Με ρώτησε μια γνωστή μου, τρομοκρατημένη με τον πόλεμο στο Ιράν και την κρίση στη Μέση Ανατολή, πώς θα εφαρμοζόταν δελτίο στα καύσιμα καθώς από οτι φαίνεται οδεύουμε προς ενεργειακή κρίση λόγω της εξάρτησης μας από το πετρέλαιο.

Το δελτίο στα καύσιμα σε περιόδους ενεργειακής κρίσης εφαρμόζεται ως μέτρο περιορισμού της κατανάλωσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα διαθέσιμα αποθέματα επαρκούν για όλους.

Στην πράξη εφαρμόζεται με καθορισμό ανώτατης ποσότητας καυσίμου ανά όχημα, με τη θέσπιση ενός εβδομαδιαίου ορίου στην ποσότητα καυσίμου που μπορεί να αγοράσει ένας πολίτης πχ 20 ή 30 λίτρα για ιδιώτες και 200 ή 300 λίτρα για επαγγελματίες και αγρότες.

Επίσης θυμάμαι όταν ήμουν μικρός, στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση, ξεκίνησε η εφαρμογή του μέτρου της κυκλοφορίας των μονών - ζυγών επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσεως τα Σαββατοκύριακα την άνοιξη του ‘79. Θυμάμαι τότε ότι το οικογενειακό μας αυτοκίνητο ήταν «μονό» και μας προβλημάτιζε ότι δεν θα μπορούσαμε να κυκλοφορήσουμε τις εβδομάδες που κυκλοφορούσαν τα ζυγά.

Απάντησα λοιπόν στη φίλη μου ότι η λύση θα ήταν να πάει στην αγορά της Μυτιλήνης με τα πόδια και στη δουλειά της με το λεωφορείο ή το ποδήλατο. Το τελευταίο χρόνο μάλιστα λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία και το Δήμο Μυτιλήνης η χρήση των κοινόχρηστων ποδηλάτων που είναι πολύ εξυπηρετική.

Η κατάσταση αυτή μου έφερε στο νου αυτά που λέμε χρόνια. Τα προβλήματα που μας δημιουργούν στην καθημερινότητα μας η εξάρτηση μας από το πετρέλαιο και τα πραγματικά οφέλη των πράσινων μετακινήσεων, που οδηγούν σε βιώσιμες και πάνω απ’όλα αξιοβίωτες πόλεις.

Η απάντηση της κυβέρνησης μας στην ενεργειακή κρίση αυτών των ημέρων, που αυξάνει το κόστος των καυσίμων, είναι η χρηματοδότηση μέσω του fuel pass, δίνοντας 50-60 ευρώ σε κάθε οικογένεια που έχει ένα ΙΧ. 

Αυτή όμως είναι πραγματικά η λύση;

Η συζήτηση γύρω από τις πράσινες μετακινήσεις έχει πάψει να αποτελεί μια θεωρητική οικολογική ανησυχία. Σήμερα, βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών για το περιβάλλον αλλά και την οικονομία, την υγεία και την αστική ανάπτυξη. Καθώς οι πόλεις μεγαλώνουν και οι ανάγκες μετακίνησης αυξάνονται, η υιοθέτηση βιώσιμων τρόπων μεταφοράς δεν είναι απλώς μια επιλογή, αλλά μια αναγκαιότητα που καθορίζει την ποιότητα ζωής αλλά και την τσέπη των πολιτών.

Η υπερβολική χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που δημιουργεί κυκλοφοριακά προβλήματα στην πόλη της Μυτιλήνης. Όλοι γνωρίζουμε ότι δεν είναι δυνατόν να περάσεις από την προκυμαία της Μυτιλήνης ιδιαίτερα τα πρωινά του καλοκαιριού, όταν έρχεται το καράβι τον πρωί ή όταν βρέχει το χειμώνα.  

Συζητάγαμε πριν 20 χρόνια με έναν καθηγητή βιώσιμης αστικής κινητικότητας από το Πολυτεχνείο για το πώς θα προωθήσουμε τη χρήση του ποδηλάτου στην πόλη της Μυτιλήνης. Το πρώτο που μου είχε πει είναι ότι  πρέπει να νιώσει ο οδηγός του αυτοκίνητου ότι δεν είναι εύκολο να κατέβει στο κέντρο της πόλης με το αυτοκίνητο του.

Αυτό το έχουμε πετύχει χρόνια τώρα. Υπάρχουν όμως λύσεις;

Μια λύση είναι το περπάτημα. Η πόλη μας δεν είναι τόσο μεγάλη και οι μετακινήσεις μας με τα πόδια μπορούν να διαρκέσουν το μεγαλύτερο μισή ώρα. Τα οφέλη για τους πολίτες είναι πρώτα από όλα στην υγεία – ευεξία τους, στην κοινωνικοποίηση αλλά και στην τσέπη τους καθώς εξοικονομούν χρήματα από καύσιμα, συντήρηση και στάθμευση των αυτοκινήτων.

Εκτός από την χρήση ποδηλάτων, που τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί πολύ, για όσους από εμάς μας δυσκολεύει η χρήση των ποδηλάτων και το περπάτημα, σημαντικός είναι ο ρόλος των λεωφορείων στη βιώσιμη κινητικότητα των πόλεων. Τα λεωφορεία αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους πυλώνες των πράσινων μετακινήσεων. Ένα μόνο λεωφορείο μπορεί να αντικαταστήσει δεκάδες αυτοκίνητα στους δρόμους, μειώνοντας την κυκλοφοριακή συμφόρηση και παράλληλα τις εκπομπές ρύπων. Τα αστικά ΚΤΕΛ Μυτιλήνης μπορεί να συνεργαστούν με το Δήμο για να βελτιώσουν τη συχνότητα των δρομολογίων και να καλύψουν περισσότερες περιοχές της πόλης.

Αν ήξερα ότι το λεωφορείο θα με εξυπηρετούσε να έρθω στη δουλειά μου στην ώρα μου και να γυρίσω πίσω το μεσημέρι γιατί να μην το πάρω;

Όταν τα λεωφορεία λειτουργούν συχνά, με συνέπεια και σε καλά σχεδιασμένες διαδρομές, αποτελούν πραγματική εναλλακτική για τον πολίτη που θέλει να μετακινηθεί γρήγορα, οικονομικά και οικολογικά. Το πιο σημαντικό είναι το σύστημα να είναι αξιόπιστο ώστε ο πολίτης να εμπιστευθεί τη χρήση των λεωφορείων και να ξέρει ότι αν πάει σε μια στάση θα περάσει το λεωφορείο σε 15 λεπτά το μέγιστο.

Σημαντικό να ειπωθεί επίσης είναι ότι οι βιώσιμες μετακινήσεις, αυξάνουν την ελκυστικότητα μιας πόλης για τουρισμό, καθώς δημιουργούν ένα πιο καθαρό, ασφαλές και λειτουργικό αστικό περιβάλλον όχι μόνο για τους κατοίκους αλλά και για τους επισκέπτες και κάνουν τις πόλεις μας πιο ανθρώπινες και αξιοβίωτες.

Αντί λοιπόν το κράτος να επιδοτεί τη χρήση των αυτοκίνητων με fuel pass θα μπορούσε να επιδοτεί τις βιώσιμες μετακινήσεις, δίνοντας κίνητρα για ασφαλές περπάτημα μέσω πεζοδρομίων, ποδήλατων μέσω ποδηλατοδρόμων αλλά και επιδοτώντας τη χρήση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς.  

Μήπως πρέπει να το δούμε αλλιώς για να μην τρέμουμε κάθε φορά που διαβάζουμε για αυξήσεις τιμών στη βενζίνη;