Σαν σήμερα, 12 Ιουνίου, 3 και 25 το μεσημέρι, πριν τέσσερα χρόνια. Η σκόνη που σηκώθηκε από τα σπίτια που έπεφταν το ένα μετά το άλλο είναι ότι θυμούνται χρόνια μετά οι κάτοικοι της Βρίσας. Η σκόνη που σηκώθηκε λένε κι ένας ήχος βαρύς και τρομερός συνάμα από τα βάθη της γης. Ο βρυχηθμός του Εγκέλαδου. 6,3 βαθμοί της κλίμακας Ρίχτερ από ένα ρήγμα που ‘χε γκρεμίσει και τότες το χωριό 130 περίπου χρόνια πριν…

Το πανέμορφο διατηρητέο χωριό με τα σπίτια που τα στόλιζαν πέτρινα λαξευτά «σοβιλίκια» (πέτρινα διακοσμητικά υπέρθυρα και αετώματα από σμιλεμένο ντόπιο τραχείτη) πέρασε σαν σήμερα δυο χρόνια πριν στην ιστορία και στη μνήμη… Πήγε να βρει τον ιδρυτή του «Βρίσα άκρα Λέσβου εν η ίδρυται Διόνυσος Βρισαίος» λένε οι γραμματικοί. Αλλά και την επιγραφή που ‘χε δει ο Γερμανός αρχαιολόγος Koldewey σαν επισκέφθηκε το ναό του Διονύσου εκεί στο σημερινό Άγιο Φωκά στα τέλη του 19ου αιώνα. Την επιγραφή που χάθηκε κι αυτή. «ΜΕΓΑΡΙΤΟΣ ΑΙΣΧΙΝΟΥ ΔΙΟΝΥΣΩ ΒΡΗΣΑ ΓΕΝΕΙ» είχε διαβάσει λέει.

Πάει το λοιπόν η Βρίσα για πάντα;

Οι Βρισαγώτες κι οι Βρισαγώτισες όμως είναι εδώ. Στον τόπο τους. Υπομένουν κι επιμένουν οι περισσότεροι. «Η Βρίσα θα ζήσει…». Κι αν τους ρωτάς γιατί, ανασηκώνουν τους ώμους. Δεν ξέρουν γιατί… «Θα ζήσει η Βρίσα. Έτσι γιατί πρέπει….» απαντάνε με πείσμα.

Ο απολογισμός του σεισμού
Μία νεκρή γυναίκα, κάτοικος Βρίσας ήταν η πιο θλιβερή παράμετρος του σεισμού, που υπενθυμίζει όμως ότι οι κάτοικοι του χωριού ήταν πολύ τυχεροί μέσα στη μεγάλη τους ατυχία.

Πάνω από 300 κτίρια σε όλο το νότιο νησί (η συντριπτική πλειοψηφία στη Βρίσα) καταστράφηκαν ολοσχερώς (τα λεγόμενα «κόκκινα» κτίρια).
Πάνω από 1000 υπέστησαν σοβαρές ζημιές (τα λεγόμενα «κίτρινα» κτίρια), εκ των οποίων τα 875 καταγράφηκαν κατά τον πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο έλεγχο και τα υπόλοιπα μετά από αυτοψία της αρμόδιας επιτροπής της Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων από Φυσικές Καταστροφές (ΔΑΕΦΚ) ύστερα από αίτημα των ιδιοκτητών.

Ένα σχολικό κτίριο, το Δημοτικό και Νηπιαγωγείου της Βρίσας καταστράφηκε ολοσχερώς ενώ άλλα 50 περίπου υπέστησαν ζημιές, εκ των οποίων οκτώ περισσότερο σοβαρές.Αριθμός άνω των 25 ναών και ναΐσκων υπέστησαν ζημιές με σοβαρότερες αυτές του διατηρητέου μνημείου, ρυθμού λεσβιακής βασιλικής ναού της Ζωοδόχου Πηγής Βρίσας.

Σε περισσότερα από 500 κτίρια, στα περισσότερα των οποίων διαπιστώθηκαν ζημιές από τον σεισμό, επιτράπηκε η χρήση πριν την επισκευή τους, τα λεγόμενα «πράσινα» κτίρια.
Επίσης δηλώθηκαν ζημιές σε 65 εμπορικές επιχειρήσεις και αγροτικά νοικοκυριά καθώς και μεγάλος αριθμός καταστροφής οικοσκευών «κόκκινων» και «κίτρινων» κατοικιών.

Ο κύριος όγκος των ζημιών αναλογεί στον οικισμό Βρίσας (περίπου σε ποσοστό 80%) και οι υπόλοιπες ζημιές αναφέρονται κατά κύριο λόγο σε οικισμούς των δημοτικών ενοτήτων Πλωμαρίου και Πολιχνίτου, στη μεγάλη τους πλειοψηφία και οι δυο χαρακτηρισμένοι σαν παραδοσιακοί.

• Οι φωτογραφίες του ρεπορτάζ είναι από το προσωπικό αρχείο του Στρατή Μπαλάσκα και απαγορεύεται η χρήση τους