Σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης Μητσοτάκη εξαπέλυσε η Νομαρχιακή Επιτροπή Λέσβου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, καταγγέλλοντας με έντονη φρασεολογία ένα «σχέδιο απαξίωσης της περιουσίας των πολιτών» με αφορμή τις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις για την εκτός σχεδίου δόμηση και την αρτιότητα οικοπέδων.

Όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, η κυβέρνηση, με μια σειρά από νομοθετικές παρεμβάσεις ξεκινώντας από το 2020 και το νόμο 4759/2020, καταργεί σταδιακά το δικαίωμα δόμησης σε μικρά οικόπεδα εκτός σχεδίου, απαξιώνοντας έτσι χιλιάδες ιδιοκτησίες. Παράλληλα, με την εφαρμογή αποφάσεων του ΣτΕ όπως η 176/2023 για την Πάτμο, περιορίζεται το δικαίωμα δόμησης σε «τυφλά» γήπεδα, τα οποία δεν έχουν πρόσωπο σε αναγνωρισμένο δρόμο, παρά το γεγονός ότι το αναγνωρισμένο οδικό δίκτυο καλύπτει μόλις το 20% των υπαρχουσών υποδομών.

Η ανακοίνωση κάνει λόγο για ταξικό πρόσημο στις ρυθμίσεις, επισημαίνοντας ότι μόνο οι οικονομικά ισχυροί ιδιοκτήτες μπορούν να διεκδικήσουν δικαστικά τα δικαιώματά τους, ενώ η πλειοψηφία των πολιτών μένει χωρίς δυνατότητα αξιοποίησης της περιουσίας της.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο νέο Π.Δ. της 15ης Απριλίου 2025, το οποίο αυξάνει τα ελάχιστα όρια αρτιότητας στους οικισμούς, αλλάζει τις ζώνες δόμησης και καταργεί τις παλιές παρεκκλίσεις, γεγονός που - σύμφωνα με την Νομαρχιακή Επιτροπή - οδηγεί σε περαιτέρω απαξίωση μικρών ιδιοκτησιών και εξυπηρετεί τα συμφέροντα μεγάλων κατασκευαστικών και επενδυτικών ομίλων στον τουρισμό.

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Λέσβου κατηγορεί την κυβέρνηση ότι μεθοδεύει τη μεταβίβαση της γης στους λίγους, επιτείνοντας το στεγαστικό πρόβλημα και υπονομεύοντας την πραγματική οικονομία, με τις πρόσφατες προσωρινές αυξήσεις στην οικοδομική δραστηριότητα να αποδίδονται σε μια «τεχνητή εκτόνωση» λόγω της προσπάθειας έκδοσης οικοδομικών αδειών πριν την εφαρμογή των νέων περιορισμών.

Η Νομαρχιακή ζητά την απόσυρση του νέου Π.Δ. και την εκπόνηση ολοκληρωμένων πολεοδομικών σχεδίων που να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες στέγασης και ανάπτυξης της περιφέρειας, χωρίς να τιμωρούν συλλήβδην την εκτός σχεδίου δόμηση.

Αναλυτικά η ανακοίνωση έχει ως εξής: 

Ο δολοφόνος επιστρέφει στον τόπο του εγκλήματος και όταν λέμε έγκλημα εννοούμε την απαξίωση της περιουσίας των πολιτών. Στη θέση του εγκληματία είναι πάντα αυτή η κυβέρνηση. Η αρχή έγινε με την εκτός σχεδίου δόμηση με το Φ.Ε.Κ. 245Α09/12/2020 στο άρθρο 40, κατήργησε τις παρεκκλίσεις στα γήπεδα από 750 έως 2000 τ.μ. απαξιώνοντας την περιουσία των πολιτών λες και δεν προστατεύεται Συνταγματικά η ιδιοκτησία, διαρρέοντας ότι είναι ρουσφετολογικές, αποκρύπτοντας την αλήθεια. Δηλαδή ότι ο κανόνας για την αρτιότητα στα γήπεδα εκτός σχεδίου εκτός οικισμού αυξάνονταν κατά την πάροδο του χρόνου για την δημιουργία νέων γηπέδων, μην μπορώντας όμως -καθώς όπως προαναφέραμε να απαξιώσει τις περιουσίες που προστατεύονται συνταγματικά. Έρχεται λοιπόν η κυβέρνηση Μητσοτάκη με πανηγυρική στις 21/11/2022 ανακοίνωση να μας πει: «τονίζεται ότι η κατάργηση της έννοιας της εκτός σχεδίου δόμησης αποτελεί στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, που υλοποιείται ήδη, μέσω της κατάργησης των παρεκκλίσεων δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές με τις προβλέψεις του νόμου 4759/2020, με ημερομηνία ορόσημο την 9η Δεκεμβρίου 2022». Στην ίδια ανακοίνωση παρουσιάζεται νομοθετική ρύθμιση για προέγκριση «εξπρές» οικοδομικής άδειας, στις λίγες ημέρες που απομένουν πριν την κατάργηση του δικαιώματος δόμησης, στα εκτός σχεδίου γήπεδα κάτω των 4 στρεμμάτων, τα λεγόμενα μικρά οικόπεδα.»
Δεν έμειναν όμως εδώ. Στην πράξη, εφαρμόζοντας επιλεκτικά τις αποφάσεις του Σ.τ.Ε. με την γνωστή περίπτωση της Πάτμου 176/2023 που αφαιρεί το δικαίωμα δόμησης στα λεγόμενα τυφλά γήπεδα. Τυφλά κατά το νομοθέτη όμως νοούνται όσα δεν έχουν πρόσωπο σε αναγνωρισμένο δρόμο. Έλα μου όμως που το αναγνωρισμένο οδικό δίκτυο είναι ίσως λιγότερο από το 20% του πραγματικού δημοσίου οδικού δικτύου (επισυνάπτεται Χάρτης 1). Στην ενημέρωση που είχαμε από τους μελετητές για το Τ.Π.Σ, σε ερώτηση μας ξεκαθάρισαν να μην προσδοκούμε σε ευρεία αναγνώριση οδών, μιας και η πολιτεία θέλει να περιορίσει την εκτός σχεδίου δόμηση.
Το ανακόλουθο και τραγελαφικό στην υπόθεση αυτή, είναι ότι το επίμαχο γήπεδο στην Πάτμο εξέδωσε οικοδομική άδεια μετά την απόφαση του Σ.τ.Ε. καθώς επανήλθε ο ιδιοκτήτης, καταθέτοντας εκ νέου άδεια που την κέρδισε δικαστικά. Άρα το συμπέρασμα είναι ότι όποιος έχει την οικονομική δυνατότητα, μπορεί να κερδίσει πίσω την περιουσία του, αλλά αυτό είναι για λίγους.
Από το 02/2023 αναμένουμε υποτίθεται ότι θα έρθει νομοθετική παρέμβαση ώστε να δώσει λύση.
Έγκλημα Νο 3 στόχος οι Οικισμοί Π.Δ. Φ.Ε.Κ. 194Δ15/04/2025
Όλο το προηγούμενο διάστημα, παρακολουθήσαμε τους διαμορφωτές κοινής γνώμης μέσω εκπομπών για την και καλά προστασία του περιβάλλοντος, την υπερδόμηση στις Κυκλάδες. Ανακαλύφθηκε μάλιστα και νέος ορισμός, η “φέρουσα ικανότητα δόμησης”! Συγκρίνοντας την Σαντορίνη, μια από τις πιο αναπτυγμένες γωνιές του πλανήτη, με όλη την επικράτεια λες και δεν ακολούθησαν τους ισχύοντες κανόνες ακόμα και εκεί, σαλαμοποιώντας τα πάντα. Αντί να μελετήσουν ρυμοτομικά σχέδια, να εκπονήσουν σχέδια πόλεως με εγκεκριμένα διαγράμματα, να δοθούν χρήσεις γης προχωρούν στις παρακάτω ρυθμίσεις.
Επανοριοθέτηση οικισμών: Διαρρέουν ότι θα υπάρξουν επεκτάσεις οικισμών κάτι το οποίο είναι ανακόλουθο από τον σχεδιασμό τους, διότι ακόμα και στην ενημέρωση από τους μελετητές το Σ.τ.Ε. (πρακτικό 74/2024), απαγορεύει την επέκταση των οικισμών λες και νομοθέτης δεν είναι το κοινοβούλιο αλλά έχουμε δικαστική δημοκρατία που θυμίζει άλλα καθεστώτα, εφαρμόζοντας βεβαίως όποια απόφαση τους εξυπηρετεί κάθε φορά.
Αρτιότητα οικοπέδων: Αυξάνεται ο κανόνας με την δημοσίευση του Π.Δ. από της 15/04/2025 στα 2000 τ.μ. αυτό σημάνει πρακτικά ότι από τους 132 οικισμούς οριοθετημένους ή τους προ του 1923 χωρίς όριο στην Λέσβο αλλάζει ο κανόνας στους 121 ως προς το δυσμενέστερο δηλαδή όταν μια οικογένεια είχε ένα οικόπεδο 2000 τ.μ. δεν μπορεί να το χωρίσει και να το διανέμει στα παιδιά του ώστε να λύσουν το στεγαστικό τους πρόβλημα η να αξιοποιήσουν την περιουσία τους όπως επιθυμούν.
Εφαρμόζονται διαφορετικές ζώνες Ζώνη Α Ζώνη Β και Β1
Κατάργηση παρεκκλίσεων μπαίνουν νέες παρεκκλίσεις:
Α. Στη Ζώνη Α του οικισμού καθορίζεται αρτιότητα ως εξής:
α) Άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα που έχουν ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδων (2.000) τ.μ. και ελάχιστο μήκος προσώπου δεκαπέντε (15) μ. σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.
β) Κατ’ εξαίρεση, τα οικόπεδα μικρών οικισμών, απομακρυσμένων από αστικά κέντρα, όπως ορεινοί, ημιορεινοί, θεωρούνται άρτια εφόσον έχουν ελάχιστο εμβαδόν πεντακοσίων (500) τ.μ. και πρόσωπο ελάχιστου μήκους δέκα (10) μ. σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.
2. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της προηγουμένης περίπτωσης, θεωρούνται άρτια τα οικόπεδα που έχουν:
α) Κατά τη δημοσίευση του παρόντος: ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.
β) Κατά την 13.03.1981, ημερομηνία δημοσίευσης του από 02.03.1981 π.δ.: ελάχιστο εμβαδόν τριακόσια (300) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.
γ) Κατά την 25.07.1979, ημερομηνία δημοσίευσης του από 19.07.1979 π.δ. (Δ’ 401): ελάχιστο εμβαδόν εκατόν πενήντα (150) τ.μ. και πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο χώρο.
Β. Στις Ζώνες Β και Β1 του οικισμού καθορίζεται αρτιότητα ως εξής:
Άρτια θεωρούνται τα οικόπεδα με εμβαδόν αρτιότητας από τριακόσια (300) τ.μ. έως δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο ελάχιστου μήκους δέκα (10) μ. Το εμβαδόν αρτιότητας και το πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο εξειδικεύονται με το π.δ. οριοθέτησης του οικισμού. Για οικόπεδα που δημιουργήθηκαν μετά την 04.11.2011, ημερομηνία δημοσίευσης του από 04.11.2011 π.δ. (ΑΑΠ 289), ισχύει πρόσθετη προϋπόθεση ελάχιστου μήκους προσώπου δέκα (10) μ. για εμβαδόν οικοπέδου έως πεντακοσίων (500) τ.μ. και δεκαπέντε (15) μ. για εμβαδόν μεγαλύτερο των πεντακοσίων (500) τ.μ.
Στην πραγματικότητα, αφαιρεί το δικαίωμα δόμησης στη ζώνη Α για οικόπεδα μικρότερα από 150 τ.μ. και στην Β και Β1 για οικόπεδα μικρότερα από 300 τ.μ.
Είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς την επερχόμενη καταστροφή καθώς στους οικισμούς η πλειονότητα των οικοπέδων αποτελείται από μικρές ιδιοκτησίες.
Ο στόχος είναι προφανής. Ευνοεί τους μεγάλους ομίλους κατασκευαστών, φιλικά προσκείμενους στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και τους μεγάλους Επενδυτικούς ομίλους στον Τουρισμό με πρόφαση την Τουριστική ανάπτυξη, δίνοντας μπόνους δόμησης για αυτές τις επενδύσεις. Παράδειγμα στα 2500 τ.μ με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς η δόμηση ήταν 1300 τ.μ. με το νέο Π.Δ. είναι 2000 τ.μ.
Το ΠΑΣΟΚ ως κίνημα έκφρασης των λαϊκών στρωμάτων δεν είναι ενάντια στην επιχειρηματικότητα, είναι όμως κάθετα και οριζόντια ενάντια σε αυτό το σχεδιασμό που υλοποιεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη που προσβλέπει στην απαξίωση της οικοδομήσιμης γης, ώστε να περάσει υποτιμημένη σε μεγάλα κατασκευαστικά συμφέροντα, που στην συνέχεια θα έρθουν να πουληθούν ως έτοιμες κατοικίες με πολλαπλάσιο τίμημα καθώς δεν θα υπάρχει στην αγορά προσφορά γης. Επιτείνοντας έτσι το στεγαστικό πρόβλημα που μια εβδομάδα μετά την δημοσίευση αυτού του καταστροφικού Π.Δ, ήρθε να μοιράσει 250 ευρώ στεγαστικό επίδομα.
Είμαστε ενάντια στην απαξίωση της περιουσίας των πολιτών.
Είμαστε ενάντια στην διανομή της κατασκευαστικής πίτας στους λίγους φίλους της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Αυτός ο σχεδιασμός οδηγεί στην συρρίκνωση του ΑΕΠ παρά την περιστασιακή αύξηση που εμφανίζεται αυτήν την περίοδο, καθώς αυτή η αύξηση είναι αποτέλεσμα των παραπάνω νομοθετικών παρεμβάσεων καθώς υλοποιούνται η εκδοθείσες οικοδομικές άδειες για να μην χάσουν το δικαίωμα δόμησης όσοι πρόλαβαν να τις εκδώσουν, μπορεί εύκολα να αντιληφθεί και ο πιο αδαής τις επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία βλέποντας τα στοιχεία της Eurostat Διάγραμμα 1 στο τομέα των κατασκευών του δεύτερου παραγωγικότερου κλάδου στην Ελληνική οικονομία.
Η κυβέρνηση έχει εντάξει το σχεδιασμό των Τ.Π.Σ στο Ταμείο Ανάπτυξης με καταλυτική ημερομηνία υλοποίησης το Μάιο του 2026, μη δίνοντας χρόνο διαβούλευσης και σχεδιασμού στις τοπικές κοινωνίες και φορείς, προβαίνοντας σε προσχεδιασμένο και στο πόδι σχεδιασμό εξυπηρέτησης συμφερόντων ο οποίος θα δέσμευσει τη χώρα για τα επόμενα 40 έτη.
Τους καλούμε να πάρουν πίσω το Π.Δ. να εκπονηθούν σχέδια πόλεως σε όλη την επικράτεια λαμβάνοντας υπόψη το στεγαστικό πρόβλημα, δίνοντας μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Να πάψει να αντιμετωπίζει την εκτός σχεδίου δόμηση ως πανάκεια και να επιβάλει εφαρμόσιμες πολιτικές στους κανονισμούς που θα μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στην πράξη χωρίς να απαγορεύουν καθολικά την εκτός σχεδίου δόμηση.
Άλλωστε η εφαρμογή των ΣΧΟΟΑΠ τα τελευταία χρόνια μας έχει δείξει ότι όπου εφαρμόστηκαν στην πραγματική οικονομία οδήγησε σε συρρίκνωση και αποεπένδυση.
Να σταματήσει τον νομοθετικό σχεδιασμό που είναι ενάντια στην ανθρωπογενής ανάπτυξη και οδηγεί σε περαιτέρω αστικοποίηση, ενάντια στην προσδοκώμενη αποκέντρωση.