Στις 15 Σεπτεμβρίου 1970, ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο τότε σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Χένρι Κίσινγκερ εξουσιοδότησαν την αμερικανική διοίκηση να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να υπονομεύσει την νέα κυβέρνηση του σοσιαλιστή προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε. Και τότε, όπως τώρα με τον Νικολάς Μαδούρο, ζήτησαν από τη CIA να δράσει και πήραν μέτρα για να «στραγγαλίσουν την οικονομία», αυτών των χωρών.

Ο Νίξον και ο Κίσινγκερ, σύμφωνα με τις σημειώσεις του Διευθυντή της CIA, Richard Helms, ήθελαν να «στραγγαλίσουν την οικονομία» στη Χιλή και δεν «ενδιαφέρονταν για τους κινδύνους που θα αντιμετώπιζαν». Ο οικονομικός πόλεμος ήταν αποδεκτός σε όλο του το μέγεθος, αρκεί να έφευγε ο Αλιέντε από την εξουσία.

Σε αυτή την κατεύθυνση η CIA ξεκίνησε το έργο «FUBELT» με 10 εκατομμύρια δολάρια ως πρώτη δόση ή καπάρο αν θέλετε, για να ξεκινήσει τη συγκεκαλυμμένη αποσταθεροποίηση της Χιλής.

Αμερικανικές επιχειρήσεις, όπως ο τηλεπικοινωνιακός γίγαντας ITT, η Pepsi Cola και τα ολιγοπώλια χαλκού όπως η Anaconda και η Kennecott άσκησαν πίεση στην αμερικανική κυβέρνηση όταν ο Αλιέντε εθνικοποίησε τον τομέα του χαλκού στις 11 Ιουλίου του 1971.

Οι Χιλιανοί γιορτάζουν αυτή τη μέρα μέχρι σήμερα ως Ημέρα Εθνικής Αξιοπρέπειας (Dia de la Dignidad Nacional).

Η CIA άρχισε να έρχεται σε επαφή με τμήματα του στρατού της χώρας, που θεωρούνταν ότι ήταν εναντίον του Αλιέντε. Τρία χρόνια αργότερα, στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, αυτοί οι στρατιωτικοί στράφηκαν κατά του Αλιέντε, ο οποίος πέθανε στην διάρκεια του πραξικοπήματος. Οι ΗΠΑ «δημιούργησαν τις συνθήκες», όπως το έθεσε ο Αμερικανός Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Henry Kissinger, στον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον απάντησε: «αυτός είναι ο τρόπος που παίζουμε». Αυτός είναι ο τρόπος του του διεθνούς γκάνγκστερ που υποδύονται οι ΗΠΑ, μέχρι και σήμερα.

Αυτό που συνέβη στη Χιλή το 1973 είναι ακριβώς αυτό που προσπάθησαν να κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε πολλές άλλες χώρες, έχοντας σκοτώσει περίπου 20 εκατομμύρια ανθρώπους σε 37 κράτη με τις παρεμβάσεις τους, από το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι σήμερα.

Ο πιο πρόσφατος στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης – και των πολυεθνικών πετρελαϊκών εταιριών της Δύσης – είναι η Βενεζουέλα. Αλλά αυτό που συμβαίνει στη Βενεζουέλα δεν είναι κάτι το μοναδικό.

Αντιμετωπίζει μια επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους της, που είναι γνωστή σε χώρες όπως η Ινδονησία και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Η μέθοδος είναι κλισέ. Αποτελείται από ένα σχέδιο δώδεκα βημάτων για την δημιουργία κλίματος πραξικοπήματος, ώστε η ανατροπή της κυβέρνησης να μοιάζει με απελευθέρωση ή λύτρωση. Το ίδιο σενάριο ακολουθήθηκε και στη Λιβύη και όλοι μας γνωρίζουμε τα φρικτά του αποτελέσματα.

Βήμα πρώτο: Παγίδες αποικιοκρατίας

Το μεγαλύτερο μέρος των χωρών του Νότου της Αμερικής παραμένει παγιδευμένο από τις δομές που δημιούργησε η αποικιοκρατία. Τα αποικιακά όρια περιβάλλουν τα κράτη που είχαν την ατυχία να είναι αποκλειστικοί παραγωγοί εμπορευμάτων και αγαθών – είτε ζάχαρη για την Κούβα είτε πετρέλαιο για τη Βενεζουέλα.

Η αδυναμία διαφοροποίησης των οικονομιών τους σήμαινε ότι οι χώρες αυτές κέρδιζαν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγικών εσόδων τους από τα μοναδικά τους εμπορεύματα (το 98% των εξαγωγικών εσόδων της Βενεζουέλας προέρχεται από το πετρέλαιο).

Όσο οι τιμές αυτών των εμπορευμάτων παρέμεναν υψηλές, τα έσοδα από τις εξαγωγές τους ήταν ασφαλή. Όταν οι τιμές μειώνονταν, τα έσοδα συρρικνώνονταν. Αυτή ήταν μια κληρονομιά της αποικιοκρατίας. Οι τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν από $ 160,72 ανά βαρέλι (Ιούνιος 2008) σε $ 51,99 το βαρέλι (Ιανουάριος 2019). Τα έσοδα από τις εξαγωγές της Βενεζουέλας κατέρρευσαν μέσα σε αυτή τη δεκαετία.

Βήμα δεύτερο: Η Νίκη της Νέας Παγκόσμιας Οικονομικής Τάξης

Το 1974, οι χώρες του Νότου επιχείρησαν να ακολουθήσουν την αρχιτεκτονική της παγκόσμιας οικονομίας. Ζήτησαν τη δημιουργία μιας νέας Διεθνούς Οικονομικής Τάξης (NIEO) που θα τους επέτρεπε να στρέψουν την αποικιοκρατική εξάρτηση τους από ένα εμπόρευμα και να διαφοροποιήσουν τις οικονομίες τους. Τα καρτέλ πρώτων υλών – όπως στο πετρέλαιο και το βωξίτη – ήθελαν κάθε χώρα με ένα εμπόρευμα να μπορεί να ελέγχει κατά ένα μέρος τις τιμές των προϊόντων που εμπορεύονταν. Ο Οργανισμός Κρατών Εξαγωγών Πετρελαίου (ΟΠΕΚ), που ιδρύθηκε το 1960, ήταν πρωτοπόρος σε αυτό. Άλλοι δεν επιτρέπονταν να σχηματιστούν. Με την ήττα του ΟΠΕΚ τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, τα μέλη του – όπως η Βενεζουέλα (η οποία έχει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως) – δεν μπόρεσαν να ελέγξουν τις τιμές του πετρελαίου. Βρίσκονται στο έλεος των ισχυρών χωρών του κόσμου.

Βήμα τρίτο: Θάνατος της γεωργίας του Νότου

Τον Νοέμβριο του 2001, υπήρχαν περίπου τρία δισεκατομμύρια μικροί αγρότες και ακτήμονες αγρότες σε όλο τον κόσμο. Αυτό το μήνα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου συνήλθε στη Ντόχα του Κατάρ, για να αποδεσμεύσει την παραγωγικότητα της βόρειας αγροτοβιομηχανίας ενάντια στα δισεκατομμύρια των μικρών αγροτών και των ακτημόνων, που βρίσκονται στον Νότο. Οι μεγάλες εκμεταλλεύσεις βιομηχανικής κλίμακας στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη αύξησαν την παραγωγικότητα με περίπου 1 έως 2 εκατομμύρια κιλά σιτηρών ανά αγρότη.

Οι μικροκαλλιεργητές και οι άστεγοι αγρότες στον υπόλοιπο κόσμο προσπάθησαν να καλλιεργήσουν μόλις 1.000 κιλά σιτηρών ανά αγρότη. Δεν ήταν και τόσο παραγωγικοί. Η απόφαση της Ντόχα, οδηγεί στην εκμηδένιση του μικρού αγρότη και του αγρότη χωρίς γη. Τι πρέπει να κάνουν αυτοί οι άνδρες και οι γυναίκες; Η παραγωγή ανά εκτάριο είναι υψηλότερη στη Δύση, αλλά η εταιρική ανάληψη της γεωργίας (όπως δείχνει η Tricontinental: Στέλεχος του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών, P. Sainath) οδηγεί σε αυξημένη πείνα καθώς ωθεί τους αγρότες μακριά από τη γη τους και τους αφήνει να λιμοκτονούν.

Τέταρτο βήμα: Κουλτούρα λεηλασίας

Ενισχυμένες από τη δυτική κυριαρχία, οι μονοπωλιακές επιχειρήσεις δρουν εκτός των ορίων του νόμου και περιφρονούν τα κράτη του νότου. Τα συστήματα διαγραφής και φοροαποφυγής επιτρέπουν σε αυτές τις μεγάλες επιχειρήσεις (Agrium του Καναδά, Barrick και Suncor) να κλέβουν συνήθως δισεκατομμύρια δολάρια από φτωχές χώρες.

Βήμα πέντε: Το χρέος ως τρόπος ζωής

Καθώς δεν είναι δυνατή η άντληση χρημάτων από τις πωλήσεις βασικών εμπορευμάτων, που λεηλατήθηκαν από ένα σαθρό παγκόσμιο γεωργικό σύστημα και οι παραγωγοί τους έπεσαν θύματα εκμετάλλευσης, οι χώρες του παγκόσμιου Νότου αναγκάστηκαν να αναζητήσουν ξένους δανειστές για χρηματοδότηση.

Κατά την τελευταία δεκαετία, το χρέος που κατέχουν τα κράτη του Νότου έχει αυξηθεί κατά 60%. Όταν οι τιμές των βασικών τους προϊόντων αυξήθηκαν μεταξύ του 2000 και του 2010, το χρέος του μειώθηκε. Καθώς, όμως, οι τιμές των βασικών προϊόντων άρχισαν να μειώνονται από το 2010, τα χρέη αυξήθηκαν.

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι από τις 67 φτωχές χώρες που είναι χρεωμένες, οι 30 βρίσκονται σε κατάσταση απόλυτης ανέχειας, αριθμός διπλάσιος από το 2013. Περισσότερο από το 55,4% των εσόδων από τις εξαγωγές της Αγκόλα καταβάλλεται για την εξυπηρέτηση του χρέους της. Και η Αγκόλα, όπως και η Βενεζουέλα, είναι εξαγωγέας πετρελαίου. Άλλοι εξαγωγείς πετρελαίου όπως η Γκάνα, το Τσαντ, η Γκαμπόν και η Βενεζουέλα που υποφέρουν από υψηλά ποσοστά χρέους προς το ΑΕΠ τους.

Βήμα έξι: Άθλια Δημόσια Οικονομικά

Με ελάχιστα έσοδα και χαμηλά ποσοστά είσπραξης φόρων, τα δημόσια οικονομικά στον παγκόσμιο νότο έχουν πληγεί από μια αέναη κρίση. Όπως επισημαίνει η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, «τα δημόσια οικονομικά του νότου ασφυκτιούν». Τα κράτη απλά δεν μπορούν να συγκεντρώσουν τα αναγκαία κεφάλαια για τη διατήρηση των βασικών λειτουργιών τους. Οι κανόνες του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού καθιστούν δύσκολο το δανεισμό, γεγονός που ενισχύεται από το γεγονός ότι οι τράπεζες χρεώνουν υψηλότερα επιτόκια επικαλούμενες τους κινδύνους δανεισμού σε χρεωμένες χώρες.

Βήμα επτά: Μεγάλες περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες

Με ελάχιστα κεφάλαια, παγιδευμένες στην κρίση χρέους, οι κυβερνήσεις αναγκάζονται να προβούν σε μεγάλες περικοπές των κοινωνικών δαπανών. Η εκπαίδευση και η υγεία, η διατροφική ασφάλεια και η οικονομική διαφοροποίηση – όλα αυτά πηγαίνουν… περίπατο. Διεθνείς οργανισμοί όπως το ΔΝΤ αναγκάζουν τις χώρες να προχωρήσουν σε «μεταρρυθμίσεις», μια λέξη που σημαίνει στην ουσία εξόντωση της ανεξαρτησίας και πλήρη υποταγή, όπως το έθεσε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο (1848).

Βήμα Οκτώ: Κοινωνική αναστάτωση και Μετανάστευση

Ο συνολικός αριθμός των μεταναστών στον κόσμο είναι τώρα τουλάχιστον 68,5 εκατομμύρια. Αυτό καθιστά τη χώρα που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε Μετανάστευση, την 21η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο, μετά την Ταϊλάνδη και μπροστά από το Ηνωμένο Βασίλειο. Η μετανάστευση έχει γίνει μια παγκόσμια αντίδραση στην κατάρρευση των χωρών από το ένα άκρο του πλανήτη στο άλλο. Η μετανάστευση από τη Βενεζουέλα δεν είναι η μοναδική, αλλά είναι απλώς η φυσιολογική αντίδραση στην παγκόσμια κρίση. Οι μετανάστες από την Ονδούρα, που πηγαίνουν προς τα βόρεια, προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ή οι μετανάστες από τη Δυτική Αφρική που πηγαίνουν προς την Ευρώπη, μέσω της Λιβύης, αποτελούν μέρος αυτής της παγκόσμιας έξωσης.

Βήμα εννέα: Ποιος ελέγχει την αφήγηση;

Τα μονοπωλιακά δυτικά ΜΜΕ λαμβάνουν τις παραγγελίες τους από την ελίτ. Δεν υπάρχει κανένα έλεος για τη διαρθρωτική κρίση που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις από το Αφγανιστάν μέχρι τη Βενεζουέλα. Εφόσον προχωρούν σε «μεταρρυθμίσεις», είναι ασφαλείς. Οι χώρες εκείνες που διαφωνούν και τάσσονται κατά των «μεταρρυθμίσεων» είναι ευάλωτες στην συστηματική επίθεση των ΜΜΕ. Οι ηγέτες τους αποκαλούνται «δικτάτορες» και οι λαοί τους όμηροι. Οι αμφισβητούμενες εκλογές στο Μπαγκλαντές ή στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ή στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποτελούν αιτία αλλαγής του καθεστώτος. Αυτή η ειδική μεταχείριση αφήνεται για τη Βενεζουέλα.

Βήμα δέκα: Ποιος είναι ο πραγματικός πρόεδρος;

Οι πράξεις ανατροπής ξεκινούν όταν οι ιμπεριαλιστές αμφισβητούν τη νομιμότητα της κυβέρνησης που βρίσκεται στην εξουσία: ρίχνοντας το βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών πίσω από ένα μη εκλεγμένο πρόσωπο, αποκαλώντας τον νέο πρόεδρο και δημιουργώντας μια κατάσταση στην οποία υποτιμάται η εξουσία του εκλεγμένου ηγέτη.

Το πραξικόπημα λαμβάνει χώρα όταν μια ισχυρή χώρα αποφασίσει – χωρίς εκλογή – να χρίσει τον δικό της πληρεξούσιο. Αυτό το πρόσωπο – στην περίπτωση της Βενεζουέλας ο Juan Guaidó – πρέπει να καταστήσει σαφές ότι θα έχει μαζί του την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών. Φωνάζει στις εταιρίες που καραδοκούν, πως θα ιδιωτικοποιήσει τα πάντα-κυρίως το πετρέλαιο- και πουλάει τον λαό της Βενεζουέλας στο όνομα του.

Βήμα έντεκα: Στραγγαλίστε την Οικονομία

Η Βενεζουέλα αντιμετώπισε σκληρές κυρώσεις από το 2014, όταν το αμερικανικό Κογκρέσο ξεκίνησε αυτή τη διαδικασία στραγγαλισμού της οικονομίας της. Την επόμενη χρονιά, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα αποκάλεσε τη Βενεζουέλα ως «απειλή για την εθνική ασφάλεια». Η οικονομία άρχισε να συρρικνώνεται.

Το επόμενο διάστημα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο έκλεψαν δισεκατομμύρια δολάρια από καταθέσεις και χρυσό της Βενεζουέλας και τώρα σκλήρυναν τις κυρώσεις ώστε να μην μπορεί να πουλάει πετρέλαιο η χώρα. Το ίδιο έκαναν οι ΗΠΑ στο Ιράν και στην Κούβα. Ο ΟΗΕ υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές κυρώσεις στην Κούβα έχουν κοστίσει στο μικρό νησί έσοδα ύψους 130 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Βενεζουέλα έχασε 6 δισεκατομμύρια δολάρια για το πρώτο έτος των κυρώσεων του Τραμπ, δεδομένου ότι ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2017.

Περισσότερα αναμένεται να χαθούν καθώς περνούν οι ημέρες. Δεν είναι περίεργο που ο ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών, Idriss Jazairy, λέει τώρα ότι «οι κυρώσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε λιμοκτονία και ιατρικές ελλείψεις δεν είναι απάντηση στην κρίση στη Βενεζουέλα» προσθέτοντας ότι οι κυρώσεις δεν είναι «βάσεις για την ειρηνική επίλυση των διαφορών». Επιπλέον, ο κ. Jazairy είπε: «Ανησυχώ ιδιαίτερα για τις κυρώσεις που αποσκοπούν στην αλλαγή της κυβέρνησης της Βενεζουέλας» και κάλεσε για «συμπαράσταση» στο λαό της Βενεζουέλας.

Βήμα δώδεκα: Μη φοβάστε τον πόλεμο

Ο Αμερικανός σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ John Bolton κρατούσε ένα κίτρινο μπλοκ, που είχε σημειωμένες τις λέξεις «5.000 στρατιώτες στην Κολομβία» πάνω του.

Πρόκειται για αμερικανικά στρατεύματα που έχουν ήδη αναπτυχθεί στη γείτονα της Βενεζουέλας. Η αμερικανική κεντρική διοίκηση είναι έτοιμη. Απαγορεύουν στην Κολομβία και τη Βραζιλία να δράσουν αυτόνομα. Καθώς δημιουργείται, ήδη, το κλίμα πραξικοπήματος, θα χρειαστεί μια ώθηση. Θα πρέπει να πάνε σε πόλεμο.

Περιττό να πούμε πως η ΗΠΑ δεν διδάσκονται από την ιστορία και μας καθιστούν εκ νέου θεατές μιας καταστροφικής εξέλιξης στη Λατινική Αμερική, που έχει φέρει τη Βενεζουέλα στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου και της σύρραξης με γειτονικά της κράτη.