× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα 40 κύματα και η «μαλλιαρή» πέτρα της Μυτιλήνης

Ένα Μικρασιάτικο έθιμο που τηρούσαν οι Μυτιληνιοί την παραμονή της γιορτής της Ανάληψης, στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου, στη Σουράδα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 24/5/2023

Τα 40 κύματα και η «μαλλιαρή» πέτρα της Μυτιλήνης
' χρόνος ανάγνωσης

Παραμονή της Ανάληψης σαν σήμερα Τετάρτη 24 Μαΐου και οι λαϊκοί μαχαλάδες της Μυτιλήνης, μαχαλάδες όπου ζούσαν ντόπιοι και Μικρασιάτες άδειαζαν με τους ανθρώπους τους να τραβάν κατά τη Σουράδα των αρχοντάδων.


Εκεί στο χτισμένο πάνω στη θάλασσα παρεκκλήσι του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου που σε έβγαζε το στενό σοκάκι από τη σημερινή οδό Ελευθερίου Βενιζέλου αναμετάξυ των αρχοντόσπιτων, παρακολουθούσαν τον εσπερινό. Κι ύστερα με ανεβασμένα τα παντελόνια οι άνδρες και τις φούστες οι γυναίκες έμπαιναν στη θάλασσα μέχρι τα γόνατα για «το πρώτο μπάνιο».  Αλλά και για να μαζέψουν νερό θαλασσινό σε ένα μπουκάλι νερό που έφερναν 40 κύματα. Σταυροκοπιόταν σαν μάζευαν θαλασσινό νερό, όσο έφερναν τα 40 κύματα, όσες οι μέρες που έμεινε ο Χριστός μαζί τους στη γη. Ύστερα αγναντεύοντας προς τη θάλασσα αποχαιρετούσαν τον Χριστό που έφευγε με τα λόγια «Άντε Χριστέλ(ι) μ’. Στου καλό να παγαίν’ς». Σταυροκοπιόταν και «έπιαναν τη μαλλιαρή». Μια πέτρα θαλασσινή χορταριασμένη, που έπαιρναν στο σπίτι τους.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμβολο ευτυχίας, δύναμης μια και τα κατάφερε να βλαστίσει μέσα στο αλμυρό νερό. Και ταυτόχρονα δύναμης του θαλασσινού στοιχείου που έτσι κι αλλιώς στην «Ιφιγένεια η εν Ταύροις» ο Ευρυπίδης λέει πως, «κλύζει πάντα τα ανθρώπων κακά». Για τούτο το λόγο και σαν η πέτρα και τα θαλασσινά της χορτάρια στέγνωναν, τυλιγμένα όλα σε μια ελαφριά πετσέτα, έμπαιναν στο μπαούλο με τα χειμωνιάτικα «να διώχνουν το σκώρο». Τα κατάφερνε ετούτο η «μαλλιαρή», άγνωστο...

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Τα δε μπουκάλια με το αλμυρό νερό από τα 40 κύματα, μαζεμένα μια μέρα που η θάλασσα κι ο αγέρας κι η ξηρά ήταν αγιασμένα όλα από την παρουσία του Χριστού, κρατιόταν για να ραντίζουν με δαύτο οι νοικοκυρές το σπίτι ως την Πεντηκοστή, κοντά δυο βδομάδες μετά.


Στο Αϊβαλί, το έθιμο το τηρούσαν στο Φαληράκι, τη Σουράδα της Πολιτείας με τα εκεί αρχοντόσπιτα. Και στο Αδραμμύτι και τα χωριά του Αδραμμυτινού κόλπου, αλλά και νοτιότερα, στα παραθαλάσσια χωριά μέχρι το Αλή Αγά.
Την ώρα που γράφονται οι γραμμές ετούτες, άγνωστο είναι κατά πόσο το έθιμο τηρείται ακόμα. Αν ναι, με το καλό να ‘ναι το πρώτο μπάνιο, έστω και μέχρι τα γόνατα στα αγιασμένα θαλασσινά νερά της Ανάληψης του Χριστού. Όσοι κι όσες το τολμήσουν...


ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τι γιορτάζουμε την Κυριακή των Βαΐων

Η υποδοχή του Χριστού με τα Βάγια και τα έθιμα της νηστείας
Τι γιορτάζουμε την Κυριακή των Βαΐων
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Νίκος Σαραντάκος από τα χρονογραφήματα του παππού του ως την τεχνητή νοημοσύνη

Ο συγγραφέας και δημιουργός του ιστολογίου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία» μίλησε για τον πατέρα και τον παππού του, τα χρονογραφήματα στον «Δημοκράτη» και τις νέες προκλήσεις της εποχής
Ο Νίκος Σαραντάκος από τα χρονογραφήματα του παππού του ως την τεχνητή νοημοσύνη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τα... Fake News της Επανάστασης!

Πώς οι ψεύτικες ειδήσεις κυκλοφορούσαν ακόμη και από τους ίδιους τους οπλαρχηγούς του 1821. Στο επίκεντρο της φημολογίας, οι Ρώσοι, ο Υψηλάντης, η κατάληψης της πόλης και η «Αόρατος Αρχή»
Τα... Fake News της Επανάστασης!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ελεύθερο Πάσχα και 25η Μαρτίου στη Μικρά Ασία του 1920

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ*
Ελεύθερο Πάσχα και 25η Μαρτίου στη Μικρά Ασία του 1920
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι ζωγραφιές – «φωτογραφίες» των ηρώων της επανάστασης του 1821

Ο άγνωστος Βαυαρός φιλέλληνας που ζωγράφισε και διέσωσε τις μορφές των ηρώων της επανάστασης στα πεδία των μαχών-Γράφει ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΥΚΟΥΡΙΝΟΣ
Οι ζωγραφιές – «φωτογραφίες» των ηρώων της επανάστασης του 1821
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Κώτσος Λούης, ένας γραφικός πατριώτης

Γράφουν η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ και ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ*
Κώτσος Λούης, ένας γραφικός πατριώτης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Εφυγε από τη ζωή ο Ολλανδός εθελοντής της Λέσβου που συγκίνησε το πανελλήνιο

Ο Pieter Wittenberg, που αθωώθηκε έπειτα από οκτώ χρόνια δικαστικής διαμάχης στη Λέσβο, πέθανε στα 78 του
Εφυγε από τη ζωή ο Ολλανδός εθελοντής της Λέσβου που συγκίνησε το πανελλήνιο
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολυετής έρευνα στις πιο ταραγμένες σελίδες της Λεσβιακής ιστορίας

1.180 νεκροί, 80 θανατικές καταδίκες, 900 τεκμήρια: το νέο βιβλίο του Γιώργου Γαλέτσα για τη Λέσβο του ’40
Πολυετής έρευνα στις πιο ταραγμένες σελίδες της Λεσβιακής ιστορίας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές

Μια ήσυχη μορφή της καθημερινότητας που δίνει αξιοπρέπεια και νόημα στην εργασία- Μέσα από το πρόγραμμα 55-67 της ΔΥΠΑ συνεχίζει να δουλεύει με πίστη και αγάπη για τη Μυτιλήνη
Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930

Η Winifred Lamb, η αρχαιολογία και οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών
Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης

Ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας μιλά για τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των μελλοθανάτων και την ιστορία των συμπατριωτών που εκτελέστηκαν μαζί με τους 200 στην Καισαριανή
Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης