× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

«Δεσποινίς Στεφανόπολι» από το Μιχάλη Ψύλο

Ένα βιβλίο για την Ιωάννα Στεφανόπολι, μια άγνωστη πρωταγωνίστρια έξι δεκαετιών της ελληνικής ιστορίας

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 6/3/2021

«Δεσποινίς Στεφανόπολι» από το Μιχάλη Ψύλο
' χρόνος ανάγνωσης

Η Ιωάννα Στεφανόπολι είναι μια συγκλονιστική, ιστορική φυσιογνωμία η οποία ως δημοσιογράφος τις πρώτες έξι δεκαετίες του 20ου αιώνα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Γεννημένη το 1875 και κόρη του δημοσιογράφου Αντώνιου Στεφανόπολι, η Ιωάννα Στεφανόπολι υπήρξε η πρώτη ελληνίδα φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών -στη Φιλοσοφική σχολή το 1890 σε ηλικία μόλις 15 ετών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι και επέστρεψε στις αρχές του 20ου αιώνα στην Αθήνα όπου άρχισε να δημοσιογραφεί στην Messager d`Athenes -την γαλλόφωνη εφημερίδα του πατέρα της. Παράλληλα, το 1902 έγραψε το πρώτο της βιβλίο στα γαλλικά με τίτλο «Η Μακεδονία και οι Μακεδόνες» όπου αποδείκνυε την ελληνικότητα της Μακεδονίας.

Το 1912 έγραψε ένα δεύτερο βιβλίο με τίτλο «Τα Νησιά του Αιγαίου και τα προνόμιά τους» καθιερώνοντας για πρώτη φορά τον όρο «Δωδεκάνησα» (μέχρι τότε ονομάζονταν Ανατολικές Σποράδες).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το 1913 αναλαμβάνει την διεύθυνση της Messager d`Athenes μετά τον θάνατο του πατέρα της και ταυτόχρονα ο Ελευθέριος Βενιζέλος την διορίζει Γενική Διευθύντρια του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων, παίζοντας σημαντικό ρόλο στα τραγικά χρόνια του Εθνικού Διχασμού. Σταθερά Βενιζελική η Στεφανόπολι ακολουθεί τον Βενιζέλο και την κυβέρνησή του στη Θεσσαλονίκη.

Αναλαμβάνει με εντολή του Μεγάλου Κρητικού αποστολή στις ευρωπαικές πρωτεύουσες (μεσούντος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου) για την στήριξη της κυβέρνησης Βενιζέλου. Στη συνέχεια βρίσκεται στο πλευρό του Βενιζέλου στη συνθήκη των Σεβρών παίζοντας ουσιαστικό ρόλο στην προσέγγιση του αμερικανού προέδρου Ουίλσον για την στήριξη των ελληνικών θέσεων στο μεταπολεμικό συνέδριο του Παρισιού.

Ταυτόχρονα γράφει άλλα δύο βιβλία για το «Κουτσοβλαχικό και τη ρουμανική προπαγάνδα», αλλά και για τους «Έλληνες στην Τουρκία», προμηνύοντας ουσιαστικά την Μικρασιατική καταστροφή λόγω της πολιτικής των Νεότουρκων και της στήριξης της Γερμανίας στον Κεμάλ.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το 1920 μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές παραιτείται από το Αθηναϊκό Πρακτορείο και μετά από τρία χρόνια σιωπής επανέρχεται στη δημοσιογραφία με την επανέκδοση της Messager d`Athenes παίζοντας και πάλι πολύ σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Με την πέννα της παρεμβαίνει στα πολιτικά δρώμενα της εποχής του Μεσοπολέμου αποκαλύπτοντας άγνωστες πλευρές της πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη ,αφού πρωτοστατεί με άλλες διεθνείς προσωπικότητες στη δημιουργία των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» με έδρα την Αθήνα!

Στο βιβλίο του δημοσιογράφου Μιχάλη Ψύλου που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Λιβάνη» που στηρίζεται στο ιστορικό αρχείο της Ιωάννας Στεφανόπολι ξεδιπλώνονται οι παρεμβάσεις της στη διάρκεια της νέας τετραετίας του Ελευθέριου Βενιζέλου 1928-32, στη δικτατορία του Μεταξά, αλλά και στην υπόθεση Μπελογιάννη όπου καλείται από την κυβέρνηση Πλαστήρα να γράψει ένα βιβλίο στα γαλλικά προκειμένου να καταλαγιάσουν οι παγκόσμιες αντιδράσεις για τις εκτελέσεις του Νίκου Μπελογιαννη και των συντρόφων του.
Και μια σημαντική ιστορική λεπτομέρεια: Η Ιωάννα Στεφανόπολι κατάγεται από την οικογένεια των Στεφανόπουλων που το 1670 κατέφυγαν από την Μάνη στην Κορσική για να γλυτώσουν από τον Οθωμανικό ζυγό.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μέλη της οικογένειας ήρθαν αργότερα σε επαφή με τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ο οποίος τους έστειλε το 1797 στην Ελλάδα για να ξεσηκώσουν τους Έλληνες κατά των Τούρκων.

Στο βιβλίο αναφέρονται συγκλονιστικά ιστορικά στοιχεία -πάντα με βάση το ιστορικο αρχείο της Ιωαννας Στεφανόπολι- για τη σχέση του Ναπολέοντα με την Ελλάδα.

Στο προλογικό του σηµείωµα, ο Βασίλης Βασιλικός σημειώνει:
«Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι το χρονικό της νεότερης Ελλάδας, µέσω της πρωταγωνίστριας Ιωάννας Στεφανόπολι, της πρώτης Ελληνίδας που έγινε δεκτή στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου τον προπερασµένο αιώνα, σε ηλικία 15 ετών. Αυτό που συναρπάζει τον αναγνώστη είναι η απόλυτα τεκµηριωµένη γραφή του συγγραφέα του και οι απανωτές εκπλήξεις της αφήγησης, που µπορεί κανείς να το διαβάσει και σαν µυθιστόρηµα. Που, ωστόσο, δεν είναι.

Η Ιωάννα Στεφανόπολι δε διακρίθηκε ως ‘ακτιβίστρια’ για τα δικαιώµατα των γυναικών, αλλά µε την πένα, τη γνώση και την οξυδέρκειά της αγωνίστηκε επί δεκαετίες, ισότιµα µε τους άνδρες συναδέλφους της στον δύσκολο στίβο της ενηµέρωσης. Αφήνοντας πίσω της µια τεράστια κληρονοµιά, µε άγνωστες σελίδες της νεότερης ιστορίας µας».

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλιοπροτάσεις Escape Books και Graphic Novel

Τα βιβλία προτείνει η Αθανασία Δαφιώτη, δημοσιογράφος, θεατρολόγος, συγγραφέας
Βιβλιοπροτάσεις Escape Books και Graphic Novel
ΒΙΒΛΙΟ

Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου

«Τέχνη, Θεραπεία, Αυτογνωσία» και μια βιωματική διαδρομή από τη yoga και το reiki έως την καθημερινή πρακτική σήμερα, Σάββατο στο Book and Art
Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Οι «Σμιλεμένες Ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη στη Μυτιλήνη

Προβολή του ντοκιμαντέρ στο Μουσείο-Βιβλιοθήκη Τεριάντ την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, παρουσία του σκηνοθέτη
Οι «Σμιλεμένες Ψυχές» του Σταύρου Ψυλλάκη στη Μυτιλήνη
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Δημιουργική παρουσία του Tortuguita στο Craft Riot Festival

Χειροποίητη τέχνη και καλλιτεχνική ανυπακοή στην Τεχνόπολη
Δημιουργική παρουσία του Tortuguita στο Craft Riot Festival
ΘΕΑΤΡΟ

Διπλή πανελλήνια διάκριση για τη θεατρική ομάδα «Νάκαρα» στο 18ο Φεστιβάλ Μώμου

Βραβεία μουσικής και σεναρίου για τη θεατρική ομάδα της Λέσβου στην Πάτρα
Διπλή πανελλήνια διάκριση για τη θεατρική ομάδα  «Νάκαρα» στο 18ο Φεστιβάλ Μώμου
ΒΙΒΛΙΟ

Παρουσίαση του βιβλίου «Τέχνη Θεραπεία Αυτογνωσία. Μια βιωματική προσέγγιση»

Το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026 στο Book and Art της Μυτιλήνης και ώρα 18:30
Παρουσίαση του βιβλίου «Τέχνη Θεραπεία Αυτογνωσία. Μια βιωματική προσέγγιση»
ΒΙΒΛΙΟ

Ένα βιβλίο για τον Πολιχνίτο και την πέτρινη κληρονομιά του

Μια επιστημονική και βιωματική καταγραφή της αρχιτεκτονικής ταυτότητας του χωριού
Ένα βιβλίο για τον Πολιχνίτο και την πέτρινη κληρονομιά του
ΘΕΑΤΡΟ

Παράλογα βήματα και απόλυτη ελευθερία με το Danza Ministry of Silly Walks

Μια πρωτότυπη συμμετοχή που υπόσχεται να ξεχωρίσει στο φετινό καρναβάλι της Μυτιλήνης
Παράλογα βήματα και απόλυτη ελευθερία με το Danza Ministry of Silly Walks
ΘΕΑΤΡΟ

Παράσταση και εργαστήρι υποκριτικής στη Μυτιλήνη

Το νέο έργο του Γιώργος Χριστοδούλου σε σκηνοθεσία Δημήτρης Τσικούρας παρουσιάζεται στις 13 και 14 Φεβρουαρίου με τη στήριξη του Εθνικού Θεάτρου και του Δήμου Μυτιλήνης
Παράσταση και εργαστήρι υποκριτικής στη Μυτιλήνη
ΘΕΑΤΡΟ

Η παράσταση «Κάθε χρόνο ίδια μέρα» έρχεται στη Λέσβο

Το αριστούργημα του Βernard Slade σε Μυτιλήνη και Καλλονή, 16 και 17 Φεβρουαρίου
Η παράσταση «Κάθε χρόνο ίδια μέρα» έρχεται στη Λέσβο
ΜΟΥΣΙΚΗ

Έκοψε την πίτα της η Πολυφωνική Χορωδία Μυτιλήνης

Αναμνηστικό έλαβε ο μαέστρος, Στέλιος Λασκαρίδης
Έκοψε την πίτα της η Πολυφωνική Χορωδία Μυτιλήνης
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλία που μας ταξιδεύουν στην σύγχρονη ιστορία

Γράφει η ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΔΑΦΙΩΤΗ*
Βιβλία που μας ταξιδεύουν στην σύγχρονη ιστορία