Παρατηρητήριο για την κάλυψη της δίκης σε δεύτερο βαθμό των τεσσάρων κατηγορουμένων για τη φωτιά στον καταυλισμό της Μόριας, που αρχίζει σήμερα (εφόσον ξεκινήσει) στο Εφετείο Μυτιλήνης, δημιούργησαν οι ενημερωτικοί ιστότοποι Solomon και Omnia TV, με την υποστήριξη του ελληνικού παραρτήματος του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ. Η μετάδοση της δίκης θα γίνεται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα.

Οι τέσσερις Αφγανοί κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν πρωτόδικα σε δέκα χρόνια φυλάκιση από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Χίου τον Ιούνιο του 2021 και η δικηγόρος Βίκυ Αγγελίδου, από την ομάδα των συνηγόρων υπεράσπισης των κατηγορούμενων ανέφερε σε σχετική συνέντευξη τύπου στην Αθήνα ότι η διαδικασία «απείχε πολύ από δίκαιη δίκη», καθώς δεν επετράπη σε παρατηρητές διεθνών οργανώσεων, δημοσιογράφους και δικηγόρο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για  τους Πρόσφυγες να την παρακολουθήσουν.

Η κ. Αγγελίδου εξήγησε ότι οι κατηγορούμενοι συνελήφθησαν μετά την κατάθεση ενός μόνο μάρτυρα από αντίπαλη εθνοτική φυλή του Αφγανιστάν ο οποίος ανέφερε μόνο τα μικρά ονόματά τους. Εξάλλου, ο μάρτυρας δεν προσήλθε ούτε στην κύρια ανάκριση ούτε στη δίκη, όπως συμπλήρωσε η δικηγόρος, Έφη Δούση.

Επιπλέον, από τους τέσσερις κατηγορούμενους οι τρεις ήταν ανήλικοι τον Σεπτέμβριο του 2020 και παρόλα αυτά παραπέμφθηκαν να δικαστούν ως ενήλικες. Στο πρωτόδικο δικαστήριο οι συνήγοροι υπεράσπισης προσκόμισαν επίσημα έγγραφα από το Αφγανιστάν που αποδείκνυαν την ανηλικότητά τους, τα οποία ωστόσο απορρίφθηκαν παρά το ότι σύμφωνα με τη νομοθεσία δεν τίθενται σε αμφισβήτηση τα επίσημα έγγραφα που τεκμαίρουν την ηλικία των κατηγορουμένων.

Στη δίκη στο Εφετείο σήμερα εφόσον ξεκινήσει θα παρουσιαστεί και βίντεο των ερευνητικών ομάδων «Forensic Architecture» και Forensis, το οποίο χαρτογραφεί λεπτομερώς τη φωτιά που κατέστρεψε το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μόριας τον Σεπτέμβριο του 2020 καταδεικνύοντας ότι η συγκεκριμένη φωτιά ήταν η τελευταία από τουλάχιστον 247 που εκδηλώθηκαν στον καταυλισμό από τη δημιουργία του το 2013 ως το 2020 (τουλάχιστον 112 ήταν οι φωτιές το 2020) «και ήταν το αποτέλεσμα διαφόρων φαινομένων, όπως ο χρόνιος συνωστισμός, οι παρατεταμένες ξηρασίες και καύσωνες και οι περιορισμοί της πανδημίας», όπως ανέφερε η Δήμητρα Ανδρίτσου από τους ερευνητές. Η έρευνα διήρκεσε περίπου ένα χρόνο και ο Στέφανος Λεβίδης από την ερευνητική ομάδα έκανε λόγο για «αποδιοπομπαίους τράγους», ώστε να φανεί ότι «δεν υπήρχαν 246 προειδοποιητικές βολές, αλλά οι απολίτιστοι επέλεξαν να την κάψουν. Μιλάμε για μια διαδικασία αποποίησης ευθυνών που μας είναι πολύ γνώριμη στο ελληνικό πλαίσιο».

«Όσο προδιαγεγραμμένη ήταν η καταστροφή, εξίσου προδιαγεγραμμένη ήταν και η καταδίκη των νεαρών», σχολίασε η δικηγόρος της ομάδας υπεράσπισης, Νατάσα Νταϊλιάνη, και πρόσθεσε ότι «σε αυτούς τους ανθρώπους καταλογίστηκαν σοβαρότατες πράξεις χωρίς ελαφρυντικά, χωρίς να έχει αποδειχθεί η ενοχή τους».

Σημειώνεται ότι άλλοι δύο κατηγορούμενοι, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν ως ανήλικοι από τις Αρχές, καταδικάστηκαν τον Μάρτιο του 2021 σε πέντε χρόνια φυλάκιση, ποινή που μειώθηκε σε τέσσερα χρόνια από το Εφετείο και η αίτηση αναίρεσης κατά της καταδικαστικής απόφασης θα συζητηθεί στις 10 Μαρτίου στον Άρειο Πάγο.