Με την ολοκλήρωση ενός σημαντικού έργου για την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων συμπίπτει φέτος ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Υγροτόπων, στις 2 Φεβρουαρίου 2026, σύμφωνα με σχετικό δελτίο τύπου που εξέδωσε ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής

Το έργο με τίτλο «Αναγνώριση και καταγραφή μικρών νησιωτικών υγροτόπων» επικαιροποιεί τη γνώση για την κατάσταση των υγροτόπων σε περιοχές του Βορειοανατολικού και Κεντρικού Αιγαίου, στη Σκύρο, την Εύβοια, την Ανατολική Κρήτη και τον Κορινθιακό Κόλπο, εντός του Δικτύου Natura 2000. Μέσα από τη χρήση τηλεπισκόπησης και τη συλλογή επιτόπιων δεδομένων, αποτυπώθηκαν τα όρια 366 μικρών νησιωτικών υγροτόπων και συγκεντρώθηκαν στοιχεία για τη βιοποικιλότητα, τις χρήσεις γης και τις απειλές που αντιμετωπίζουν.

Όπως επισημαίνεται, τα αποτελέσματα του έργου παρέχουν κρίσιμα εργαλεία στον Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων διατήρησης, βιώσιμης διαχείρισης και αποκατάστασης των οικοσυστημάτων. Παράλληλα, αξιολογήθηκε συνολικά η κατάσταση των υγροτόπων στις περιοχές μελέτης.

Το έργο έρχεται σε συνέχεια του Προεδρικού Διατάγματος του 2012, με το οποίο θεσμοθετήθηκε η προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων έκτασης μικρότερης των 80 στρεμμάτων. Στις περιοχές εφαρμογής εντοπίστηκαν 142 υγρότοποι που προστατεύονται από το συγκεκριμένο πλαίσιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στους 118 από αυτούς δεν καταγράφηκαν αλλαγές στα όριά τους την περίοδο 2009–2024, γεγονός που αποδίδεται στην αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων προστασίας.

Ωστόσο, σε 24 υγροτόπους διαπιστώθηκε μείωση της έκτασής τους, κυρίως λόγω εκχερσώσεων για καλλιέργεια, ρίψης μπαζών και επέκτασης κτισμάτων και τουριστικών εγκαταστάσεων. Οι περιπτώσεις αυτές εντοπίζονται, μεταξύ άλλων, σε περιοχές της Εύβοιας, της Αμοργού, της Άνδρου, της Πάρου, της Λήμνου, της Λέσβου, της Χίου και της Ανατολικής Κρήτης.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της έρευνας χαρτογραφήθηκαν 135 επιπλέον φυσικοί υγρότοποι, οι οποίοι δεν εντάσσονται σήμερα στο καθεστώς προστασίας του 2012, αλλά θα μπορούσαν μελλοντικά να συμπεριληφθούν σε αντίστοιχο πλαίσιο.

Το έργο υλοποιήθηκε, κατόπιν ανάθεσης του ΟΦΥΠΕΚΑ, από το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής και εθνικούς πόρους.

Στο δελτίο Τύπου τονίζεται επίσης η σημασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων ως οικοσυστημάτων υψηλής οικολογικής αξίας, τα οποία συμβάλλουν στη συγκράτηση νερού, στη μείωση των πλημμυρών, στη σταθεροποίηση των ακτών και στη δημιουργία μικροκλίματος. Παράλληλα, αποτελούν σημαντικούς βιότοπους για μεταναστευτικά πουλιά και σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας.

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων έχει ως κεντρικό θέμα «Υγρότοποι και Παραδοσιακή Γνώση: Αναδεικνύοντας την Πολιτιστική Κληρονομιά», αναδεικνύοντας τη διαχρονική σχέση των τοπικών κοινωνιών με τα υγροτοπικά οικοσυστήματα. Στο πλαίσιο αυτό, οι Μονάδες Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ διοργανώνουν εκπαιδευτικές δράσεις, ξεναγήσεις, καθαρισμούς και περιβαλλοντικές δραστηριότητες σε υγροτόπους σε όλη τη χώρα.

Όπως επισημαίνεται, η προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νησιωτικών οικοσυστημάτων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.