«Βαθιά ανησυχία» για τις επίμονες καταγγελίες ότι οι ελληνικές αρχές συνεχίζουν να επαναπροωθούν στην Τουρκία πρόσφυγες που αναζητούν καταφύγιο στην Ευρώπη, εκφράζει η Επίτροπος Μιγιάτοβιτς.

Σε επιστολή της προς τους υπουργούς, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Μετανάστευσης και Ασύλου Νότη Μηταράκη και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννη Πλακιωτάκη, η Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ντούνια Μιγιάτοβιτς εκφράζει επίσης την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η μόνη αντίδραση της Ελλάδας μέχρι σήμερα ήταν «απλώς να απορρίψει (τους) ισχυρισμούς» παρά το «τεράστιο σύνολο αποδεικτικών στοιχείων» που έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια. 

“Οι ισχυρισμοί κατά της Ελλάδας δεν έχουν σχέση με τις αρχές λειτουργίας των Ελληνικών Αρχών. Οι Ελληνικές Αρχές έχουν σώσει χιλιάδες ζωές από το 2015 και συνεχίζουν να σώζουν ζωές στο Αιγαίο ” απαντούν στην κοινή τους επιστολή οι  Υπουργοί Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Γιάννης Πλακιωτάκης και Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Νότης Μηταράκης.

Οι καταγγελίες 

Στην επιστολή Μιγιάτοβιτς που δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη, η Μιγιάτοβιτς κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση «να θέσει τέρμα σε αυτές τις πρακτικές και να διασφαλίσει τη διεξαγωγή ανεξάρτητων και αποτελεσματικών ερευνών».

Επικαλούμενοι μαρτυρίες προσφύγων και μεταναστών στην Τουρκία, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα την Αθήνα ότι συμμετέχει στις λεγόμενες επαναπροωθήσεις - όρος που χρησιμοποιείται για να εκφράσει τις ενέργειες που γίνονται προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος στην Ελλάδα ανθρώπων που ζητούν άσυλο, καθώς και να επιστρέψουν με τη βία στην Τουρκία ατόμων που εισήλθαν στη χώρα παράνομα.

Η Αθήνα αρνείται τους ισχυρισμούς, και στην απάντησή τους προς την Μιγιάτοβιτς, κυβερνητικοί αξιωματούχοι επανέλαβαν ότι οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί έχουν μέχρι στιγμής αποδειχθεί «σε μεγάλο βαθμό αβάσιμοι».

Ωστόσο, ανεξάρτητη έρευνα στην Ελλάδα διαπίστωσε τον περασμένο μήνα ότι οι αρχές δεν κατάφεραν να δώσουν αιτιολογημένες απαντήσεις στις καταγγελίες περί επαναπροωθήσεων.

Στην επιστολή της με ημερομηνία 3 Μαΐου, η Μιγιάτοβιτς ανέφερε ακόμη ότι υπήρξε αύξηση των «αναφερόμενων περιπτώσεων στις οποίες πρόσφυγες - μετανάστες που έφτασαν στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από την Τουρκία και κάποιοι μάλιστα ενεγράφησαν ως αιτούντες άσυλο, εξαναγκάστηκαν με τη βία να επιβιβαστούν σε λέμβους οι οποίες σπρώχθηκαν πίσω στα τουρκικά ύδατα».

Η Ελλάδα βρέθηκε στο προσκήνιο της προσφυγικής - μεταναστευτικής κρίσης της Ευρώπης το 2015, όταν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες εισήλθαν - κυρίως με πλοία διακινητών από την Τουρκία – με τελικό προορισμό τις πιο ευημερούσες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

Από τότε οι ροές μειώθηκαν δραστικά, ιδιαίτερα μετά την πανδημία. Αλλά πέρυσι, οι εντάσεις με τη γειτονική Τουρκία αυξήθηκαν αφού οι τουρκικές αρχές άνοιξαν τα χερσαία σύνορα σε χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες που κατευθύνθηκαν προς την Ελλάδα. Η Αθήνα έκλεισε τα βορειοανατολικά χερσαία σύνορα με την Τουρκία και έκανε αυστηρότερες τις περιπολίες στη θάλασσα, με τη βοήθεια του οργανισμού συνόρων Frontex της Ευρωπαϊκής Ένωσης - ο οποίος έχει επίσης επικριθεί για συμμετοχή σε παράνομες επαναπροωθήσεις.

Σύμφωνα με μια συμφωνία του 2016 με την Ε.Ε., η Τουρκία δεσμεύτηκε να αποτρέπει τους πρόσφυγες – μετανάστες από το να εγκαταλείψουν τις ακτές της για τα ελληνικά νησιά, με αντάλλαγμα χρηματοδότηση από την Ε.Ε. Το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν είναι θεσμικό όργανο της Ε.Ε.

Η Μιγιάτοβιτς κάλεσε επίσης την Ελλάδα να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης στα κέντρα υποδοχής των αιτούντων άσυλο στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τα οποία υποδέχονται τις περισσότερες αφίξεις από την Τουρκία.

Η απάντηση της Ελλάδας στην επιστολή της Επιτρόπου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης κ. Dunja Mijatovic. 

“Οι ισχυρισμοί κατά της Ελλάδας δεν έχουν σχέση με τις αρχές λειτουργίας των Ελληνικών Αρχών. Οι Ελληνικές Αρχές έχουν σώσει χιλιάδες ζωές από το 2015 και συνεχίζουν να σώζουν ζωές στο Αιγαίο ” απαντούν στην κοινή τους επιστολή οι  Υπουργοί Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Γιάννης Πλακιωτάκης και Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Νότης Μηταράκης 

Κοινή επιστολή στην Επίτροπο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης  κ. Dunja Mijatovic, με την οποία απαντούν στους ισχυρισμούς περί επαναπροωθήσεων (pushbacks) αλλά και σε μία σειρά ζητημάτων διαχείρισης του μεταναστευτικού, απέστειλαν οι  Υπουργοί Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλης Χρυσοχοίδης, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Γιάννης Πλακιωτάκης και Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Νότης Μηταράκης. 

Οι τρεις Έλληνες Υπουργοί διαψεύδουν τους ισχυρισμούς περί επαναπροωθήσεων, σημειώνουν ότι οι Ελληνικές Αρχές λειτουργούν σε πλήρη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας αλλά, όπως προβλέπονται από την UNCLOS, τη Διεθνή Σύμβαση για την Ασφάλεια της Ζωής στη Θάλασσα, τη Διεθνή Σύμβαση για την Θαλάσσια Αναζήτηση και Διάσωση αλλά και σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού 656/2014.

Υπενθυμίζουν ότι αποδεικνύεται με τεκμηριωμένα στοιχεία η συμβολή των τουρκικών αρχών στην ξαφνική και οργανωμένη προσπάθεια χιλιάδων ατόμων να εισέλθουν παράνομα στην ελληνική και ευρωπαϊκή επικράτεια στις αρχές του 2020 και ότι αυτή η ασύμμετρη απειλή για την Ελλάδα και την ΕΕ αντιμετωπίστηκε επιτυχώς από τις Ελληνικές Αρχές.  

“Σε αντίθεση με αυτούς τους ισχυρισμούς, οφείλουμε να τονίσουμε ιδιαίτερα,  την αμετάβλητη ανθρωπιστική δέσμευση των Ελληνικών Αρχών που είχε ως αποτέλεσμα τη διάσωση χιλιάδων ζωών μεταναστών, από το 2015. Αυτό είναι ένα γεγονός που δεν μπορεί να αγνοηθεί και κατέστη εφικτό χάρη στις συνεχείς προσπάθειες του ελληνικού προσωπικού, που υποστηρίζεται από τον FRONTEX και επιχειρεί πολύ συχνά σε ένα ιδιαίτερα περίπλοκο και ασταθές επιχειρησιακό περιβάλλον” υπογραμμίζουν στην κοινή τους επιστολή οι κ.κ. Χρυσοχοίδης, Πλακιωτάκης και Μηταράκης, εξηγώντας ότι μόνο μέσα στο 2020 σημειώθηκαν 800 περιστατικά στο Αιγαίο, δεν υπήρξε κανένα θύμα, αντιθέτως διασώθηκαν εκατοντάδες ανθρώπινες ζωές.