× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αγιασώτικα κάψαλα και κλήδονας με σαντούρια και χορούς

Την εκδήλωση διοργανώνει ο Πολιτιστικός Καραναβαλικός σύλλογος «ο Σάτυρος» το Σάββατο 1η Ιουλίου στις 7.30 το απόγευμα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 27/6/2023

Αγιασώτικα κάψαλα και κλήδονας με σαντούρια και χορούς
' χρόνος ανάγνωσης

Το Σάββατο, 1η Ιουλίου, στις 7:30 το απόγευμα  στην Πλατεία Αγοράς Αγιάσου ο Πολιτιστικός Καρναβαλικός Σύλλογος Αγιάσου «Ο Σάτυρος» αναβιώνει τα λαογραφικά έθιμα Άγιστρο (Κάψαλα) και Κλήδονα. Η εκδήλωση αφιερώνεται στη μνήμη του Μιχάλη Κάναρου και το αναλυτικό πρόγραμμα της είναι το εξής:

Στις 7 το απόγευμα θα ξεκινήσει από το Καμπούδι όμιλος παραδοσιακά ντυμένων μελών του Καρναβαλικού Συλλόγου και του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, που θα συνοδεύεται από παραδοσιακή μουσική κομπανία. Η πατινάδα θα περάσει από το Σταυρί και θα καταλήξει στην Πλατεία Αγοράς, όπου θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα «Άγιστρου ή Κάψαλα» (άναμμα και υπερπήδηση φωτιάς, μοίρασμα στον κόσμο τηγανόπιτας) και «Κλήδονας» (εκφώνηση επίκαιρων στίχων).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στη συνέχεια τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου θα παίξουν παραδοσιακούς λεσβιακούς και μικρασιάτικους σκοπούς, για να χορέψουν τα Χορευτικά Τμήματα Ενηλίκων του Αναγνωστηρίου Αγιάσου και του Εξωραϊστικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ιππείου «Ο Άγιος Προκόπιος». Θα ακολουθήσει πλούσιο μουσικό πρόγραμμα με ζωντανή ορχήστρα, που θα παίξει δωρεάν για τον κόσμο.

Την ίδια μέρα θα γίνει λαχειοφόρος αγορά με πλούσια δώρα, ανάμεσα στα οποία και μια τηλεόραση smart TV 32΄ για την οικονομική ενίσχυση του «ΣΑΤΥΡΟΥ».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λαογραφικά στοιχεία:

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου είναι πανάρχαια και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου (θερινό ηλιοστάσιο). Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους.

Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη, όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο κάψαλα ή άγιστρου που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Η λέξη άγιστρου προέρχεται απ’ τη λέξη αγιστόν που σημαίνει το εξαγνισμένο και που με τη σειρά της προέκυψε από τη λέξη άγος που θα πει μόλυσμα. Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.

Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον κλήδονα. Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΧΩΡΙΑ

Το πρόγραμμα εορτασμού του Ταξιάρχη Μανταμάδου

Ακολουθίες, δεήσεις και λιτανεία συνθέτουν το εορταστικό τριήμερο στο ιερό προσκύνημα -Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιερού Προσκυνήματος Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μανταμάδου
Το πρόγραμμα εορτασμού του Ταξιάρχη Μανταμάδου
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Έκτακτη ανακοίνωση Δήμου Μυτιλήνης για τα ογκώδη απορρίμματα

Βλάβη στο μηχάνημα περισυλλογής αναστέλλει προσωρινά την αποκομιδή μεγάλων ποσοτήτων κλαδιών
Έκτακτη ανακοίνωση Δήμου Μυτιλήνης για τα ογκώδη απορρίμματα
ΧΩΡΙΑ

Υπογράφεται το μεγάλο έργο Καλλονής – Πέτρας

Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου προχωρά σε μια στρατηγική επένδυση για υποδομές και τουρισμό
Υπογράφεται το μεγάλο έργο Καλλονής – Πέτρας
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ποιοι εκβιάζουν και εκφοβίζουν τους επιχείρηματίες εστίασης;

Ο Σύλλογος Εστίασης Μυτιλήνης «ΑΣΠΙΔΑ» καταγγέλλει στοχοποίηση και κάνει λόγο για μικροπολιτικά παιχνίδια εις βάρος του κλάδου
Ποιοι εκβιάζουν και εκφοβίζουν τους επιχείρηματίες εστίασης;
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρέμβαση Πιπίνη για τη Λέσβο με αίτημα ενίσχυσης της οικονομίας

Ο Ειδικός Σύμβουλος του Πρωθυπουργού φέρνει το θέμα των επιπτώσεων από τον αφθώση πυρετό στο Μέγαρο Μαξίμου και προαναγγέλλει συνάντηση με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτη Σχοινά για στήριξη της τοπικής οικονομίας
Παρέμβαση Πιπίνη για τη Λέσβο με αίτημα ενίσχυσης της οικονομίας
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Βαλτωμένη η επιβατική κίνηση του λιμάνι της Μυτιλήνης

Στα ίδια επίπεδα με το 2013 οι αφίξεις, την ώρα που η Λήμνος εκτοξεύεται χάρη σε μικρότερες αποστάσεις και καλύτερη ακτοπλοϊκή εξυπηρέτηση
Βαλτωμένη η επιβατική κίνηση του λιμάνι της Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Η άλλη άποψη για το πλακόστρωτο στην Κουμιδιά

Επαγγελματίας της περιοχής εκφράζει προβληματισμό για την καθυστέρηση του έργου με την εμπλοκή την τελευταία στιγμή λόγω αιτήματος αναπαλαίωσης καθώς οι αρχικές πέτρες έχουν αφαιρεθεί τα προηγούμενα χρόνια
Η άλλη άποψη για το πλακόστρωτο στην Κουμιδιά
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Απάντηση Γιαννάκα στις καταγγελίες της αντιπολίτευσης

Ο Αντιδήμαρχος Μυτιλήνης απαντά στην παράταξη «Νέα δράση νέος Δήμος» του Πανάγου Κουφέλου και ζητά ανάκληση της σχετικής ανακοίνωσης
Απάντηση Γιαννάκα στις καταγγελίες της αντιπολίτευσης
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Φιλικοί αγώνες βόλεϊ με κοινωνικό αποτύπωμα στη Μυτιλήνη

Μεγάλη ανταπόκριση στη δράση του Δήμου Μυτιλήνης και του Συνδέσμου Κοινωνικής Προστασίας για την ενίσχυση του Κοινωνικού Παντοπωλείου
Φιλικοί αγώνες βόλεϊ με κοινωνικό αποτύπωμα στη Μυτιλήνη
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

To rotation έφερε το Blue Star 1 στο λιμάνι της Μυτιλήνης

Θα παραμείνει στην γραμμή Πειραιάς – Χίος – Μυτιλήνη τουλάχιστον ως τις 24 Απριλίου
To rotation έφερε το Blue Star 1 στο λιμάνι της Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Απευθείας ανάθεση σε επιχείρηση Αντιδημάρχου καταγγέλλει ο Κουφέλος

Δριμύ κατηγορώ από την παράταξη «Νέα Δράση Νέος Δήμος» για ζήτημα ηθικής και διαφάνειας από πλευράς Δημοτικής Αρχής Μυτιλήνης
Απευθείας ανάθεση σε επιχείρηση Αντιδημάρχου καταγγέλλει ο Κουφέλος
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΡΟΤΕΣ

Στο «κόκκινο» η Λέσβος: σιωπή από την ειδικό, πίεση από τους παραγωγούς

Η επίσκεψη της ειδικού του ΥπΑΑΤ, κ. Λάγιου και η συνάντηση στην Περιφέρεια με την Ομοσπονδία αγροτών εν μέσω οικονομικής ασφυξίας
Στο «κόκκινο» η Λέσβος: σιωπή από την ειδικό, πίεση από τους παραγωγούς