«Σήμερα είναι μια μέρα ξεχωριστή, καθώς ύστερα από επτά χρόνια συνέρχεται το Ανώτατο Συμβούλιο συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε σήμερα στην Αθήνα από κοινού με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες καλούνται πια να βρουν «νέους δημιουργικούς δρόμους στις μεταξύ τους σχέσεις»

«Οι διμερείς μας σχέσεις γνώρισαν διακυμάνσεις», παραδέχθηκε ο Έλληνας πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι «είναι εξαιρετικά σημαντικό το ότι οι δύο χώρες βαδίζουν σε ένα πιο ήρεμο μονοπάτι τους τελευταίους μήνες».

Ο κ. Μητσοτάκης χαιρέτισε τη μείωση των μεταναστευτικών ροών την οποία μάλιστα απέδωσε, μεταξύ άλλων, και στην καλύτερη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Βίζα σε Τούρκους πολίτες

Αναφορικά με το θέμα της βίζας που εγείρει η τουρκική πλευρά έναντι της Ε.Ε, υποστήριξε ότι η Ελλάδα στηρίζει τη διευκόλυνση της χορήγησης θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες στο πλαίσιο όμως του ευρωπαϊκού κεκτημένου

Ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι «ενεργοποιείται», έπειτα από σχετική ευρωπαϊκή έγκριση, η δυνατότητα Τούρκων πολιτών και των οικογενειών τους να επισκέπτονται ολόκληρο τον χρόνο δέκα ελληνικά νησιά για ένα διάστημα επτά ημερών κάθε φορά.

Παράλληλα, ο Έλληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε την υπογραφή ελληνοτουρκικής διακήρυξης περί περί σχέσεων φιλίας και καλής γειτονίας.

«Σας χαιρετώ με τα πιο εγκάρδια συναισθήματα», δήλωσε από την πλευρά του ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπογραμμίζοντας ότι αισθάνεται μεγάλη ικανοποίηση που βρίσκεται ξανά στην Αθήνα την οποία είχε επισκεφθεί για τελευταία φορά το 2017. 

«Με την πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Έλληνα πρωθυπουργό είχαμε ωφέλιμες συζητήσεις», προσέθεσε ο Τούρκος ηγέτης, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες «επιθυμούν να αναπτύξουν περαιτέρω τη θετική ώθηση που υπάρχει».

«Με τη διακήρυξη της Αθήνας που υπογράψαμε επιβεβαιώσαμε τη βούλησή μας για ανάπτυξη των σχέσεών μας», είπε ο κ. Ερντογάν, αναφέροντας παράλληλα ότι οι δύο πλευρές συμφωνήσαν να ανεβάσουν από 5 σε 10 δισεκατομμύρια δολάρια το διμερές τους εμπόριο.

«Ειλικρινής μας ευχή είναι να επιλύσουμε τα προβλήματά μας στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου», προσέθεσε ο Τούρκος πρόεδρος ο οποίος ωστόσο χαρακτήρισε «τουρκική» τη μουσουλμανική μειονότητα της δυτικής Θράκης, προκαλώντας την απάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού ο οποίος αναφέρθηκε στη Συνθήκη της Λωζάνης (βάσει της οποίας η μειονότητα είναι μουσουλμανική) και στη διαφύλαξη των δικαιωμάτων αυτής της μουσουλμανικής μειονότητας από την ελληνική πολιτεία, υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι η Θράκη αποτελεί «παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης» μουσουλμάνων και χριστιανών.

Κυπριακό και Θράκη

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο κ. Ερντογάν μίλησε μεν για μια δίκαιη, μόνιμη και βιώσιμη λύση αλλά με βάση τις πραγματικότητες στο νησί.

Κατά τα λοιπά, εκείνος επέκρινε «το δράμα που εκτυλίσσεται στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη» κάνοντας λόγο για «εγκλήματα πολέμου» και καταγγέλλοντας τη «μαζική τιμωρία του λαού της Γάζας» και τους «θανάτους αμάχων».  

Κλείνοντας, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι θα πρέπει «να μετατρέψουμε το Αιγαίο σε θάλασσα ειρήνης και συνεργασίας» υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί» στα ελληνοτουρκικά. «Να μην γίνουμε από αυτούς που περνούν τη θάλασσα αλλα πνίγονται στο ποτάμι», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ερντογάν.

Ελλάδα και Τουρκία δεσμεύονται, στο πλαίσιο αυτής της διακήρυξης, «να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία, ή ενέργεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους». Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι «θα προσπαθήσουν να επιλύσουν οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ τους ή με άλλα μέσα αμοιβαίας επιλογής, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». 

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της διακήρυξης: 

Διακήρυξη των Αθηνών Περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, η Α.E. κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, η Α.E. κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, εκπροσωπώντας τις αντίστοιχες Κυβερνήσεις τους (που αποκαλούνται από κοινού «τα Μέρη»), έχοντας προεδρεύσει της 5^ης συνάντησης του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Ελληνικής Δημοκρατίας την 7^η Δεκεμβρίου 2023, στην Αθήνα, σε πνεύμα καλής θέλησης και συνεργασίας,

PP1. Αναγνωρίζοντας την ανανεωμένη βούληση για συνεργασία μεταξύ των Κυβερνήσεων των δύο χωρών,

PP2. Υπογραμμίζοντας ότι οι δεσμοί μεταξύ των δύο γειτονικών εθνών έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν σημαντικά την ευημερία και τη δυναμική της περιοχής,

PP3. Δίνοντας έμφαση στην ανάγκη να συνεχίσουν να εργάζονται από κοινού προς όφελος και των δύο κοινωνιών σε κλίμα φιλίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης,

PP4. Επιδιώκοντας ενίσχυση των διμερών σχέσεων μέσω των υφιστάμενων θεσμικών μηχανισμών,

PP5. Τονίζοντας ότι, προκειμένου να ενισχυθούν οι σχέσεις καλής γειτονίας, αμφότερα τα Μέρη, χωρίς να θίγονται οι εκατέρωθεν νομικές θέσεις τους, θα καλλιεργούν πνεύμα αλληλεγγύης απέναντι στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις,

PP6. Υπογραμμίζοντας ότι για την προώθηση της εν λόγω θετικής ατμόσφαιρας και ατζέντας, αμφότερα τα Μέρη θα ενθαρρύνουν την ανταλλαγή επισκέψεων σε κάθε επίπεδο με προσέγγιση προσανατολισμένη στην επίτευξη αποτελεσμάτων,

PP7. Υπενθυμίζοντας ότι μεταξύ των θεμελιωδών σκοπών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των παγκοσμίως αναγνωρισμένων αρχών του διεθνούς δικαίου είναι η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και η φιλική συνεργασία μεταξύ των κρατών,

PP8. Έχοντας αποφασίσει να καλλιεργούν φιλικές σχέσεις, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση και να επιλύουν κάθε διαφορά μεταξύ τους με ειρηνικά μέσα και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο,

PP9. Υπογραμμίζοντας τη σημασία των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε κάθε επίπεδο για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή συγκρουσιακών καταστάσεων και δυνητικής κλιμάκωσης,

PP10 Τονίζοντας ότι και τα δύο Μέρη θα προσεγγίσουν τις σχέσεις τους με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας και την εμβάθυνση των δεσμών μεταξύ των λαών, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο στην ευημερία και την ειρηνική συνύπαρξη των δύο γειτονικών λαών τους, τονίζοντας περαιτέρω ότι προς τούτο, υπό το φως της επιτευχθείσας σημαντικής προόδου σχετικά με την προώθηση της θετικής ατζέντας σε οικονομικά και εμπορικά θέματα μέσω του Κοινού Σχεδίου Δράσης, οι δύο πλευρές θα διερευνήσουν επιπρόσθετα θέματα συνεργασίας,

Συμφώνησαν στα κάτωθι:

OP1. Τα Μέρη συμφωνούν να συμμετέχουν σε συνεχείς εποικοδομητικές και ουσιαστικές διαβουλεύσεις με βάση τους ακόλουθους πυλώνες:

(α) Πολιτικός Διάλογος:

– σε θέματα αμοιβαίου συμφέροντος

– Διερευνητικές/ Διαβουλευτικές συνομιλίες

(β) Θετική Ατζέντα, στο πλαίσιο του ενισχυμένου Κοινού Σχεδίου Δράσης, που περιλαμβάνει μέτρα κοινού ενδιαφέροντος στους τομείς της επιχειρηματικότητας-οικονομίας, τουρισμού, μεταφορών, ενέργειας, καινοτομίας, επιστήμης και τεχνολογίας, γεωργίας, περιβαλλοντικής προστασίας, κοινωνικής ασφάλισης και υγείας, νεολαίας, εκπαίδευσης και αθλητισμού και όποιον άλλο τομέα συμφωνηθεί από κοινού, με στόχο  την επίτευξη σημαντικών και συγκεκριμένων παραδοτέων, εξορθολογίζοντας και επικαιροποιώντας συνεχώς την ατζέντα, με δομημένο τρόπο και νέα θέματα.

(γ) Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, που περιλαμβάνουν μέτρα στον στρατιωτικό τομέα που θα συνέβαλλαν στην εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, καθώς και των κινδύνων που απορρέουν από αυτές,

OP2. Τα Μέρη δεσμεύονται να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία, ή ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει ή να απαξιώσει το γράμμα και το πνεύμα αυτής της Διακήρυξης ή να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους.

OP3. Τα Μέρη θα προσπαθήσουν να επιλύσουν οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ τους ή με άλλα μέσα αμοιβαίας επιλογής, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Αυτή η Διακήρυξη δεν αποτελεί διεθνή συμφωνία, δεσμευτική για τα Μέρη κατά το διεθνές δίκαιο. Καμία πρόνοια της Διακήρυξης αυτής δεν πρέπει να ερμηνεύεται ότι παράγει νομικά δικαιώματα ή υποχρεώσεις για τα Μέρη.

Έγινε στην Αθήνα, την 7^η Δεκεμβρίου 2023, σε δύο αντίγραφα, καθένα στην Τουρκική, Ελληνική και Αγγλική γλώσσα με όλα τα κείμενα να θεωρούνται εξίσου αυθεντικά. Σε περίπτωση διαφοράς ως προς την ερμηνεία, υπερισχύει το αγγλικό κείμενο.