Ενώ η τοπική κοινωνία, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και κορυφαίοι επιστήμονες εκφράζουν εδώ και χρόνια τον έντονο προβληματισμό τους, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου συνεχίζει να στήνει την υπερδομή στη Βάστρια, μέσα σε δασική περιοχή που προστατεύεται από το ευρωπαϊκό δίκτυο Natura και έχει χαρακτηριστεί Καταφύγιο Άγριας Ζωής.

Χωρίς ουσιαστική διαβούλευση, χωρίς πειστικές εξηγήσεις και χωρίς καμία πολιτική ανάληψη ευθύνης, το Υπουργείο προκήρυξε διαγωνισμό για την προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος πυρανίχνευσης, αξίας 542.900 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η ενέργεια αυτή, που πέρασε στα ψιλά, επιβεβαιώνει αυτό που αρνείται δημοσίως. Το Υπουργείο γνωρίζει τον κίνδυνο πυρκαγιάς, γιατί προκύπτει άμεσα από τη δική του επιλογή χωροθέτησης της δομής.

Ο Μπάμπης Πέτσικος, Δασοπόνος – Περιβαλλοντολόγος και ειδικός εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για τα δάση και την κλιματική αλλαγή, το είχε θέσει με σαφήνεια σε άρθρο του στο "Ν" ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2023 σημειώνοντας ότι «σε αντίστοιχες δομές στη χώρα έχουν καταγραφεί δεκάδες πυρκαγιές κάθε χρόνο. Η Μόρια καταστράφηκε ολοσχερώς, παρ' όλο που διέθετε μέτρα πυροπροστασίας, μόνιμη παρουσία της Πυροσβεστικής και κατασκευασμένο δίκτυο πυρόσβεσης.»

Η εγκατάσταση χιλιάδων ανθρώπων στη Βάστρια αυξάνει κατακόρυφα την πιθανότητα ανάφλεξης, λόγω της αυξημένης ανθρώπινης δραστηριότητας, της παρουσίας ευφλέκτων υλικών, των αστικών υποδομών μέσα στο δάσος και της γενικής αστάθειας που επικρατεί σε τέτοιες δομές. Ο κ. Πέτσικος ήταν κατηγορηματικός ότι «στην περίπτωση της Βάστριας, οι παράγοντες κινδύνου λαμβάνουν τη μέγιστη δυνατή τιμή στην κλίμακα επικινδυνότητας. Ο κίνδυνος εκδήλωσης μεγαπυρκαγιάς είναι εξαιρετικά αυξημένος και η απειλή είναι πλέον άμεση και σαφής».

Το Υπουργείο δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν γνώριζε. Ο ίδιος ο διαγωνισμός για την πυρανίχνευση είναι παραδοχή γνώσης του κινδύνου. Όμως αντί να επανεξετάσει την λειτουργία της υπερδομής, επιλέγει να επενδύσει δημόσιο χρήμα για να περιορίσει —κατά δήλωσή του— τις συνέπειες ενός προβλήματος που προκάλεσε το ίδιο.Πρόκειται για άλλη μια χαρακτηριστική περίπτωση κυβερνητικής υποκρισίας. Η πυρανίχνευση παρουσιάζεται ως προληπτικό μέτρο, όμως στην πραγματικότητα χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την επιμονή στην ίδια, καταστροφική επιλογή. Η «προστασία» που προσφέρει ένα τεχνητό σύστημα παρακολούθησης δεν μπορεί να αποτρέψει τις συνέπειες μιας γρήγορης, ανεξέλεγκτης πυρκαγιάς μέσα σε πυκνό δάσος, μακριά από αστικά κέντρα και με περιορισμένη δυνατότητα άμεσης επέμβασης.

Η Μόρια δεν ήταν τυχαίο περιστατικό. Ήταν το αποτέλεσμα μιας προβληματικής πολιτικής, που επαναλαμβάνεται σήμερα στη Βάστρια με ακόμη πιο επιβαρυντικούς όρους. Απομόνωση, περιβαλλοντική επιβάρυνση, έλλειψη κοινωνικής αποδοχής και τώρα, επισήμως, εξαιρετικά υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς.

Η Βάστρια θα είναι μια ωρολογιακή βόμβα. Αν προκληθεί πυρκαγιά, δεν θα πρόκειται για φυσική καταστροφή, αλλά για ένα γεγονός που μπορούσε να προβλεφθεί, να προληφθεί και τελικά να αποφευχθεί. Σε αυτή την περίπτωση, η πολιτική ευθύνη δεν είναι γενική και αόριστη. Ανήκει σε εκείνους που πήραν την απόφαση και την υλοποιούν, ενώ ήξεραν πολύ καλά τι διακυβεύεται.Ποιος άραγε θα λογοδοτήσει όταν καεί το δάσος στο κέντρο Λέσβου; Ποιος θα λογοτήσει όταν καεί η Βάστρια;