Σε ένα τόμο με συμμετέχοντες που ασχολούνται με την Εθνική Ασφάλεια, όπως ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος η Ντόρα Μπακογιάννη - ο Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης ο Αλκιβιάδης Στεφανής ο Γιώργος Κρεμλής κ.α., ο δρ του Τμήματος Περιβάλλοντος, Δημήτρης Καντεμνίδης περιγράφει γιατί «Η ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης είναι συνδεδεμένη με τα περιφερειακά περιβαλλοντικα φαινόμενα».
Οι πρόσφατοι σεισμοί στην Τουρκία, τα ακραία καιρικά φαινόμενα στη Μέση Ανατολή, η ακραία ξηρασία στην Υποσαχάρια Αφρική θα επηρεάσουν την ασφάλεια μας, εξηγεί ο κ. Καντεμνίδης, μιλώντας για τον τόμο που αφορά στην αποτίμηση της Ελλάδας στο Κοινοτικό φαινόμενο, των εκδόσεων Ευρασία.

Τι εξηγεί ο Δημήτρης Καντεμνίδης:

H περιβαλλοντική ασφάλεια και ιδιαίτερα η κλιματική ασφάλεια, αποτελούν τους πλέον καινούριους κλάδους στο πεδίο των Διεθνών Σχέσεων και των Πολιτικών Επιστημών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πρωτοπορήσει καθώς, με τη βοήθεια προσωπικοτήτων όπως ο Χαβιέρ Σολάνα και η Φρεντερίκα Μονγκερίνη, την τελευταία δεκαετία υιοθέτησε την προβληματική που προσφέρει το πεδίο της περιβαλλοντικής ασφάλειας. Σήμερα γίνονται προσπάθειες σε στρατηγικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο εφαρμογής από τις υπηρεσίες της ΕΕ να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν τα στοιχεία σύνδεσης περιβάλλοντος και ασφάλειας. Οι χώρες της ΕΕ που μέχρι σήμερα έχουν εντάξει τα θέματα περιβαλλοντικής ασφάλειας σε εθνικό επίπεδο όπως η Γερμανία, η Σουηδία και η Φιλανδία το κάνουν αποσπασματικά και με διαφορετικό τρόπο η καθεμία. Εκτός Ευρώπης, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Ιαπωνία, η Αγγλία και το Ισραήλ, διαθέτουν περισσότερο ολοκληρωμένες στρατηγικές και πρακτικές αντιμετώπισης του θέματος. Παρά τις διαφοροποιήσεις σε αυτές τις ανεπτυγμένες χώρες μπορούμε και στην Ελλάδα να αναγνωρίσουμε και να εφαρμόσουμε επιτυχημένες πρακτικές που θα μας κάνουν να αντιμετωπίσουμε στο μέτρο του δυνατού, τα θέματα περιβαλλοντικής ασφάλειας.

Η επιστημονική κοινότητα σήμερα προβλέπει ότι τα περιβαλλοντικά φαινόμενα μπορούν να απειλήσουν την εθνική ασφάλεια των χωρών της Ευρώπης και της βέβαια της Ελλάδας. Μελέτες δείχνουν ότι οι αλλαγές του κλίματος θα δημιουργήσουν εντάσεις λόγω έλλειψης φυσικών πόρων, φαινομένων λειψυδρίας, συνοριακών διαφορών, ριζοσπαστικοποίησης και μετανάστευσης. Εκτός από την κλιματική αλλαγή, η αποδάσωση, οι πανδημίες, τα περιβαλλοντικά εγκλήματα και η κατάρρευση στρατιωτικών υποδομών από φυσικές καταστροφές, απειλούν την Ένωση.
Πριν λίγο καιρό η Επιτροπή Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δημοσίευσε την πρώτη μελέτη για τις προκλήσεις της Ευρωπαϊκής ασφάλειας από την κλιματική αλλαγή. Η έκθεση τονίζει ότι, αν και η ΕΕ είναι πρωτοπόρος σε θέματα περιβάλλοντος, δεν έχει καταφέρει να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική Περιβαλλοντικής Ασφάλειας. Οι χώρες μέλη προσεγγίζουν το θέμα με κουλτούρα «διαχείρισης κρίσεων» ενώ είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί κουλτούρα «πρόβλεψης και πρόληψης». Δέκα χρόνια μετά τις προειδοποιήσεις Σολάνα, η αντίληψη ότι υπάρχουν «πράσινες» απειλές υιοθετείται από μια μικρή ομάδα διπλωματών και τεχνοκρατών εντός των Ευρωπαϊκών υπηρεσιών. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναφέρονται συχνά στις περιβαλλοντικές απειλές αλλά σε εθνικό επίπεδο κυριαρχούν οι παραδοσιακές θεωρήσεις για την ασφάλεια.
Η άμυνα και η ασφάλεια των χωρών μελών της Ευρώπης μπορεί και πρέπει να προσαρμοστεί στις σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις. Το κόστος πρόληψης θα είναι μικρότερο από το κόστος αντιμετώπισης και σε ανθρώπινες ζωές και σε χρήματα. Για να γίνει αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να κινηθεί σε δύο άξονες. Αρχικά, δημιουργώντας ένα στρατηγικό και επιχειρησιακό πλαίσιο για τις «πράσινες απειλές» όπως έχει κάνει για τη ναυτιλία, τον κυβερνοχώρο, το διάστημα και την τρομοκρατία. Σχεδιάζοντας και κοστολογώντας τις επιπτώσεις των περιβαλλοντικών φαινομένων στην ασφάλεια, μπορεί να δημιουργηθεί μια κοινή Ευρωπαϊκή Στρατηγική Περιβαλλοντικής Ασφάλειας. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να προωθήσει την ακαδημαϊκή έρευνα γύρω από το θέμα ώστε να επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι. Πρόσφατα το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράμμισε τη σημασία που έχουν τα περιβαλλοντικά ζητήματα για την Ευρωπαϊκή ασφάλεια και κάλεσε τα κράτη μέλη και τις Ευρωπαϊκές υπηρεσίες να αναπτύξουν συγκεκριμένες λύσεις. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να αναπτυχθεί η έρευνα των θεμάτων Περιβαλλοντικής Ασφάλειας σε Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια καθώς το θέμα μελετάται μόνο από δεξαμενές σκέψης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που προανέφερα, δεν συμμετείχαν ακαδημαϊκοί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε πρόσφατη δήλωσή του ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει «να μάθει τη γλώσσα της ισχύος». Σε αυτή τη στροφή προς τον ρεαλισμό των διεθνών σχέσεων δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι η Ευρωπαϊκή ισχύς, είχε και πρέπει να συνεχίσει να έχει χρώμα «πράσινο».