× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

H Αποκριά των κουδουνιών, στο Μεσότοπο της δυτικής Λέσβου

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ

Δημοσίευση 19/2/2023

H Αποκριά των κουδουνιών, στο Μεσότοπο της δυτικής Λέσβου
' χρόνος ανάγνωσης

Στην άγρια και ταυτόχρονα ερωτική γη, του θυμωμένου ηφαιστείου της δυτικής Λέσβου, στο Μεσότοπο έχει ξεκινήσει το αποκριάτικο μεγάλο γλέντι των «κουδουνάτων».

Μόνο που δεν είναι τα κουδούνια των αμέτρητων προβάτων του κτηνοτροφικού χωριού μα τα κουδούνια που «ζεύονται» οι άντρες του χωριού και πιστοί στην παράδοση πολλών αιώνων, κυκλοφορούν στα σοκάκια με βαμμένο μαύρο το πρόσωπο τους «οπλισμένοι» με την «κουστσκούδα», ένα βαρύ ξύλο με ρόζο χοντρό στην άκρη που χτυπάν στη γη, προκαλώντας θαρρείς τις άγνωστες τους «χθόνιες θεότητες». Κι όλα αυτά με κεράσματα παντού και φυσικά ρακί, να τρέχει θαρρείς από τις φλέβες της άγριας Λεσβιακής δύσης.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


«Το πιο άγριο μασκάρεμα ήταν οι κουδουνοφορτωμένοι αράπηδες, βαμμένοι με καπνιά του φούρνου ανακατεμένη με λάδι, που τους έκανε να γυαλίζουν και να φαίνονται πιο άγριοι ακόμα. Μόνο τα δόντια τους ξεχώριζαν άσπρα, και τα μάτια τους. Αρματωμένοι με κουδούνια, τα τσομπάνικα των προβάτων, στη μέση, στο στήθος, στα χέρια, στο λαιμό, στα γόνατα και με μια κουτσκούδα, ρόπαλο που η μια άκρη ήταν η λαβή και η άλλη ένας χοντρός ρόζος από σταύρωμα κλαδιών.

Χτυπούσαν την κουτσκούδα στη γη, κουνιόταν και χοροπηδούσαν, δημιουργώντας εκκωφαντικό θόρυβο. Απαραίτητη η εμφάνιση τους, σα να μη γινόταν Αποκριές, χωρίς αράπηδες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Έμπαιναν στα σπίτια πάντα βιαστικοί: ‘Κοκκώνα, κοκκώνα να μπαίνει; ...Άντε να κερνάει και να φεύγει’» γράφει στο βιβλίο του «...ο κόσμος ο μικρός...», για το μεγάλο ετούτο αποκριάτικο πανηγύρι ο Πάνος Κοντέλλης.

Με αργό και σταθερό ήχο των κουδουνιών, συντονισμένο θαρρείς από έναν αόρατο μαέστρο οι αγριεμένοι ετούτοι απόγονοι των Κυκλώπων κυκλοφορούν στα σοκάκια του χωριού χτυπώντας με την «κουτσκούδα» τη γη, τσακίζοντας το κακό, προκαλώντας. Και απαιτώντας «Βάρ(α) κουτσκούδα μ’ βάρ(α). Σα δε μας τσιράσ’ η νύφ’ θη χαλάσουμι του σπίκ(ι)».

Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι κουδουνάδες του Μεσοτόπου της δυτικής Λέσβου αποτελούν πολιτισμική συνέχεια των κουδουνάδων της Σκύρου και της δυτικής Μακεδονίας. «Οι Μεσοτοπίτες, γράφει ο Πάνος Κοντέλλης, πηγαινοέρχονταν στη Σμύρνη, είχαν δει Τούρκους Κονιαλήδες (από το Ικόνιο) να χορεύουν άγρια, δερβίσικα. Όσοι δεν το είχαν δει το είχαν ακουστά. Τις αποκριές λοιπόν, χωριζόταν μια παρέα σε δυο ομάδες. Η μια με ελληνοφορεμένους και η άλλη με αράπηδες κουδουνοφόρους που παρίσταναν τους Κονιαλήδες Τούρκους. Οι ελληνοφορεμένοι, χτυπώντας παλαμάκια, παρότρυναν τους Κονιαλήδες κουδουνοφόρους και τους διεγείρανε να χορεύουν κονιαλήδικα τραγουδώντας με στραπατσαρισμένα τούρκικα».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Με γνώση υποσυνείδητη της καταγωγής τους, παιδιά του πρώτου οικιστή της Λέσβου Μάκαρα και του πρώτου φυσιογνώστη Θεόφραστου του Ερέσιου, πάντρεψαν τους δερβίσικους χορούς με τα άγνωστα τους τελετουργικά της μύησης στα μυστήρια της λατρείας του Ορφέα, και όλα αυτά στη γειτονιά τους που το κύμα έφερε το κεφάλι του μουσικού. Οι Μεσοτοπίτες, κτηνοτρόφοι στην πλειοψηφία τους αλλά και χτίστες της άγριας πέτρας από τους καλύτερους στον κόσμο, συνεχίζουν την αρχαία παράδοση μεταδίδοντας το έθιμο των κουδουνάτων από γενιά σε γενιά. Την εβδομάδα που έρχεται το πανηγύρι κορυφώνεται.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Μεσοτόπου καλεί στο χωριό, όλους όλη την τελευταία εβδομάδα της Αποκριάς και ιδιαίτερα την Κυριακή 26 Φεβρουαρίου. Και υπόσχονται οι άνθρωποι του «γλέντια, αυθόρμητα, συσσίτια και φυσικά τους μοναδικούς και επιβλητικούς κουδουνάτους με τους ήχους των αμέτρητων κουδουνιών τους». Μαζί και νόστιμοι μεζέδες, άφθονο ούζο και παραδοσιακή κολοκυθόπιτα με την φροντίδα του Αγροτοτουριστικού Συνεταιρισμού Γυναικών Μεσοτόπου.

[ΠΗΓΗ]
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Win ‑ Win» μεν, αλλά για ποιον;

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
«Win ‑ Win» μεν, αλλά για ποιον;
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

16 νεκροί στην Αττάλεια από ανατροπή λεωφορείου

Σύμφωνα με τον κυβερνήτη, στο σημείο επικρατούσαν δυσμενείς καιρικές συνθήκες με βροχή και πυκνή ομίχλη
16 νεκροί στην Αττάλεια από ανατροπή λεωφορείου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Τυμβωρύχοι»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ*
«Τυμβωρύχοι»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Υπό το πέπλο της εθνικής κατήφειας…

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Υπό το πέπλο της εθνικής κατήφειας…
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ζωή και το έργο του πρωτοπόρου μηχανικού που σφράγισε την ανάπτυξη της Μυτιλήνης

Ο δρόμος της Αγριλιάς Κρατήγου που τιμά τον Συμεών Αργυρόπουλο
Η ζωή και το έργο του πρωτοπόρου μηχανικού που σφράγισε την ανάπτυξη της Μυτιλήνης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Από τα Ίμια στους «Δημοσιογράφους στο Αιγαίο και στη Θράκη για την Ειρήνη»

Με αφορμή τα 30 χρόνια από την κρίση των Ιμίων, μια αναφορά στην Επιτροπή Ελλήνων και Τούρκων δημοσιογράφων για το διάλογο ανάμεσα στους πολίτες της Ελλάδας και της Τουρκίας και την υπεράσπιση της ειρήνης -Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ*
Από τα Ίμια στους «Δημοσιογράφους στο Αιγαίο και στη Θράκη για την Ειρήνη»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Για να μην ξεχνιόμαστε...

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
Για να μην ξεχνιόμαστε...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το βιβλίο Τσίπρα και οι αριθμοί ενός αρρω‑στημένου δημόσιου διαλόγου

Γράφει ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, δημοσιογράφος
Το βιβλίο Τσίπρα και οι αριθμοί ενός αρρω‑στημένου δημόσιου διαλόγου
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Ο Σύλλογος Ιμβρίων τίμησε τον Νίκο Σηφουνάκη

Αναγνώριση της πολυετούς στήριξής του στην Ίμβρο και την Τένεδο
Ο Σύλλογος Ιμβρίων τίμησε τον Νίκο Σηφουνάκη
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Νίκος Τσιριγώτης: Φύρδην μίγδην (2025) *

Γράφει ο Δημήτρης Κωστούλας φιλόλογος, μουσικός ερευνητής
Νίκος Τσιριγώτης: Φύρδην μίγδην (2025) *
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Χειμερινή διαδρομή στις πλαγιές του Λεπετύμνου

Γράφει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΤΩΝΑΚΗΣ
Χειμερινή διαδρομή στις πλαγιές του Λεπετύμνου