Ένα ξεχωριστό πολιτιστικό αποτύπωμα άφησε στο Παλαιοχώρι Πλωμαρίου το διήμερο κινηματογραφικό εργαστήριο που πραγματοποιήθηκε στις 6 και 7 Δεκεμβρίου 2025, φέρνοντας στο προσκήνιο τη συλλογική μνήμη, την τοπική ιστορία και τις αφηγήσεις των ανθρώπων της λεσβιακής υπαίθρου. Η δράση οργανώθηκε από τον Πολιτιστικός Σύλλογος Πλωμαρίου ΤΟ ΠΟΛΙΟΝ σε συνεργασία με το Εργαστήριο Κοινωνικής Πολιτιστικής και Ψηφιακής Τεκμηρίωσης του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου, με τη συμμετοχή του σκηνοθέτη Βασίλης Λουλές και τη συμβολή της Κοινότητας Παλαιοχωρίου και του Αντιδημάρχου Πλωμαρίου Δημήτρης Μαλλιαρός.

Στόχος του εργαστηρίου ήταν η αποθησαύριση της κοινοτικής μνήμης σε τόπους που σταδιακά ερημώνουν, όπως το Παλαιοχώρι. Μέσα από τον κινηματογραφικό φακό καταγράφηκαν προφορικές ιστορίες, προσωπικές μαρτυρίες και τοπικοί μύθοι από κατοίκους που έζησαν και ζουν την ιστορία του χωριού, αλλά και από νεότερους ανθρώπους που επέλεξαν συνειδητά να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο τους. Την επιστημονική καθοδήγηση της δράσης είχε η καθηγήτρια Ψυχολογίας Αναστασία Ζήση, συμβάλλοντας στη σύνδεση της βιωματικής εμπειρίας με τη συστηματική τεκμηρίωση.

Δεκάδες συμμετέχοντες όλων των ηλικιών έζησαν μια πρωτότυπη μαθησιακή διαδικασία που αντλούσε τη δύναμή της από τους ίδιους τους ανθρώπους και το χειμερινό τοπίο της ορεινής λεσβιακής υπαίθρου. Η δράση ανέδειξε ότι ο πολιτιστικός πλούτος και η ιστορία του Παλαιοχωρίου δεν αποτελούν παρελθόν, αλλά ζωντανό υλικό που μπορεί να καταγραφεί, να μετασχηματιστεί σε ντοκιμαντέρ και να αποτελέσει βάση μελέτης για συμπεράσματα που αφορούν την τοπική ανάπτυξη.

Όπως επισημαίνεται, η εμπειρία αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο για την επανάληψη παρόμοιων δράσεων και σε άλλα ορεινά χωριά του Πλωμαρίου και της Λέσβου, όπου η ερήμωση απειλεί τη συνέχεια της τοπικής ζωής. Καθοριστική προϋπόθεση αποτελεί η έμπρακτη στήριξη δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που αναγνωρίζουν την αξία της πολιτιστικής τεκμηρίωσης ως εργαλείου κοινωνικής συνοχής.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνθηκαν στους κατοίκους του Παλαιοχωρίου για τη θερμή φιλοξενία, καθώς και στην Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο της Κοινότητας, Σοφία Κακλαμάνου και Θεμιστοκλής Σάββας, για την ουσιαστική συμβολή τους στην επιτυχή υλοποίηση της δράσης.