Η ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά πλειοψηφία ακύρωσε κοινή απόφαση των υπουργών Εξωτερικών και Μετανάστευσης και Ασύλου, η οποία χαρακτηρίζει την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα, επειδή κρίθηκε ότι δεν είχε επαρκή τεκμηρίωση και αιτιολογία για αυτό τον χαρακτηρισμό.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του προέδρου του ΣτΕ, Μιχάλη Πικραμένου, σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών, η ολομέλεια κατά πλειοψηφία ακύρωσε την κοινή απόφαση που πήραν τον Δεκέμβριο του 2023 ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης και ο τότε υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Δημήτρης Καιρίδης, η οποία χαρακτήριζε την Τουρκία ασφαλή χώρα.

Έπειτα από αυτό, για όσο χρονικό διάστημα η Τουρκία δεν δέχεται την επιστροφή των αιτούντων άσυλο στα εδάφη της, οι ελληνικές αρχές δεν μπορούν να απορρίπτουν ως απαράδεκτα τα αιτήματα για διεθνή προστασία, αλλά αυτά πρέπει να εξετάζονται επί της ουσίας τους.

Αναλυτικά, σύμφωνα με το ΑΠΕ, η ολομέλεια του ΣτΕ σε διάσκεψη αποφάνθηκε επί πέντε υποθέσεων οι οποίες συζητήθηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο και αφορούσαν:

- την κατάρτιση εθνικού καταλόγου ασφαλών τρίτων χωρών που περιλαμβάνει την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα για τους αιτούντες διεθνή προστασία με χώρα καταγωγής τη Συρία, το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και τη Σομαλία και

- τις αποφάσεις Ανεξάρτητων Αρχών Προσφυγών, με τις οποίες απορρίφθηκαν ως απαράδεκτα αιτήματα για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας κατ' επίκληση του χαρακτηρισμού της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας.

Η ολομέλεια έκρινε κατά πλειοψηφία ότι «από τα στοιχεία του φακέλου που συνοδεύουν την 538595/12.12.2023 κοινή απόφαση των υπουργών Εξωτερικών και Μετανάστευσης και Ασύλου περί “καθορισμού τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται ως ασφαλείς και κατάρτιση εθνικού καταλόγου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 91 του ν. 4939/2022” και ιδίως, από την εισήγηση του διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, δεν προκύπτει ότι για τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας για τις προαναφερθείσες κατηγορίες αλλοδαπών εκτιμήθηκαν δεόντως τα κριτήρια που τάσσονται στο άρθρο 91 του ν. 4939/2022».

Ο λόγος είναι πως η σχετική εισήγηση περιορίζεται στην παράθεση κειμένων διεθνών πηγών που ελήφθησαν υπόψη, χωρίς να αξιολογούνται ειδικώς οι πληροφορίες που περιέχονται στις πηγές σε σχέση με τα τασσόμενα στον νόμο κριτήρια, ώστε να τεκμηριώνεται η συνδρομή των νομίμων προϋποθέσεων για τον χαρακτηρισμό.

Έτσι, το ΣτΕ έκρινε ότι «πρέπει να ακυρωθεί η 538595/12.12.2023 κοινή υπουργική απόφαση, κατά το μέρος που αφορά τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας για τους αιτούντες διεθνή προστασία με χώρα καταγωγής τη Συρία, το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και τη Σομαλία».

Παράλληλα, ομόφωνα κρίθηκε ότι πρέπει να ακυρωθούν οι ατομικές αποφάσεις των Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών, με τις οποίες απορρίφθηκαν τα αιτήματα διεθνούς προστασίας των αιτούντων αλλοδαπών αφγανικής ιθαγένειας, με την αιτιολογία ότι εισήλθαν στην Ελλάδα από την Τουρκία, η οποία είναι ασφαλής τρίτη χώρα.

Και αυτό γιατί από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η Τουρκία έχει αναστείλει γενικώς την επανεισδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία στο έδαφός της από τον Μάρτιο του 2020, οι αρμόδιες Ελληνικές αρχές, όπως έγινε δεκτό με την απόφαση του Δ.Ε.Ε. της 4.10.2024, δεν δύνανται να απορρίπτουν αιτήσεις διεθνούς προστασίας ως απαράδεκτες, με την αιτιολογία ότι η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα.