Ήταν επιθυμία πολλών χρόνων να μπορέσει να λειτουργήσει όπως του αξίζει, λέει για το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Καλλονής, ο Νικόλας Ζούρος, Καθηγητής και Διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου που… «υιοθέτησε» το Κέντρο με την άδεια παραχώρησης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

Εξάλλου, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου στηρίζει και προωθεί την νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Βιοποικιλότητα που υιοθέτησε το 2020 η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης θα αποτελέσει την αιχμή αυτής της προσπάθειας.

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Καλλονής (ΚΠΕΝ Καλλονής), που χτίστηκε το 2006, βρίσκεται στην Σκάλα Καλλονής, στην κορυφή του Κόλπου Καλλονής και στην καρδιά των υγροτόπων.

Έχει ως σκοπό να υπηρετήσει τις προστατευόμενες περιοχές της Λέσβου- μοναδικός πλούτος που διαθέτει το νησί, και ο οποίος δεν έχει αξιοποιηθεί. «Καταρχήν δεν έχουν ενημερωθεί οι κάτοικοι γι’ αυτόν τον πλούτο, δεν τον έχουν γνωρίσει» σχολιάζει ο κ. Ζούρος, ο οποίος εξηγεί ότι ο Κόλπος της Καλλονής είναι πολύ περισσότερα πράγματα από μία βόλτα στις Αλυκές με το αυτοκίνητο: «Οι υγρότοποι και το μοναδικό αυτό οικοσύστημα του κόλπου της Καλλονής που θαύμασε και έγραψε γι’ αυτό ο Αριστοτέλης πριν από 2,5 χιλιάδες χρόνια είναι μοναδικός πλούτος της Λέσβου ο οποίος πρέπει να αξιοποιηθεί».

Η προσέλευση των επισκεπτών όλο τον Οκτώβριο του 2020, αλλά και μετά το λοκντάουν το 2021 ήταν συγκινητική. Κάθε Σαββατοκύριακο όλα ήταν έτοιμα υπό τη σκέπη της καλής οργάνωσης που διακατέχει έτσι κι αλλιώς το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Και ο Νικόλας Ζούρος επιμένει: «Οι υγρότοποι και η ορνιθοπανίδα αποτελούν σημαντικούς πόρους για τη Λέσβο και η προστασία και ανάδειξή τους μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην ανάπτυξη οικοτουριστικών δραστηριοτήτων. Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας αποτελεί το κλειδί για την επιτυχία του φιλόδοξου σχεδιασμού του Κέντρου. Η ανταπόκριση των πολιτών στις πρώτες εξορμήσεις δείχνει ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο».

Την ίδια ώρα ο κ. Ζούρος επισημαίνει ότι πρέπει να αντλήσουμε δύναμη και αισιοδοξία από την ίδια τη φύση: «Και είναι αυτή ακριβώς η ανάγκη της εποχής. Και σε αυτή την κατεύθυνση δουλεύουμε στο ΚΠΕΝ Καλλονής και στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους». Τηρώντας όλα τα πρωτόκολλα προστασίας και με τη δημιουργία μικρών ομάδων, παιδιά κάθε ηλικίας και ενήλικες γνωρίζουν την ομορφιά της φύσης, η οποία όπως καλείται να σχολιάσει ο Ν. Ζούρος «δεν είναι καθόλου βαρετή!»

Αξίζει κανείς να επισκεφτεί τη μόνιμη έκθεση για τους υγροτόπους της Καλλονής στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης και κάθε Δευτέρα να ενημερώνεται για τις δράσεις που θα γίνονται κάθε Σάββατο και Κυριακή όλο τον χρόνο, αδιάκοπα.

Οι δράσεις και οι εκδηλώσεις θα ποικίλουν αναλόγως της εποχής και των «επισκεπτών» πουλιών. Μάλιστα οι επόμενες δράσεις ορνιθοπαρατήρησης υπερέβησαν τα όρια της Καλλονής και προχώρησαν σε Λεπέτυμνο, Νυφίδα, Πολιχνίτο, ανάμεσα σε Πέτρα και Μόλυβο, Αποθήκα και Παράκοιλα.

«Οι εποχές μας δίνουν τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε διαφορετικούς επισκέπτες κάθε φορά. Δεν είναι μόνο η περίοδος της μετανάστευσης, καθόλη τη διάρκεια του χρόνου υπάρχουν μοναδικά στοιχεία που μπορούμε να παρατηρήσουμε και το Κέντρο θα δημοσιεύει κάθε φορά τους επισκέπτες».

Και προσθέτει: «Απευθυνόμαστε πλέον στο σύνολο της τοπικής κοινωνίας για να αγκαλιάσει και να γνωρίσει όλο το μοναδικό οικοσύστημα» επισημαίνει. Και επιμένει να μιλά για οικοσύστημα γιατί είναι τα νερά του κόλπου, οι παραγωγοί του κόλπου, οι θαλάσσιοι οργανισμοί, οι Αλυκές της Καλλονής και του Πολιχνίτου, η παράκτια ζώνη και προφανώς η ορνιθοπανίδα που είναι για κείνον οι… πρεσβευτές του οικοσυστήματος.

 Η… ψυχή του Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης. Η Ελένη Γαληνού μοιράζεται την εμπειρία της

«Η δική μου πρώτη επαφή με τη ζωή του Κόλπου Καλλονής και των πουλιών του ήταν ένα βαλσαμωμένο τεράστιο Φλαμίνγκο στο σαλόνι ενός οικογενειακού φίλου στο χωριό. Μεγάλωσα λίγο πιο πάνω από την Αλυκή, περνώντας τα καλοκαίρια από δίπλα της για να πάμε μπάνιο στη θάλασσα, όμως ανακάλυψα τη φύση της Λέσβου στο Πανεπιστήμιο πια, όταν διασταυρώθηκα με έναν ενθουσιώδη ορνιθολόγο καθηγητή μου.

Ταυτόχρονα με το ξεκίνημά μου στην παρατήρηση και μελέτη των πουλιών διαπίστωσα πως άνθρωποι από όλη την Ευρώπη έρχονταν εδώ μόνο και μόνο για να δουν τα πουλιά μας. Ένα παράλληλο σύμπαν που τυχαία γνώρισα.

Το πόσο διαφορετικά θα μπορέσει να σταθεί απέναντι (δίπλα!) στη φύση κάποιος που μεγαλώνει γνωρίζοντάς τη από την παιδική ηλικία, είναι η μεγάλη μου ελπίδα. Μέσα από τη δράση του ΚΠΕΝ όλα αυτά τα χρόνια πολλά παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν και να μάθουν για τα πουλιά και τους υγροτόπους της Λέσβου με τις εξορμήσεις του και τα εκπαιδευτικά του προγράμματα.

Η καινούργια αρχή που κάνει αυτό τον καιρό, υπό την σκέπη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και τώρα του Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους δε μπορεί παρά να είναι να είναι δυναμική. Έχουμε έναν τεράστιο φυσικό πλούτο που πρέπει όμως κάποια στιγμή και να τον φροντίσουμε και να τον «εκμεταλλευτούμε» ουσιαστικά σε όλα του τα επίπεδα.

Η βασική μου εμπειρία μέσα από τις δράσεις του ΚΠΕΝ όλα αυτά τα χρόνια είναι πως ο μέσος άνθρωπος, από το παιδάκι του Νηπιαγωγείου μέχρι την ηλικιωμένη κυρία από την εκδρομή του συλλόγου διπλανού χωριού, με τη μία εντυπωσιάζεται με τα πουλιά!

Όταν αρχίσει μετά να παρατηρεί τη συμπεριφορά τους, να συνειδητοποιεί από πού έρχονται, πόσο μακριά θα πάνε ή πόσο σπάνια στον κόσμο είναι κάποια από αυτά (και πόσα άλλα) ακούω να ανοίγει μια μικρή πόρτα στην καρδιά του. Και από αυτή την μικρή πόρτα είναι που ελπίζω να ξεκινήσουν πολλά!»