Το μεγάλο και διεθνές Πρακτορείο Ειδήσεων France24.com, δημοσιεύει μεγάλο ρεπορτάζ σχετικά με την παγκόσμια πλέον ανησυχία για την ελευθερία του Τύπου και την ασφάλεια των ανεξάρτητων δημοσιογράφων στην Ελλάδα

Στο ρεπορτάζ του France24.gr φιλοξενούνται δηλώσεις ελλήνων δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών, όπως και άλλες πηγές, που περιγράφουν ένα πραγματικά τρομαχτικό σκηνικό φόβου, πιέσεων και απειλών για την ανεξάρτητη δημοσιογραφία στη χώρα.

Δολοφονία ενός ρεπόρτερ, ο έλληνας πρωθυπουργός να επιπλήττει δημόσια έναν ξένο δημοσιογράφο και καταγγελόμενη κρατική παρακολούθηση δημοσιογράφων. Ήταν μια κακή χρονιά για τα την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα.

Η Ελλάδα έπεσε 5 θέσεις στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου για το 2021 που συνέταξε η οργάνωση Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) και τώρα κατατάσσεται στην 70η θέση σε σύνολο 180 χωρών, πίσω από την Πολωνία και τη Μογγολία.

Ο Γιώργος Πλειός, επικεφαλής του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, λέει ότι η επιδείνωση τον περασμένο χρόνο ήταν ανησυχητική.

«Η ελευθερία του Τύπου είναι ανησυχητικό θέμα», δηλώνει στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο Πλειός είπε ότι μια σειρά από παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου τα τελευταία χρόνια, περιελάμβανε την κράτηση ή τον εκφοβισμό δημοσιογράφων και την αστυνομία που ξυλοκόπησε φωτογράφους κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.

Όμως, τον Απρίλιο, ένας δημοσιογράφος του αστυνομικού ρεπορτάζ, ο 52χρονος Γιώργος Καραϊβάζ, δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι του στην Αθήνα. Η κυβέρνηση διέταξε έρευνα, αλλά δεν έγιναν συλλήψεις.

Τον περασμένο χρόνο, η κυβέρνηση αγνόησε αιτήματα για πληροφορίες βασικών θεμάτων, ασκήθηκε πίεση σε δημοσιογράφους που ασκούσαν κριτική στην κυβέρνηση, ενώ το κοινοβούλιο τον Νοέμβριο ψήφισε νέο νόμο για την τιμωρία της παραπληροφόρησης με έως και πέντε χρόνια φυλάκιση.

Οι άνθρωποι μπορούν πλέον να μπουν στη φυλακή για υποτιθέμενες ψευδείς ειδήσεις «που δύναται να προκαλέσουν ανησυχία ή φόβο στο κοινό», σε μια κίνηση που το συνδικάτο δημοσιογράφων, η ΕΣΗΕΑ, είπε ότι είναι πολύ ασαφές και κινδυνεύει να περιορίσει την ελευθερία του λόγου.

Οι δημοσιογράφοι λένε ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021, η αστυνομία και τα κυβερνητικά υπουργεία αγνοούσαν συστηματικά τα email τους που αναζητούσαν απαντήσεις για την πανδημία του κορωνοϊού, τις αστυνομικές καταχρήσεις και την προσφυγική κρίση.

«Αυτολογοκρισία»

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τον Νοέμβριο ενεπλάκη σε δημόσια διαμάχη με μία Ολλανδέζα δημοσιογράφο που τον κατηγόρησε ότι «έλεγε ψέματα», αφού η Αθήνα αρνήθηκε ότι διεξήγαγε παράνομες επαναπροωθήσεις προσφύγων στη θάλασσα.

«Δεν θα μπαίνετε σε αυτό το κτίριο και θα προσβάλλετε εμένα… ή τον ελληνικό λαό με κατηγορίες και εκφράσεις που δεν υποστηρίζονται από αποδείξεις», είπε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον Ολλανδό πρωθυπουργό, Μαρκ Ρούτε.

Η δημοσιογράφος, Ingeborg Beugel, είπε αργότερα ότι δέχθηκε απειλές και έφυγε προσωρινά από τη χώρα.

Στις 13 Νοεμβρίου, η «Εφημερίδα των Συντακτών» δημοσίευσε, υπομνήματα της ΕΥΠ που συγκέντρωναν πληροφορίες σχετικά με τους αντιεμβολιαστές και τους ακτιβιστές που βοηθούσαν μετανάστες - αλλά και για έναν δημοσιογράφο που προσλήφθηκε αργότερα από το AFP.

Απαντώντας σε επιστολές του Γαλλικού Πρακτορείου, ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης επέμεινε «δεν υπάρχει παρακολούθηση δημοσιογράφων στην Ελλάδα».

Ωστόσο, η Ελλάδα δεν έχει ξεκινήσει έρευνα μετά τις διαρροές που δημοσίευσε η εφημερίδα.

Ο δημοσιογράφος της ΕΦΣΥΝ που δημοσίευσε την ιστορία, Δημήτρης Τερζής, κατηγόρησε την κυβέρνηση και τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ ότι «προσπαθούν να θάψουν την υπόθεση».

Τον Φεβρουάριο και τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, δημοσιογράφοι έλαβαν επιστολές καταγγελίας από την κυβέρνηση μετά από αναφορά για δύο περιπτώσεις όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προφανώς παραβιάσει τα μέτρα του lockdown.

Ο Fabien Perrier, ανταποκριτής γαλλόφωνων μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα, λέει ότι οι συντάκτες έλαβαν επιστολή από το υπουργείο Πολιτισμού τον Μάιο σχετικά με ένα άρθρο που επικρίνει ένα νέο τσιμεντένιο διάδρομο στην Ακρόπολη.

Είπε ότι οι δημοσιογράφοι στην Ελλάδα υφίστανται πίεση να «ασκήσουν την αυτολογοκρισία».

Δύο δημοσιογράφοι που εργάζονται με ελληνικά ΜΜΕ παραιτήθηκαν πέρυσι, κατηγορώντας την κυβέρνηση για απόπειρα λογοκρισίας, ισχυρισμούς που η ίδια αρνήθηκε.

«Σύννεφο φόβου»

Η καθηγήτρια ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Λαμπρινή Παπαδοπούλου, λέει ότι η Ελλάδα έχει μακρά ιστορία διαπλοκής μεταξύ των ελληνικών ΜΜΕ και της πολιτικής και οικονομικής ελίτ.

«Οι προβληματικές σχέσεις μεταξύ των μέσων ενημέρωσης και της εξουσίας δεν είναι κάτι καινούργιο», είπε.

«Υπάρχουν λίγα περιθώρια για κριτική και ανεξάρτητη δημοσιογραφία στην Ελλάδα».

Ο Γιώργος Τζογόπουλος, ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής, λέει ότι η κάλυψη της πανδημίας σε ορισμένα ελληνικά μέσα ενημέρωσης συνίσταται σε απλή δημοσίευση κυβερνητικών ανακοινώσεων.

Δεκάδες καταστήματα έκλεισαν κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης χρέους 2010-2018, αφήνοντας τους επιζώντες απελπισμένους για οποιαδήποτε μορφή υποστήριξης.

Στις αρχές της πανδημίας του 2020, η κυβέρνηση εισήγαγε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη των ΜΜΕ με κεφάλαια ως μέρος μιας εκστρατείας «Μένουμε Σπίτι».

Όμως, σύμφωνα με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα χρήματα ωφέλησαν δυσανάλογα τα φιλικά προς την κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης. Η κοινοβουλευτική έρευνα για το θέμα βρίσκεται σε εξέλιξη.

Συνολικά, η RSF λέει ότι οι αρχές δεν έχουν λάβει επαρκή μέτρα για την προστασία των δημοσιογράφων.

Ο ακαδημαϊκός, Γιώργος Πλειός, λέει ότι οι δημοσιογράφοι ζουν «κάτω από ένα σύννεφο φόβου».