Ο Αντώνης Καλαματιανός δραστηριοποιήθηκε για λίγα χρόνια στη Μυτιλήνη ως μουσικός-μουσικοδιδάσκαλος. Το 1911 συμμετείχε στη «Μουσική Σχολή Θ. Θεοδωρίδου και Α. Καλαματιανού» που λειτούργησε στο Θέατρο Καψιμάλη, όπου γίνονταν μαθήματα φωνητικής, κιθάρας, μαντολίνου και μαντόλας. Από το καλοκαίρι του 1912 ξεκίνησε να διδάσκει στη «Μουσική Σχολή του Συνεργατικού Σωματείου Λέσβου», ενώ στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκε και ως διορισμένος γενικός αντιπρόσωπος των μουσικών οργάνων «Ferdinando Roth» προμηθεύοντας τη Μυτιλήνη με πνευστά και έγχορδα όργανα, ακόμα και τύμπανα (ταμπουρίνα) για τους προσκόπους. Στη συνέχεια, στις αρχές του 1914 ιδρύθηκε νέα μουσική σχολή υπό τη διεύθυνσή του. Κατά την παραμονή του στη Λέσβο συνεργάστηκε με τοπικά μουσικά σύνολα και περιοδεύοντες θιάσους και συμμετείχε σε πολλές καλλιτεχνικές εσπερίδες. Παρ’ όλο που δεν ήταν πιανίστας, για κάποιο διάστημα παρουσιάζεται στον Τύπο της εποχής να παίζει πιάνο στον κινηματογράφο «Αλκαίο».

Κατά την παραμονή του στη Μυτιλήνη, ο Καλαματιανός συνέθεσε και μουσική. Στα τραγούδια που καταγράφονται στο ρεπερτόριο της Μουσικής Σχολής του Συνεργατικού Σωματείου, περιλαμβάνονται και ορισμένες μελοποιήσεις του, όπως «Τα Ναυτόπουλα», ο «Ύμνος προς την εργασίαν» και ο «Ύμνος του Σωματείου». Με αφορμή την απελευθέρωση της Μυτιλήνης τον Νοέμβριο του 1912, ο Καλαματιανός μελοποίησε το ποίημα «Ελευθέρα Μυτιλήνη» του συμβολαιογράφου Αριστ. Μάνδρα. Το εμβατήριο εκτυπώθηκε στην Αθήνα το 1913, είναι γραμμένο για φωνή και πιάνο, και είναι αφιερωμένο στον υποπλοίαρχο του Βασιλικού Ναυτικού Κωνσταντίνο Μελά. Περιλαμβάνει εισαγωγή και πρώτο μέρος στη Φα μείζονα, ενώ στο δεύτερο μέρος («Trio») συνεχίζει στη Σι ύφεση μείζονα.

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΜΥΤΙΛΗΝΗ
Χαίρε πατρίς μου! έφθασε πανένδοξη εκείνη
που χρόνια επερίμενες να σπάση τα δεσμά
και από δούλη, ελεύθερη πετάξου, Μυτιλήνη,
μεσ’ της Ελλάδος τη θερμή κ’ ηρωική αγκαλιά.

Χαίρε! το μισοφέγγαρο για πάντα έχει δύση
κ’ ιδέ την κυανόλευκη τ’ αγέρι πως φυσά
της λευθεριάς που έφερε για να σε αναστήση
η δοξασμένη μας Ελλάς, η μάνα η γλυκειά.

Τώρ’ αρματώσου και εσύ και το ψηλό κοντάρι
που στέκει η σημαία μας αγκάλιασε σφικτά,
και στο πλευρό της μάννας μας στέκε να μη σε πάρη
κανείς, γιατ’ έτσι δεν θα δης ποτέ πλέον σκλαβιά

Πηγές: Εφ. Αγών (1911), Εφ. Λαϊκός Αγών (1912-1913), Εφ. Λέσβος (1914), περ. Μουσική (1912-1913). Η πρωτότυπη παρτιτούρα βρίσκεται στο «Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου».

*Ο Στέφανος Φευγαλάς είναι υποψήφιος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων