Στους 18.800 ανέρχονται οι άνεργοι στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (δελτίο τύπου για το τρίτο τρίμηνο του 2018). Οι απασχολούμενοι στα νησιά της Περιφέρειας ανέρχονται σε 72.000 και ο μη οικονομικά ενεργός πληθυσμός των νησιών ανέρχεται στα 75.700 άτομα. Το ποσοστό των ανέργων στο Βόρειο Αιγαίο το συγκεκριμένο τρίμηνο ήταν 20,7% και το ποσοστό του εργατικού δυναμικού επί του συνολικού πληθυσμού ήταν 54,5%. Στο σύνολο της χώρας το ποσοστό της ανεργίας ανήλθε στο 18,3% ενώ το ποσοστό του εργατικού δυναμικού επί του συνολικού πληθυσμού της χώρας ήταν 52,2%. Τα πανελλαδικά στοιχεία δείχνουν ότι η ανεργία είναι γένους θηλυκού, καθώς στις γυναίκες το πανελλαδικό ποσοστό της ανεργίας ανέρχεται στο 23,3%, το αντίστοιχο ποσοστό στους άνδρες ήταν 14,3%. Οικονομικά ενεργές ήταν το 44,6% των γυναικών και το 60,3% των ανδρών.

Το ποσοστό της ανεργίας στα νησιά της Περιφέρειας το δεύτερο τρίμηνο του 2018 ήταν 21,7 % και το πρώτο τρίμηνο ήταν 24,5%. Η εξέλιξη της ανεργίας το τελευταίο τρίμηνο του 2018 και στο σύνολο του έτους αναμένεται να ανακοινωθούν τον επόμενο μήνα.

Σε πανελλαδικό επίπεδο η πλειονότητα των ανέργων (71,8%) αναζητά εργασία ένα έτος ή περισσότερο (μακροχρόνια άνεργοι), ένα ποσοστό 92,5% των ανέργων αναζητά εργασία ως μισθωτός με πλήρη απασχόληση. Το ποσοστό των ανέργων που δηλώνουν ότι δεν είναι εγγεγραμμένοι στον ΟΑΕΔ ανέρχεται σε 22,7%, ενώ το ποσοστό αυτών που δηλώνουν ότι λαμβάνουν επίδομα ή βοήθημα από τον ΟΑΕΔ ανέρχεται σε 9,7%. Δεν είναι διαθέσιμα τα στοιχεία που δείχνουν το ποσοστό της ανεργίας των γυναικών στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, το ίδιο ισχύει και για το ποσοστό των ανέργων που αναφέρει ότι δεν έχει δηλώσει στον ΟΑΕΔ ότι βρίσκεται σε κατάσταση ανεργίας.

Η εξέλιξη της ανεργίας
Στο σύνολο του 2017 το ποσοστό της ανεργία στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής ανήλθε στο 22,5% όταν το πανελλαδικό ποσοστό ήταν 21,5%. Το 2016 ήταν 18,3% όταν το πανελλαδικό ποσοστό ήταν 23,5%. Το 2015 στο Βόρειο Αιγαίο ήταν 18% όταν το πανελλαδικό ποσοστό ήταν 24,9%. Το 2014 στο Βόρειο Αιγαίο ήταν 22,3% όταν στο σύνολο της χώρας ήταν 26,5%. Το 2013 το ποσοστό της ανεργίας στο Βόρειο Αιγαίο ήταν 22%, όταν στο σύνολο της χώρας ήταν 27,5%. Το 2012 στο Βόρειο Αιγαίο ήταν 21,8% όταν το πανελλαδικό ήταν 24,4%. Το 2011 στο Βόρειο Αιγαίο ήταν 15 % όταν το πανελλαδικό ήταν 17,9%. Το 2010 στο Βόρειο Αιγαίο ήταν 9,4% όταν το πανελλαδικό ποσοστό ήταν 12,7%.

Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν ότι τα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης στα νησιά της Περιφέρειας η ανεργία είναι σταθερά μικρότερη από το πανελλαδικό μέσο όρο. Έχει βέβαια αυξητική τάση αλλά με πιο αργό ρυθμό από ότι σε πανελλαδικό επίπεδο. Το 2014 κι ενώ η Ελληνική οικονομία βρίσκεται στον έκτο χρόνο συρρίκνωσης το ποσοστό της ανεργίας στο Βόρειο Αιγαίο φθάνει στο 22,3%. Το πανελλαδικό ποσοστό της ανεργίας βρίσκεται στο 26,5%. Η διετία 2015 - 2016 σφραγίζεται από την προσφυγική κρίση. Τα νησιά του Βορείου Αιγαίου γίνονται πέρασμα για πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες. Γίνονται χιλιάδες προσλήψεις εργαζομένων από ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό. Στις ΜΚΟ κατευθύνονται πολύ μεγάλα ποσά τόσο από τα κρατικά ταμεία όσο και από τα ταμεία της Ε.Ε. Το ποσοστό της ανεργίας στα νησιά του βορείου Αιγαίου καταγράφει μεγάλη πτώση.
Το 2017 οι προσφυγικές ροές έχουν μειωθεί δραστικά τα Hot Spot τύπου Μόριας αποτελούν την κανονικότητα της καθημερινής ζωής κι όχι την εξαίρεση. Σταδιακά το κράτος αναλαμβάνει να καλύψει το ίδιο μια σειρά από δράσεις που τις κάλυπταν οι ΜΚΟ. Το αποτέλεσμα είναι μεγάλη μείωση του προσωπικού. Έτσι το ποσοστό της ανεργίας στα νησιά του Βορείου Αιγαίου το 2017 ανέκαμψε στο 22,5%, πολύ κοντά σε αυτό το ποσοστό αναμένεται να διαμορφωθεί το ποσοστό της ανεργίας και για το σύνολο του 2018.

Οι επίσημες στατιστικές επιβεβαιώνουν αυτό που γράφαμε πριν από δύο εβδομάδες οι κλειστές νησιωτικές οικονομίες του βορείου Αιγαίου δέχθηκαν με σημαντική χρονική καθυστέρηση τις αρνητικές επιδράσεις από την κρίση. Με την ίδια χρονική καθυστέρηση, αν όχι μεγαλύτερη, θα δεχθούν και τις όποιες θετικές επιδράσεις που οδηγούν στην μείωση της ανεργίας.

Προσφυγικό – οικονομία – ανεργία
Εξαιρετικά ενδιαφέρον συμπέρασμα που προκύπτει από την μελέτη των στοιχείων για την εξέλιξη της ανεργίας είναι πτώση της κατά την διάρκεια των μεγάλων προσφυγικών ροών, δηλαδή την διετία 2015 – 2016. Υπάρχουν κι άλλα στατιστικά στοιχεία που δείχνουν την θετική επίδραση της προσφυγικής κρίσης στις νησιωτικές οικονομίες. Ωστόσο πρέπει να διευκρινιστεί πως το γενικότερα αρνητικό κλίμα στην εξέλιξη των νησιωτικών οικονομιών δεν ανατράπηκε από τις θετικές επιδράσεις του προσφυγικού.