Κώδωνα κινδύνου για τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής από την ανεξέλεγκτη λειτουργία των διαλυτηρίων πλοίων του Αλή Αγά απέναντι από τη Λέσβο κρούουν επιστημονικές, περιβαλλοντικές και δημοκρατικές οργανώσεις και πολίτες της απέναντι ακτής.

Επιστημονική μελέτη που αποκάλυψε με δημοσίευμα του στην εφημερίδα «Τζούμχουριέτ» ο ειρηνιστής πρώην Δήμαρχος της Περγάμου Σεφά Τασκίν γνωστός για τους αγώνες του για την προστασία του περιβάλλοντος, κατέληξε ότι στη θαλάσσια περιοχή του κόλπου του Αλή Αγά διαπιστώθηκαν υψηλά επίπεδα αλουμινίου, σιδήρου, καδμίου, νικελίου, ψευδαργύρου, φθορίου, νιτρικών αλάτων και φωσφορικών αλάτων. Επίσης διαπιστώθηκαν εξαιρετικά υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων τα οποία αναγνωρίσθηκαν ως οι κύριοι ρυπαντές της παράκτιας ζώνης. Σε μεταγενέστερη επιστημονική μελέτη επίσης, ερευνήθηκαν οι συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και οργανικού άνθρακα σε ιζήματα του κόλπου Αλή Αγά για την αξιολόγηση της εκτίμησης περιβαλλοντικού κινδύνου. Η μελέτη περιελάμβανε την ανίχνευση βαρέων μετάλλων όπως υδράργυρο, κάδμιο, μόλυβδο, χρώμιο, χαλκό, μαγγάνιο και νικέλιο. Το συμπέρασμα και αυτής της έρευνας ήταν ότι η περιοχή του Αλή Αγά είναι αρκετά επιβαρυμένη σε αυτά τα βαρέα μέταλλα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του τουρκικού υπουργείου Περιβάλλοντος, 714 πλοία διαλύθηκαν στην Αλή Αγά μεταξύ 2016 και 2021. Το παλιό μέταλλο (σκραπ) πουλήθηκε ενώ σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες από τη διάλυση ανακτήθηκαν 250 τόνοι αμιάντου και σχεδόν 75,5 χιλιάδες τόνοι λοιπών επικίνδυνων αποβλήτων. Αυτά είναι όμως όλα τα ρυπογόνα προϊόντα της διάλυσης των πλοίων;

Γιατί την ίδια ώρα οι κάτοικοι του γειτονικού χωριού Horozgedigi κοντά στην Αλή Αγά διαδηλώνουν με σύνθημα «Όλοι έχουμε καρκίνο», υποστηρίζοντας μαζί με ειδικούς πως οι ίνες αμιάντου προϊόντος της διάλυσης μέσω του αέρα συσσωρεύονται στους πνεύμονες των ανθρώπων σε μια ευρεία περιοχή από τη Σμύρνη μέχρι τη λεκάνη του Κήτειου ποταμού, μέχρι πάνω δηλαδή την Πέργαμο και το Δικελί, δηλαδή λίγα χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή από την πόλη της Μυτιλήνης.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσε ο Δρ. Enver Yaşar Küçükgül από το Πανεπιστήμιο Dokuz Eylül της Σμύρνης, τουλάχιστον 4.000 πλοία έχουν καταστραφεί στο Αλή Αγά τα τελευταία 40 χρόνια. Πολιτικά πλοία, πολεμικά πλοία, ακόμη και αεροπλανοφόρα. Τα αεροπλανοφόρα Illustrious, Invincible, Plymouth, Ark Royal, Manchester και Liverpool του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού, το ολλανδικό πολεμικό Zuiderkruis, το ισπανικό αεροπλανοφόρο Principe Asturias είναι μεταξύ των πλοίων που διαλύθηκαν στο Αλή Αγά. Τα τελευταία πέντε χρόνια περισσότερα από 10 αεροπλανοφόρα και παλιά κρουαζιερόπλοια  βάρους άνω των 100.000 τόνων διαλύθηκαν σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων όχι μόνο από κατοικημένες περιοχές της Τουρκίας αλλά και τα μεγάλα Ελληνικά νησιά του Αιγαίου.

Ας σημειωθεί πως το συνολικό βάρος των πλοίων που επιτρέπεται να διαλυθούν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 100 τόνοι ετησίως κι αυτά σε «λίμνες», κλειστούς δηλαδή χώρους. Και φυσικά όχι σε ακτές όπως συμβαίνει στην Ινδία, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και... Την Τουρκία. Στη οποία διαλύονται πλοία με πρωτόγονες μεθόδους στην ακτή, δίπλα σε κατοικημένες περιοχές, υψηλής πολιτισμικής και περιβαλλοντικής σημασίας.

Ιδιαίτερα να σημειωθεί ότι προβληματισμό δημιουργεί και η περίπτωση του πυρηνικού στρατιωτικού αεροπλανοφόρου ηλικίας περίπου 70 ετών «Nae Sao Paola». Το πλοίο βάρους 24.200 τόνων αγοράστηκε προς 1.818.000 δολάρια δηλαδή προς 75 περίπου δολάρια τον τόνο. Η τιμή όμως του σκράπ είναι της τάξης των 450 με 500 δολλαρίων ο τόνος. Γιατί πουλήθηκε το πλοίο σχεδόν επτά φορές φθηνότερα από την αξία του;

Για όλους τους παραπάνω και όχι μόνο, λόγους. Γαλλική περιβαλλοντική οργάνωση τόνισε πρόσφατα πως τα διαλυτήρια του Αλή Αγά θεωρούνται από τα μαύρα σημεία που μολύνουν τη Μεσόγειο. «Δυστυχώς, η Τουρκία κατά τη διάλυση των πλοίων δεν ακολουθεί ορθές πρακτικές και μέτρα προφύλαξης για το περιβάλλον» υποστήριξε.

Κι ενώ όλα τα παραπάνω είναι γνωστά η Ελλάδα και οι φορείς της μαζί με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους φορείς της σιωπούν. Ούτε κουβέντα από τη δεύτερη, για το ενδεχόμενο πολιτικών, νομικών και οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας που θέτει σε κίνδυνο το περιβάλλον, την υγεία των καταναλωτών αλλά και τον τουρισμό στο ανατολικό Αιγαίο ένθεν κακείθεν.  Ας ελπίσουμε μάλιστα ότι δεν έχει χρηματοδοτήσει κιόλας αυτές τις απαράδεκτες συμπεριφορές αφού ο σκουπιδοτενεκές είναι απαραίτητος στις Ευρωπαϊκές αυλές. Αλοί στους γείτονες...