Τούτες τις μέρες η συζήτηση γύρω από την υποκριτική και τους υποκριτές δίνει και παίρνει! Λίγο οι εκλογές, και οι κουβέντες αυτές, λίγο η επικείμενη συνάντηση των ερασιτεχνικών ομάδων Αιγαίου, και μιας και έχω στα χέρια μου υπέροχα βιβλία σχετικά με το θέατρο να προτείνω, ακολουθούν οι παρακάτω προτάσεις. Θα υπάρξει και συνέχεια την ερχόμενη εβδομάδα.

Από σκηνής και από πλατείας, Ιάκωβος Καμπανέλλης, ένα εξαιρετικό βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Κέδρος!

Είχα την τύχη να τον γνωρίσω προσωπικά και μάλιστα να του πάρω συνέντευξη, ήταν μια από εκείνες τις συνεντεύξεις που δεν ξεχνάς. Είχα διαβάσει και λατρέψει χρόνια πριν από την συνάντησή μας την γραφή και τα έργα του! Μάλιστα έχω διδάξει και σκηνοθετήσει θεατρικά κείμενα του. Διαβάζω τούτο το βιβλίο και συγκινούμαι, μα και μαθαίνω μέσα από αυτό! Ένα βιβλίο που καταπιάνεται με τόσα διαφορετικά θέματα γύρω από το θέατρο και τους ανθρώπους του, πάντα με τον δικό του ξεχωριστό και ιδιαίτερο τρόπο. Αυτό εδώ το βιβλίο νομίζω πως θα πρέπει να το διαβάσουμε όλοι μας. Είτε είμαστε άνθρωποι του θεάτρου, των γραμμάτων και των τεχνών, είτε απλά αγαπάμε την θεατρική σκηνή και την θεατρική πλατεία.

Παραθέτω παρακάτω την περιγραφή από το οπισθόφυλλο του: ΚΕΙΜΕΝΑ, ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ, ΟΜΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗ
ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΚΩΒΟ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗ. Σκέφτομαι κάπου κάπου πόσο μοιάζει το θέατρο μ’ αυτό που κάνουμε καμιά φορά στη ζωή όταν καλούμε κάποιον με τον οποίο έχουμε μια διαφορά για «να κουβεντιάσουμε το θέμα». Και πόσο, ακόμα πιο πολύ, μοιάζει με το θέατρο μια τέτοια δράση όταν τον καλούμε για «να το ξανακουβεντιάσουμε». Τι κάνουμε τότε μ’ αυτό τον άλλο, ή μ’ αυτούς τους άλλους, αν η διαφορά είναι ανάμεσα σε πιο πολλούς; Συναντιόμαστε στο μέρος που ορίζουμε και εκεί ο καθένας έρχεται (περίπου) έτοιμος για την αντιπαράθεση. Παίρνει ή ξαναπαίρνει ο καθένας τη θέση που υποστηρίζει, αναφέρεται η προϊστορία της διαφοράς και τα συμβάντα, αν υπάρχουν και τέτοια. Κάποιοι ξαναζούν με πάθος όσα ένιωσαν κι όσα συνέβησαν, το σωστό ή το δίκιο διεκδικούνται από διάφορες θέσεις και διαφορετικές αντιλήψεις.

Το επίμαχο θέμα φανερώνεται ολοένα και πιο πολύ, ενώ ταυτόχρονα φανερώνονται σε βάθος και οι αντίδικοι. Οι χαρακτήρες τους παίρνουν το είδος τους και το σχήμα τους, κι όσο πιο πολύ πασχίζει ο καθένας τους να κρίνει τον άλλο, τόσο πιο πολύ κρίνεται ο ίδιος, με κατάληξη το να βρεθούν όλοι τους ή οι πιο δραστήριοι σε μια ώρα κρίσεως. Ανελέητης μάλιστα κρίσεως, αφού ό,τι πεις είναι πια αμετάκλητα ακουσμένο κι ό,τι κάμεις αμετάκλητα ιδωμένο.

Μια ξενάγηση στο έργο και στη σκέψη του δημιουργού. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης μας αποκαλύπτεται μέσα από δικά του κείμενα, άρθρα, ομιλίες, συνεντεύξεις, και μέσα από τρία διαφωτιστικά σχόλια των Κώστα Γεωργουσόπουλου, Κάρολου Κουν και Τάσου Λιγνάδη.

ΠΕΡΙ ΘΕΑΤΡΟΥ, Νικηφόρος Παπανδρέου, επανακυκλοφορεί ξανά και ξανά, επί δεκαετίες, από τις εκδόσεις UNIVERSITY STUDIO PRESS. Ένα βιβλίο που νομίζω έχουμε διαβάσει και λατρέψει όλοι όσοι έχουμε κάνει θεατρικές σπουδές. Ένα πόνημα αξεπέραστο, το μαρτυρούν άλλωστε οι επανεκδόσεις του, με την υπογραφή του αγαπημένου μας καθηγητή στο ΑΠΘ, και σπουδαίου θεατράνθρωπου, που έχει γράψει την δική του ιστορία. Πυκνός λόγος, απλός, επιστημονικός ταυτόχρονα, κατατοπιστικώς και άκρως μορφωτικός! Βρείτε το και διαβάστε το, εκπαιδευτικοί, ερασιτέχνες και επαγγελματίες του θεάτρου, θα ωφεληθείτε!

Περιγραφή: Για να υπάρξει θέατρο, είναι απαραίτητη η συνεύρεση, σε ορισμένο, συμφωνημένο τόπο και χρόνο, ιδεατών ηρώων, σάρκινων εκτελεστών,συγκεκριμένων δεκτών. Υπάρχει θέατρο όταν μια ομάδα ηθοποιών (ή και μόνο ένας) παρασταίνει μια ιστορία από τη ζωή των ανθρώπων μπροστά σε μια ομάδα θεατών. Ή αλλιώς, όπως πολύ ωραιότερα το διατύπωσε ο Λόπε ντε Βέγα: το θέατρο είναι τρία σανίδια, δύο πρόσωπα, ένα πάθος.

Μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για μένα είναι το βιβλίο ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΘΕΑΤΡΟ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ και υπότιτλο Σχεδιάσματα για τη διδασκαλία της Ιστορίας στην ΣΤ’ τάξη Δημοτικού, του Τάσου Αγγελόπουλου, με πλούσιες θεατρικές σπουδές, και ένα εξαιρετικό βιβλίο, που προτείνω ανεπιφύλακτα στους δασκάλους της πρωτοβάθμιας αλλά και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η μέθοδος και οι προτάσεις του Τάσου Αγγελόπουλου με βρίσκουν απολύτως σύμφωνη! Είναι πολύ κοντά στον τρόπο που δίδασκα και πολύ κοντά στο αντικείμενο του διδακτορικού μου, μάλιστα αν είχε εκδοθεί όταν το εκπονούσα θα το είχα εντάξει σίγουρα στην βιβλιογραφία μου! Χαίρομαι που υπάρχει ένα βιβλίο εργαλείο σαν αυτό! Προτείνω στους εκπαιδευτικούς ειδικά όσους διδάσκουν ιστορία να το προμηθευτούν, και να εφαρμόσουν την μέθοδό του με τις ασκήσεις θεατρικές, παιχνίδια ρόλων, κατασκευές και δράσεις, που θα μετατρέψουν το μάθημα σε ζωντανό, βιωματικό και γόνιμο! Αυτό θα κάνει τους μαθητές να χαρούν το μάθημα, να μάθουν και να θυμούνται την ύλη της ιστορίας χωρίς να χρειάζεται να παπαγαλίζουν αυτά που θα ξεχάσουν αφού δεν τους έχουν εντυπωθεί. Μια μέθοδος, που κατά την ταπεινή μου γνώμη, μπορεί από φωτισμένους εκπαιδευτικούς να εφαρμοστεί αν όχι σε όλα τα μαθήματα, στα περισσότερα! Τέλος να πω ότι, το βιβλίο περιλαμβάνει το όμορφα και ταιριαστά με τα κείμενα σκίτσα της Πέννυς Γεωργίου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σοφία, που σοφά έκανε και το εξέδωσε!

Περιγραφή: Μέσα από ασκήσεις, παιχνίδια ρόλων, βιωματικές και θεατρικές δράσεις, γρίφους και εξερευνήσεις, αλλά και συνέργιες με άλλα αντικείμενα, όπως τα Καλλιτεχνικά ή οι Νέες Τεχνολογίες, το "Παίζοντας θέατρο με την Ιστορία" έχει σαν στόχο να χρησιμεύσει ως ένα εργαλείο στα χέρια κάθε εκπαιδευτικού που προσπαθεί να φέρει τα παιδιά σε επαφή με το αντικείμενο της Ιστορίας. Τα σχεδιάσματα αναφέρονται στην ύλη της ΣΤ’ Δημοτικού, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν, με αλλαγές, για τον εμπλουτισμό της διδασκαλίας της Ιστορίας σε κάθε τάξη, αφού όλα τα σχεδιάσματα (όπως και κάθε μάθημα) βρίσκουν την ολοκλήρωσή τους μέσω της δημιουργικότητας του εκάστοτε εκπαιδευτικού.

Πόσο χαίρομαι όταν βλέπω να κυκλοφορούν όμορφα διασκευασμένα βιβλία με ανάλογες εικονογραφήσεις για παιδιά, θεατρικών έργων που θα φέρουν τα μικρά παιδιά πιο κοντά στο θέατρο! Αυτή τη φορά αναφέρομαι στο σκληρόδετο βιβλίο από την σειρά Μπέστ Σέλερ Κλασικοί Θησαυροί, των εκδόσεων ΜΙΝΩΑΣ, ΡΩΜΑΙΟΣ ΚΑΙ ΙΟΥΛΙΕΤΑ, ΟΥΙΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΙΡ, που μόλις κυκλοφόρησε! Διασκευή Μαρία Δασκαλάκη, εικόνες Νίκος Γιαννόπουλος! Εξαιρετική δουλειά έχει γίνει, από κάθε άποψη! Έτσι θα έχουν οι μελλοντικοί θεατρόφιλοι την ευκαιρία να χαρούν ένα όμορφο βιβλίο και παράλληλα να μάθουν την υπόθεση του γνωστού θεατρικού τούτου έργου στα πέρατα του κόσμου, ενός θεατρικού συγγραφέα που τα έργα του διαβάζονται και ανεβάζονται στο θέατρο αιώνες τώρα σε όλο τον κόσμο.

Περιγραφή: Στη Βερόνα του 14ου αιώνα μίσος και αίμα χώριζε από παλιά τις δύο μεγάλες οικογένειες των Μοντέγων και των Καπουλέτων, μέχρι που ο Ρωμαίος Μοντέγος γνωρίστηκε με την Ιουλιέτα Καπουλέτου και η αγάπη τους άνθισε μέσα σε μια νύχτα. Οι δύο νέοι λησμόνησαν όλα όσα χώριζαν τους δικούς τους επί αιώνες και παντρεύτηκαν κρυφά. Όμως, η Ιουλιέτα ήταν ταγμένη από τον πατέρα της σε γάμο με έναν νεαρό άρχοντα, ενώ ο Ρωμαίος εξορίστηκε από τον πρίγκιπα της Βερόνας για τον φόνο του ανιψιού του πάνω σε μία από τις συνηθισμένες συμπλοκές. Όσο εκείνος έλειπε, η κοπέλα κατάστρωσε ένα σχέδιο με τον μοναχό Λαυρέντιο για να αποφύγει τον σχεδιασμένο γάμο της μέχρι να ειδοποιήσουν τον Ρωμαίο. Μα τίποτα δεν πήγε καλά και ακολούθησε μια μεγάλη τραγωδία, που, όμως, στο τέλος κατάφερε να συμφιλιώσει τις δύο οικογένειες.

Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Άγγλους λογοτέχνες παγκοσμίως. Η τραγωδία Ρωμαίος και Ιουλιέτα, αν και γράφτηκε το 1595, διαβάζεται και παίζεται στο θέατρο ως τις μέρες μας.

*Η Δρ. Αθανασία Δαφιώτη είναι Δημοσιογράφος-Θεατρολόγος-Συγγραφέας