× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αναβίωση των εθίμων του κλήδωνα και τα κάψαλα

Ο Σύλλογος «Ακράσιων» (Πολιτιστικός Σύλλογος Ακρασίου Λέσβου) και φέτος αναβιώνει τα δύο έθιμα (κλήδονα – τα κάψαλα) στο Ακράσι την 24 Ιουνίου ημέρα Σαββάτο

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 22/6/2023

Αναβίωση των εθίμων του κλήδωνα  και τα κάψαλα
' χρόνος ανάγνωσης

Κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου γιορτάζεται το γενέθλιο του Αγ. Ιωάννου τού Προδρόμου, ή αλλιώς, όπως είναι γνωστό εδώ στο Ακράσι και σε όλα τα χωριά της Λέσβου, είναι «Τ’ Αγιού Γιαννιού τ’ Ηλτρουπιού» (συμπίπτει με το θερινό ηλιοστάσιο όπου γίνεται η μετάβαση από την άνοιξη στο καλοκαίρι) ή «τ’ Λαμπαδιστή» γιατί στην γιορτή του ο κόσμος ανάβει φωτιές, τα γνωστά μας «κάψαλα» όπου ως εθιμικό προσάναμμα χρησιμοποιούνται από τους κατοίκους του κάθε χωριού τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια. Την παραμονή 23 Ιουνίου ένα κορίτσι ή αγόρι συνήθως πρωτότοκο με τους δύο γονείς εν ζωή φέρνει από την βρύση ή το πηγάδι τ΄ αμίλητο νερό (δεν πρέπει να μιλήσει σε κανένα σε όλη την διαδρομή) μέσα σε ένα πήλινο δοχείο. Μέσα στο δοχείο όλος ο κόσμος αλλά κυρίως οι νέες και οι νέοι έριχναν ο καθένας από ένα μικροαντικείμενο (π.χ. κουμπί, δαχτυλίδι, σκουλαρίκι, κλπ) που το λένε ριζικάρι. Μετά σκεπάζεται το πήλινο αυτό δοχείο με άσπρο ή κόκκινο πανί και το δένουν με κλαδί λυγαριάς, λέγοντας:

Κλειδώνουμι του κλήδουνα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μι τα΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη

Και κάθε καλορίζικος/η

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κάθε καλό να πάρει

 

Μετά το πήλινο δοχείο το έβαζαν όλη την νύχτα έξω για να το βλέπουν τ’ άστρα. Ανήμερα ημέρα εορτής του Αγίου το απόγευμα (φέτος είναι ημέρα Σάββατο, και ώρα 7 το απόγευμα) θα ανοιχτεί ο κλήδονας λέγοντας:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ανοίξιτι του κλήδουνα

Μι τ΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη

Κι όποιο ‘ναι καλορίζικο

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τώρα θε να προβάλει

 

Το παιδί που έφερε το αμίλητο νερό την παραμονή του Αγίου βγάζει ένα - ένα τα ριζικάρια – αντικείμενα από το πήλινο δοχείο (βλέπε σχετικές φωτογραφίες) Ταυτόχρονα λέγονται για τον καθένα από ένα τετράστιχο επαινετικό ή πειραχτικό (για εκείνον που το ριζικάρι ήταν δικό του). Από το συσχετισμό του αντικειμένου με το τετράστιχο βγαίνει η μαντεία.

 

Μετά ανάβονται φωτιές από τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια (βλέπε  φωτογραφία) και τις οποίες πηδούν μικροί και μεγάλοι επειδή πιστεύουν ότι η φωτιά διώχνει από πάνω τους τις αρρώστιες. Είναι τα λεγόμενα «κάψαλα» ίσως γιατί όταν πηδάς την φωτιά υπάρχει περίπτωση να «καψαλιαστής» δηλαδή να «νιώσεις» ότι η φωτιά ότι σε ακουμπά.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΧΩΡΙΑ

Ανοιξε ο δρόμος Γέρας – Πλωμάρι

Προσοχή στους διερχόμενους οδηγούς συνιστά ο Αντιπεριφερειάρχης Λέσβου Κώστας Αρώνης και ευχαριστεί όλους όσους συνέβαλαν στην αντιμετώπιση της κατολίσθησης
Ανοιξε ο δρόμος Γέρας – Πλωμάρι
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Οκτώ νέοι υπάλληλοι στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Βορείου Αιγαίου

Σε εξέλιξη ο πρώτος κύκλος μόνιμων προσλήψεων με στόχο την ενίσχυση των δομών έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026
Οκτώ νέοι υπάλληλοι στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Βορείου Αιγαίου
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Βάλτωσε η αγορά εργασίας στο Βόρειο Αιγαίο το 2025

Μόλις 114 νέες θέσεις εργασίας μέσα σε ένα χρόνο. Χιλιάδες προσλήψεις και απολύσεις δείχνουν εκτεταμένη εργασιακή ανασφάλεια
Βάλτωσε η αγορά εργασίας στο Βόρειο Αιγαίο το 2025
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Βιβλία που ταξίδεψαν για να φωτίσουν παιδικά όνειρα στον Αγιο Ευστράτιο

Μια συγκινητική πρωτοβουλία του Δήμου Μυτιλήνης ένωσε καρδιές και γέμισε τις σχολικές βιβλιοθήκες με ελπίδα
Βιβλία που ταξίδεψαν για να φωτίσουν παιδικά όνειρα στον Αγιο Ευστράτιο
ΒΙΒΛΙΟ

Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου

«Τέχνη, Θεραπεία, Αυτογνωσία» και μια βιωματική διαδρομή από τη yoga και το reiki έως την καθημερινή πρακτική σήμερα, Σάββατο στο Book and Art
Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Επίσκεψη Φάμελλου στη Λέσβο

Θα παρευρεθεί στην εκδήλωση κοπής της πίτας της Νομαρχιακής Επιτροπής και θα έχει συναντήσεις με φορείς ενώ θα συμμετάσχει και στο Συνέδριο για τη Νησιωτικότητα που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στη Μυτιλήνη
Επίσκεψη Φάμελλου στη Λέσβο
ΧΩΡΙΑ

Καταπτώσεις στον δρόμο Πλωμαρίου‑Γέρας

Μεγάλη προσοχή στους οδηγούς -Επικίνδυνη κατάσταση μετά τη «Φιλλιπή Βόλτα»
Καταπτώσεις στον δρόμο Πλωμαρίου‑Γέρας
ΔΡΑΣΕΙΣ

«Δεν θα συνηθίσουμε την βαρβαρότητα, την απανθρωπιά, τον θάνατο»

Κάλεσμα από την Κίνηση Μνήμη και Δράση σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας το Σάββατο 7 Φεβρουρίου, στις 12 το μεσημέρι, στην Πλατεία Σαπφούς για τους 15 νεκρούς πρόσφυγες - μετανάστες στη Χίο
«Δεν θα συνηθίσουμε την βαρβαρότητα,  την απανθρωπιά, τον θάνατο»
ΔΡΑΣΕΙΣ

Συγκέντρωση στη Μυτιλήνη για την πολύνεκρη τραγωδία της Χίου

Το Σάββατο στις 12 το μεσημέρι στην Πλατεία Σαπφούς. Συμμετέχει η Νέα Αριστερά. Δείτε αναλυτικά την ανακοίνωσή της
Συγκέντρωση στη Μυτιλήνη για την πολύνεκρη τραγωδία της Χίου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Οι νησιώτες δεν αντέχουν άλλο να ξεβράζει η θάλασσα νεκρούς ανθρώπους»

Παρέμβαση της βουλεύτριας του ΚΚΕ Μαρίας Κομνηνάκα για το πολύνεκρο ναυάγιο της Χίου στο πλαίσιο ομιλίας στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου
«Οι νησιώτες δεν αντέχουν άλλο να ξεβράζει η θάλασσα νεκρούς ανθρώπους»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρέμβαση των ευρωβουλευτών του ΚΚΕ για την τραγωδία στη Χίο

Η ομάδα του ΚΚΕ κατέθεσε ερώτηση μέσω του ευρωβουλευτή Κώστα Παπαδάκη, καταγγέλλοντας την πολιτική «αποτροπής» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ελληνικής κυβέρνησης
Παρέμβαση των ευρωβουλευτών του ΚΚΕ για την τραγωδία στη Χίο
ΑΤΖΕΝΤΑ

Ερχεται η γιορτή για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων

Παρατήρηση χειμερινών παρυδάτιων πουλιών στους Υγρότοπους του Κόλπου Καλλονής
Ερχεται η γιορτή για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων