Η ινομυαλγία είναι ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από διάχυτο μυοσκελετικό πόνο, διάχυτη ευαισθησία αλλά και άλλα γενικά συμπτώματα όπως διαταραχή του ύπνου και του συναισθήματος.

Χαρακτηρίζεται ως σύνδρομο και όχι σαν νόσος. Νόσος είναι μια ιατρική κατάσταση με ειδική αιτία ή αιτίες και αναγνωρίσιμα σημεία και συμπτώματα. Αντίθετα, σύνδρομο χαρακτηρίζεται ένα σύνολο συμπτωμάτων και σημείων καθώς και ιατρικών προβλημάτων που συμβαίνουν μαζί, αλλά δεν έχουν συγκεκριμένη αναγνωρίσιμη αιτία. Παρά το ότι σχετίζεται με τα ρευματικά νοσήματα, δεν είναι αμιγώς αρθρίτιδα διότι δεν παρατηρείται φλεγμονή ή βλάβη στις αρθρώσεις. Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και κόπωση και να διαταράξει την καθημερινότητα ενός ατόμου.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
- Ο διάχυτος πόνος είναι το κύριο σύμπτωμα. Παράλληλα, πολλοί αισθάνονται κόπωση, υπερευαισθησία στο άγγιγμα, στο φως και τον ήχο και διαταραχές μνήμης.

- Κόπωση. Είναι πολύ πιο έντονη από την κόπωση μιας κουραστικής μέρας ή μετά από μια νύχτα χωρίς ύπνο. Η κόπωση της ινομυαλγίας βιώνεται ως «εξοντωτική» που μπορεί να επηρεάζει τις εργασιακές, κοινωνικές, προσωπικές ή εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Ταυτόχρονα υπάρχει μειωμένη «φυσική ενέργεια».

- Διαταραχές ύπνου. Ο ύπνος δεν είναι βαθύς ούτε αναζωογονητικός και τα άτομα διαμαρτύρονται ότι δεν ξεκουράζονται έστω κι αν κοιμηθούν αρκετά. Διάφορες έρευνες έχουν εντοπίσει διαταραχές στο στάδιο 4 του βαθέος ύπνου. Ο ύπνος διακόπτεται συνεχώς από ήχους ή «σκέψεις», περιορίζοντας σημαντικά τη διάρκεια του.

- Ο πόνος της ινομυαλγίας περιγράφεται ως συνεχής, βαθύς πόνος από τους μύες. Παρατηρείται σε όλο το σώμα, αριστερά και δεξιά, πάνω και κάτω από τη μέση. Ο πόνος και η δυσκαμψία είναι πιο έντονα το πρωί μετά την έγερση. Μπορεί να υπάρχουν και νευρολογικά συμπτώματα όπως τσιμπήματα, μουδιάσματα, «βελονιάσματα» που επιδεινώνουν το αίσθημα της δυσφορίας. Υπάρχει επιπλέον πόνος όταν ασκείται πίεση σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος, τα λεγόμενα «ευαίσθητα σημεία». Αυτά περιγράφονται σε γενικές γραμμές στο παρακάτω σχήμα.

- Πρόσθετα συμπτώματα είναι: το ευερέθιστο έντερο, η ευερέθιστη ουροδόχος κύστη, οι πονοκέφαλοι, οι ημικρανίες, το σύνδρομο ανήσυχων κνημών (ανησυχία των ποδιών τη νύχτα), η αδυναμία συγκέντρωσης και μνήμης, η ξηρότητα του στόματος, οι δερματικές ευαισθησίες ή τα εξανθήματα, το άγχος και η κατάθλιψη, ο πόνος κατά την περίοδο, τα βουητά στα αυτιά και η ζάλη, καθώς και μουδιάσματα και καψίματα στα χέρια ή στα πόδια.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Δεν υπάρχουν ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις για την ινομυαλγία. Η διάγνωση γίνεται από το ιστορικό, τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση. ανεύρεση των «σημείων ευαισθησίας» συνηγορεί υπέρ της διάγνωσης. Η διάγνωση καθυστερεί να γίνει, κατά μέσο όρο πέντε χρόνια, λόγω των μη ειδικών συμπτωμάτων.

Οι εργαστηριακές εξετάσεις είναι συνήθως φυσιολογικές, αν και τελευταία συνδέεται το σύνδρομο με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης στο αίμα. Συχνά συνυπάρχει με άλλα νοσήματα (όπως ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ερυθηματώδης λύκος), τα οποία πρέπει να έχουν αποκλειστεί από την αρχή. Για να είναι πιθανή η διάγνωση χρειάζεται να υπάρχει χρόνια διαταραχή του ύπνου, να υπάρχουν κάποια ψυχικά χαρακτηριστικά (όπως άγχος ή τελειομανία, φοβίες ή κατάθλιψη). Η επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης επιδεινώνει τον πόνο και τα συμπτώματα της ινομυαλγίας.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου χρειάζεται ομαδική εργασία διαφόρων επαγγελματιών της υγείας. Στην αμάδα χρειάζονται εκτός από το θεράποντα ή οικογενειακό γιατρό, φυσιοθεραπευτής, γιατρός εξειδικευμένος για τον πόνο και ρευματολόγος.

Οι ασθενείς πρέπει να συμμορφώνονται στις οδηγίες των ειδικών της ομάδας που τους φροντίζει, να παίρνουν τα φάρμακα τους σωστά, να κοιμούνται αρκετά, να κάνουν τη σωματική άσκηση που τους συστήνεται, να ακολουθούν υγιεινή διατροφή, να διατηρούν κανονικό βάρος σώματος και να προσαρμόζουν τον τρόπο ζωής και εργασίας τους.

Η ήπια άσκηση, όπως το περπάτημα, το κολύμπι ή η ποδηλασία, για 15 έως 20 λεπτά την ημέρα μπορεί να βοηθήσει τους πάσχοντες στην αντιμετώπισης της ινομυαλγίας. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις πως η αερόβια άσκηση (μέτριας προς υψηλής έντασης) βοηθά να υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Η τακτική άσκηση βελτιώνει την κατάσταση της καρδιάς, την κυκλοφορία του αίματος και τους μυς του σώματος. Μειώνει επίσης τους πόνους και άλλα συμπτώματα. Το κολύμπι θεωρείται εξαιρετική μορφή άσκησης για την ινομυαλγία.
Θεραπείες όπως το μασάζ, ο βελονισμός, η φυσιοθεραπεία και ο χειρισμός από ένα χειροπρακτικό ή οστεοπαθητικό ειδικό μπορούν να καταπραΰνουν τον πόνο και να ανεβάσουν το ηθικό.

Στα κέντρα μας υπάρχει ειδικό τμήμα με συγκεκριμένο εξειδικευμένο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση της νόσου.

ΠΗΓΕΣ
Bouchard C., Shephard R.J., & Stephens T., (1994). Physical activity, fitness and health. Champaign, IL: Human Kinetics.
Κοντζαηλίας Δ.Α., (2011). Φυσικοθεραπεία σε παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, Εκδόσεις: University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

*Ο Ιωσήφ Γαληνος είναι: Φυσικοθεραπευτης /εξ.Βελονιστης /εξ.Χειροπρακτικός
Επ.Διευθυντής των :
PHYSIOGALINOS Advanced Physiotherapy Clinics Μυτιλήνη και Καλλονή
AEOLIA Spa Executive Medical Spa Services