× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη

Παρουσίαση: Δημήτρης Πατίλας

Δημοσίευση 10/11/2025

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη
' χρόνος ανάγνωσης

«Μας κλώθει η ζωή στ’ άσκημο διάβα της…
μα η ψυχή μες στην αντάρα της δεν λύγισε.»
«Ήτανε δίσεκτοι καιροί γιομάτοι ομίχλη στην καρδιά.
από το πρώτο βήμα μου μέχρι το τελευταίο.
Πάντα φυσούσε ο βοριάς απ’ της φωλιάς μου την μεριά,
όμως δεν απελπίστηκα κι ούτε ποτέ μου κλαίω...»
( Από τον «Εικοστό πρώτο αιώνα»)


Ο Δημήτρης Σιμιτσής γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1934. Από τα παιδικά του χρόνια γνώρισε τη στέρηση και τη βιοπάλη. Με μόνη τυπική μόρφωση το Δημοτικό σχολείο - τα χρόνια του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου δεν άφηναν περιθώρια για περισσότερα- βρέθηκε από παιδί να εργάζεται σε πλήθος χειρωνακτικές εργασίες, στα μεροκάματα της ανάγκης και από το 1955 στα γιαπιά και τις οικοδομές. Αυτή η ίδια ζωή που τον παίδεψε , έγινε και το πρώτο του σχολείο. Στις ώρες της σιωπής, στα διαλείμματα του μόχθου, γεννιόταν ο στίχος• πάνω σε χαρτάκια, εφημερίδες, πακέτα τσιγάρων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αυτοδίδακτος, μα με βαθιά εσωτερική παιδεία, πορεύτηκε παράλληλα με την καθημερινή βιοπάλη και τη συλλογική δράση. Συμμετείχε στο εργατικό και ειρηνιστικό κίνημα, υπήρξε μέλος της Ε.Ε.Δ.Υ.Ε. Λέσβου και της Εταιρείας Αιολικών Μελετών και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού της Εταιρείας «Αιολικά Φύλλα».

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές, «Μόχθος και Ιδρώτας Α΄ και Β΄» (1977, 1978), τον καθιερώνουν ήδη εκφραστή και διερμηνευτή της ψυχής των ανθρώπων του μόχθου, των κατατρεγμένων, των αδικημένων, με τους οποίους ταυτίζεται, όντας ένας από αυτούς. «Απ’ την πληγή του κοίταξε του κόσμου την Πληγή» όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γράφει διακηρύσσοντας την αποστολή του:
Να τραγουδώ μια ολόκληρη ζωή, τόχω ποθήσει/ των αδυνάτων βάσανα και των φτωχών τα πάθια./ ……Θα τραγουδώ όπου βρεθώ, στα κόντρα και το μπάσο
και θα μιλώ για εργατιά, για βάσανα για πόνο./ Έτσι το νοιώθω μέσα μου και πως να το ξεγράψω / λάθος δεν πήρα το στρατί, γι’ αυτό δε μετανιώνω.»
Στο έργο του κυριαρχεί η προτροπή για στωική αντοχή και δράση ενάντια στο Λοιμό (τις μεγάλες δυσκολίες, τις πληγές) «μέσα στην στράτα πούγινε δύσβατη ανηφόρα, μέσα στ’ ανεμοδαρσίματα, όποια κι αν έρθει μπόρα.»
«Τι κι αν οι πίκρες σου δεν έχουν τελειωμό…/ πρέπει ν’ αντέχεις να παλεύεις το Λοιμό…».

Παράλληλα ο ποιητής ασκεί σκληρή κοινωνική κριτική. Στο «Νέα Τάξη» καταγγέλλει τη φτώχεια, τη βία και τον αφανισμό των λαών, καλώντας τους πνευματικούς ανθρώπους σε εγρήγορση:«Αφήστε τ’ όνειρο, μη ζήτε μ’ ουτοπίες•/ας γίνουνε τα φώτα σας λεπίδες,/για ν’ αποτρέψουν τον καινούργιο χαλασμό.»
Μα και οι υπαρξιακές του ανησυχίες είναι έντονες. Η βασανιστική αναζήτηση του «Γιατί» μέσα στον πόνο:«Σαν το τρυγόνι που θρηνεί μες την σπασμένη φτέρη /και σαν το γκιόνη που ζητάει χαμένον αδελφό,/περιπλανώμενο πουλί στου χαλασμού τ’ αγέρι/μες το μυαλό μου το «Γιατί» ψάχνω κι αναζητώ.».

Στον ποιητικό απολογισμό του, ο Σιμιτσής θεωρεί πως ζωή του, όσο κι αν ήταν πονεμένη, δικαιώνεται από τη δημιουργία και την προσφορά στους συνανθρώπους του.«Στ’ αλήθεια χαίρεται κανείς μονάχα όταν δίνει…/ χαλάλι πάει ο κόπος μου κι η προσφορά θα μείνει.»

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συλλογή «Εικοστός πρώτος Αιώνας», η έκτη κατά σειρά, συνοψίζει όλη του τη διαδρομή. H κοινωνική ευαισθησία, η ανθρωπιά, ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία όλων των ανθρώπων από κάθε καταναγκασμό, η καταδίκη της βίας, η Ειρήνη, η αξιοπρέπεια συναποτελούν το κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο. Και βέβαια και οι υπαρξιακοί προβληματισμοί: η φθορά του χρόνου, η διάψευση των ονείρων, οι πίκρες μιας ολόκληρης ζωής, η νοσταλγία ενός γαλήνιου, ευτυχισμένου παρελθόντος σε αντιπαράθεση με τις εναντιότητες του παρόντος. Είναι η κατάθεση ενός ανθρώπου που πάλεψε, πόνεσε, μα δεν λύγισε.

Κράτησε ζωντανή την ελπίδα και την πίστη πως παρά τα δαρσίματα «η Ιθάκη υπάρχει»:«Όλα της φύσης τα στοιχειά κι άν πέσουν πάνω μας /Έστω κι αργά, σαν τον Δυσέα θα την βρούμε την Ιθάκη./Μες στα δαρσίματα πάντα τον πνίγαμε τον πόνο μας /το πλοίο βούλιαξε μα δεν μας έφερε καπάκι».

Ο Δημήτρης Σιμιτσής είναι ένας λαϊκός δημιουργός που καλλιέργησε αυθεντική ποιητική φωνή και αξιοπρόσεκτη τεχνική, αποδεικνύοντας πως η τέχνη ανθίζει και μέσα στις δυσκολίες. Ο λόγος του, βιωματικός, αυθεντικός, συγκινημένος και συγκινητικός, ρεαλιστικός και λυρικός, χωρίς επιτήδευση και ρητορείες και στόμφο, (θυμίζει συχνά το δημοτικό και λαϊκό τραγούδι, μα χωρίς μίμηση), αποκαλύπτει ότι η αληθινή τέχνη δεν γεννιέται στα προνομιούχα σαλόνια, αλλά εκεί όπου ο άνθρωπος παλεύει να κρατήσει ζωντανή την ψυχή του.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλιοπροτάσεις Escape Books και Graphic Novel

Τα βιβλία προτείνει η Αθανασία Δαφιώτη, δημοσιογράφος, θεατρολόγος, συγγραφέας
Βιβλιοπροτάσεις Escape Books και Graphic Novel
ΒΙΒΛΙΟ

Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου

«Τέχνη, Θεραπεία, Αυτογνωσία» και μια βιωματική διαδρομή από τη yoga και το reiki έως την καθημερινή πρακτική σήμερα, Σάββατο στο Book and Art
Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Οι «Σμιλεμένες Ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη στη Μυτιλήνη

Προβολή του ντοκιμαντέρ στο Μουσείο-Βιβλιοθήκη Τεριάντ την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, παρουσία του σκηνοθέτη
Οι «Σμιλεμένες Ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη στη Μυτιλήνη
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Δημιουργική παρουσία του Tortuguita στο Craft Riot Festival

Χειροποίητη τέχνη και καλλιτεχνική ανυπακοή στην Τεχνόπολη
Δημιουργική παρουσία του Tortuguita στο Craft Riot Festival
ΘΕΑΤΡΟ

Διπλή πανελλήνια διάκριση για τη θεατρική ομάδα «Νάκαρα» στο 18ο Φεστιβάλ Μώμου

Βραβεία μουσικής και σεναρίου για τη θεατρική ομάδα της Λέσβου στην Πάτρα
Διπλή πανελλήνια διάκριση για τη θεατρική ομάδα  «Νάκαρα» στο 18ο Φεστιβάλ Μώμου
ΒΙΒΛΙΟ

Παρουσίαση του βιβλίου «Τέχνη Θεραπεία Αυτογνωσία. Μια βιωματική προσέγγιση»

Το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026 στο Book and Art της Μυτιλήνης και ώρα 18:30
Παρουσίαση του βιβλίου «Τέχνη Θεραπεία Αυτογνωσία. Μια βιωματική προσέγγιση»
ΒΙΒΛΙΟ

Ένα βιβλίο για τον Πολιχνίτο και την πέτρινη κληρονομιά του

Μια επιστημονική και βιωματική καταγραφή της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του χωριού
Ένα βιβλίο για τον Πολιχνίτο και την πέτρινη κληρονομιά του
ΘΕΑΤΡΟ

Παράλογα βήματα και απόλυτη ελευθερία με το Danza Ministry of Silly Walks

Μια πρωτότυπη συμμετοχή που υπόσχεται να ξεχωρίσει στο φετινό καρναβάλι της Μυτιλήνης
Παράλογα βήματα και απόλυτη ελευθερία με το Danza Ministry of Silly Walks
ΘΕΑΤΡΟ

Παράσταση και εργαστήρι υποκριτικής στη Μυτιλήνη

Το νέο έργο του Γιώργος Χριστοδούλου σε σκηνοθεσία Δημήτρης Τσικούρας παρουσιάζεται στις 13 και 14 Φεβρουαρίου με τη στήριξη του Εθνικού Θεάτρου και του Δήμου Μυτιλήνης
Παράσταση και εργαστήρι υποκριτικής στη Μυτιλήνη
ΘΕΑΤΡΟ

Η παράσταση «Κάθε χρόνο ίδια μέρα» έρχεται στη Λέσβο

Το αριστούργημα του Βernard Slade σε Μυτιλήνη και Καλλονή, 16 και 17 Φεβρουαρίου
Η παράσταση «Κάθε χρόνο ίδια μέρα» έρχεται στη Λέσβο
ΜΟΥΣΙΚΗ

Έκοψε την πίτα της η Πολυφωνική Χορωδία Μυτιλήνης

Αναμνηστικό έλαβε ο μαέστρος, Στέλιος Λασκαρίδης
Έκοψε την πίτα της η Πολυφωνική Χορωδία Μυτιλήνης
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλία που μας ταξιδεύουν στην σύγχρονη ιστορία

Γράφει η ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΔΑΦΙΩΤΗ*
Βιβλία που μας ταξιδεύουν στην σύγχρονη ιστορία