Με την εγκύκλιο 2026/2023 της ΑΑΔΕ παρέχονται διευκρινίσεις επί των διατάξεων των άρθρων 4 έως 13 του Κεφαλαίου Α' «Πλαίσιο Ρύθμισης Οφειλών» του Μέρους Β' του ν. 5036/2023 και της υπό στοιχεία Α.1047/2023, κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 13 του ιδίου νόμου, σχετικής Απόφασης του Υπουργού Οικονομικών, που εκδόθηκε κατόπιν εισήγησης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, και παρέχονται οδηγίες για την ενιαία και ορθή εφαρμογή αυτών.
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ
1. Οφειλές που υπάγονται στη ρύθμιση
Στη ρύθμιση υπάγεται υποχρεωτικά το σύνολο των οφειλών που πληρούν σωρευτικά τις κάτωθι προϋποθέσεις:
i. έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες μετά την 1η.11.2021 και έως και την 1η.2.2023,
ii. έχουν καταχωρισθεί στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων των Δ.Ο.Υ. /Κ.Ε.ΜΕ.ΕΠ. /Κ.Ε.ΦΟ.ΜΕ.Π. /ΚΕ.Β.ΕΙΣ. μέχρι την ημερομηνία της αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4987/2022, Κ.Φ.Δ.) και τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Κ.Ε.Δ.Ε.) και
iii. δεν έχουν τακτοποιηθεί κατά νόμιμο τρόπο με αναστολή πληρωμής ή ρύθμιση τμηματικής καταβολής οφειλών βάσει νόμου, δικαστικής απόφασης, προσωρινής διαταγής ή απόφασης διοικητικού οργάνου.
Β) Μετά από επιλογή του οφειλέτη:
Στη ρύθμιση δύνανται να υπαχθούν, μετά από επιλογή του οφειλέτη οφειλές που πληρούν τις υπ' αριθ. i και ii ως άνω προϋποθέσεις και κατά την ημερομηνία της αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση:
i. τελούν σε αναστολή πληρωμής ή
ii. έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση σύμφωνα με την υποπαρ. Α2 της παρ. Α του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013, της οποίας οι όροι τηρούνται, υπό την προϋπόθεση ότι οι ανεξόφλητες δόσεις αυτής προέρχονται αποκλειστικά και μόνο από οφειλές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης, το οποίο ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 5036/2023. Στην περίπτωση αυτή επέρχεται απώλεια της ρύθμισης της υποπαρ. Α2 της παρ. Α του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 με υπαιτιότητα υπηρεσίας και των ευεργετημάτων αυτής.
Επισημάνσεις:
- Οφειλές που έχουν υπαχθεί σε λοιπές ρυθμίσεις τμηματικής καταβολής βεβαιωμένων στη Φορολογική Διοίκηση οφειλών, οι οποίες είναι σε ισχύ κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης για υπαγωγή στην παρούσα ρύθμιση, δεν δύνανται να υπαχθούν σε αυτή με εξαίρεση την ως άνω περ. B.ii. για τις προαιρετικά υπαγόμενες οφειλές.
- Οφειλές βεβαιωμένες στη Φορολογική Διοίκηση υπέρ τρίτων υπάγονται σε πρόγραμμα ρύθμισης σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 4-13 του ν. 5036/2023.
- Σε περίπτωση που υφίστανται οφειλές του ίδιου οφειλέτη που είναι βεβαιωμένες σε περισσότερες της μίας Υπηρεσίες: Δ.Ο.Υ./Κ.Ε.ΜΕ.ΕΠ./Κ.Ε.ΦΟ.ΜΕ.Π./ΚΕ.Β.ΕΙΣ., αυτές ρυθμίζονται ανά Υπηρεσία.
- Ο οφειλέτης δύναται να επιλέξει να υπαγάγει στη ρύθμιση μέρος μόνο από τις προαιρετικά υπαγόμενες οφειλές που τελούν σε αναστολή πληρωμής.
- Ο οφειλέτης δύναται να επιλέξει να υπαγάγει στη ρύθμιση το σύνολο των οφειλών που έχουν υπαχθεί σε πάγια ρύθμιση σύμφωνα με την υποπαρ. Α2 της παρ. Α του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 της οποίας οι όροι τηρούνται, εφόσον οι ανεξόφλητες δόσεις αυτής εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας ρύθμισης.
Στις περιπτώσεις των δύο προηγουμένων εδαφίων η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά.
Εξαιρέσεις από την υπαγωγή στη ρύθμιση
Εξαιρούνται και δεν υπάγονται στη ρύθμιση:
α) οφειλές που προκύπτουν από την επιστροφή της ενίσχυσης της επιστρεπτέας προκαταβολής σύμφωνα με το άρθρο τρίτο της από 30.3.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4684/2020, και τις κατ' εξουσιοδότηση αυτού Κοινές Αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθώς και τα οφειλόμενα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά αυτής (είδη φόρων 4919, 4920, 4921),
β) οφειλές που αφορούν σε ανάκτηση κρατικής ενίσχυσης βάσει απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 4 του ν. 5000/2022 δεν υπάγονται σε οποιαδήποτε διευκόλυνση ή ρύθμιση καταβολής ληξιπρόθεσμων οφειλών ή χορήγηση διοικητικής ή εκ του νόμου αναστολής (είδος φόρου 6130) και
γ) οφειλές που δεν δύνανται να ρυθμίζονται σύμφωνα με άλλες ειδικές διατάξεις.
Προϋποθέσεις υπαγωγής
Για την υπαγωγή στη ρύθμιση απαιτείται κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής να συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι προϋποθέσεις στο πρόσωπο του αιτούντος:
α) κατά την 1η.11.2021 να μην είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές ή οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του, στο σύνολό τους, να ήταν τακτοποιημένες κατά νόμιμο τρόπο με αναστολή πληρωμής ή ρύθμιση τμηματικής καταβολής οφειλών βάσει νόμου, δικαστικής απόφασης, προσωρινής διαταγής ή απόφασης διοικητικού οργάνου,
β) να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε (5) ετών, για τις οποίες η προθεσμία υποβολής έχει λήξει μέχρι την 31η.12.2022,
γ) να μην έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία και
δ) αν ο αιτών έχει υπαχθεί σε ρύθμιση οφειλών κατά το άρθρο 289 του ν. 4738/2020 ή τα άρθρα 98 έως 109 του ν. 4611/2019, η ρύθμιση αυτή να βρίσκεται σε ισχύ.
Επισήμανση:
- Σε περίπτωση που ο οφειλέτης έχει απολέσει έως την 1η Φεβρουαρίου 2023 ρύθμιση τμηματικής καταβολής σύμφωνα με τα άρθρα 98 έως 109 του ν. 4611/2019 ή το άρθρο 289 του ν. 4738/2020, υποχρεούται να επανενταχθεί στο ίδιο καθεστώς ρύθμισης με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 3 του ν. 5036/2023 πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για την υπαγωγή στη ρύθμιση των άρθρων 4-13 του ν. 5036/2023 και όχι πέραν της 31ης Ιουλίου 2023 (καταληκτική ημερομηνία υποβολής αίτησης ρύθμισης του παρόντος).
- Στις περιπτώσεις οφειλετών σε βάρος των οποίων υφίστανται βεβαιωμένες οφειλές υπέρ αλλοδαπού δημοσίου, η υποβολή της αίτησης ρύθμισης αυτών των οφειλών διενεργείται μόνο στην αρμόδια Υπηρεσία κατόπιν επικοινωνίας με τη Διεύθυνση Επιχειρησιακού Σχεδιασμού Εισπράξεων και Επιστροφών (ΔΙΕΣΕΕ). Οι εν λόγω οφειλές υπάγονται σε ξεχωριστή ρύθμιση.
Δικαιούχοι υποβολής αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση
Στη ρύθμιση δύνανται να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις:
α) ο πρωτοφειλέτης (φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, όπως νόμιμα εκπροσωπείται),
β) τα πρόσωπα που ευθύνονται μαζί με τον πρωτοφειλέτη, κατά το μέρος της ευθύνης τους,
γ) οι κληρονόμοι αποβιωσάντων οφειλετών, δεδομένου ότι δεν πρόκειται περί συνυπευθυνότητας με τον οφειλέτη αλλά επιμεριστικής ευθύνης καταβολής κατά το ποσοστό της κληρονομικής τους μερίδας,
δ) οι οφειλέτες σύζυγοι ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, για φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων που προέκυψε από την κοινή δήλωση φορολογίας εισοδήματος, δεδομένου ότι η ευθύνη καταβολής ανήκει στον κάθε σύζυγο χωριστά για το φόρο που αναλογεί στα εισοδήματά του. Ομοίως και σε περίπτωση άλλων φόρων και τελών που προκύπτουν από κοινή δήλωση.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΑΓΩΓΗΣ
Υποβολή αίτησης - Υπαγωγή στη ρύθμιση
Α) Η αίτηση για υπαγωγή στη ρύθμιση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στη Φορολογική Διοίκηση, μέσω διαδικτυακής εφαρμογής, έως και την 31η Ιουλίου 2023. Εξαιρετικά, σε περίπτωση που υφίσταται τεχνική αδυναμία διαδικτυακής υποστήριξης, η υποβολή της αίτησης διενεργείται στην υπηρεσία (Δ.Ο.Υ./Κ.Ε.ΜΕ.ΕΠ./Κ.Ε.ΦΟ.ΜΕ.Π. /ΚΕ.Β.ΕΙΣ.) ο Προϊστάμενος της οποίας είναι αρμόδιος για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής.
Επισημάνσεις:
- Σε περίπτωση που η αίτηση υποβάλλεται από πρόσωπο διαφορετικό από εκείνο στον Α.Φ.Μ. του οποίου είναι βεβαιωμένες οι οφειλές που υπάγονται στη ρύθμιση, για τις οποίες ο αιτών έχει ευθύνη καταβολής, η υποβολή αυτής διενεργείται μόνο στην αρμόδια για την επιδίωξη της είσπραξης των οφειλών Υπηρεσία.
- Η αίτηση για υπαγωγή στη ρύθμιση επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 8 του ν. 1599/1986.
Β) Προϋπόθεση για την υπαγωγή στη ρύθμιση είναι η καταβολή της πρώτης δόσης της ρύθμισης εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται μηνιαία έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα των επόμενων μηνών από την ημερομηνία αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση. Σημειώνεται ότι, κατ' εξαίρεση, με την υποβολή από τον οφειλέτη αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση, τα αποδιδόμενα ποσά από συμψηφισμούς κατ' άρθρο 75 του Κ.Ε.Δ.Ε., από παρακρατήσεις αποδεικτικού ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής κατ' άρθρο 12 του Κ.Φ.Δ. και από πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης λαμβάνονται υπόψη και για την κάλυψη της πρώτης δόσης της ρύθμισης, εφόσον εισπράττονται εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου και δεν πιστώνονται διαφορετικά κατά τις κείμενες διατάξεις.
Επισημάνσεις:
- Εφόσον η πρώτη δόση δεν εξοφληθεί εντός της ανωτέρω αποκλειστικής προθεσμίας, ο αιτών μπορεί να υποβάλει εκ νέου αίτηση έως τη λήξη της προθεσμίας για υπαγωγή στη ρύθμιση των άρθρων 4-13 του ν. 5036/2023, ήτοι έως τις 31/07/2023.
- Ο οφειλέτης τυγχάνει των ευεργετημάτων της ρύθμισης με την εμπρόθεσμη εξόφληση της πρώτης δόσης.
