Σε μια εποχή όπου οι ρίζες και η πολιτιστική ταυτότητα απειλούνται από τη λήθη, ο Μικρασιατικός Σύλλογος Αγιοπαρασκευούσηδων – Τσεσμελήδων Μυτιλήνης «Το Κιόστε» συνεχίζει ακούραστα την αποστολή του: να κρατά ζωντανή τη μνήμη, την ιστορία και την πνευματική παρακαταθήκη των προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Στο πλαίσιο αυτό, προσκαλεί το κοινό σε μια ξεχωριστή πολιτιστική εκδήλωση, την Παρασκευή 30 Μαΐου, στις 7.30, στην αίθουσα εκδηλώσεων της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Η εκδήλωση φέρει έναν διττό και ιδιαίτερο χαρακτήρα, εστιάζοντας σε δύο πολύτιμα στοιχεία του μικρασιατικού πολιτισμού: το παραμύθι και το τραγούδι. Στο επίκεντρο βρίσκεται η παρουσίαση του βιβλίου «Τα μικρασιατικά παραμύθια της γιαγιάς Χρυσής» της αείμνηστης λαογράφου Μαρίας Αναγνωστοπούλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΥΘΟΣ.

Όπως εξήγησε στον ΝΗΣΙ 99fm ο πρόεδρος του Συλλόγου, κ. Γιώργος Κατσούπης, η επιλογή του βιβλίου δεν ήταν τυχαία: «Η Μαρία Αναγνωστοπούλου υπήρξε μια σημαντική μορφή της λαογραφικής έρευνας. Με τη ματιά της ανέδειξε τη θέση της γυναίκας, την οικογενειακή ζωή και τον πολιτισμό στη Λέσβο και τα απέναντι παράλια. Η συγκεκριμένη έκδοση είναι μια ζωντανή γέφυρα με το παρελθόν, καθώς αποτυπώνει αυθεντικά αϊβαλιώτικα παραμύθια μέσα από τη φωνή της γιαγιάς Χρυσής – της πραγματικής γιαγιάς της συγγραφέως».

Η αφήγηση παραμυθιών ήταν για τις προσφυγικές οικογένειες της Μικράς Ασίας όχι μόνο ψυχαγωγία, αλλά και μια μορφή ενσυνείδητης επιβίωσης της μνήμης. Ο φιλόλογος και ερευνητής λαϊκού πολιτισμού Θοδωρής Κοντάρας, που θα μιλήσει στην εκδήλωση, τόνισε ότι «η γιαγιά Χρυσή, μεγαλωμένη στο Αδραμύττι και το Αϊβαλί, διηγιόταν ιστορίες με την αϊβαλιώτικη ντοπιολαλιά, τις οποίες η Αναγνωστοπούλου διατήρησε με ακρίβεια και αγάπη. Αυτά τα παραμύθια αποτελούν λαογραφικούς θησαυρούς και εμπεριέχουν καθολικές αξίες: το καλό που νικά το κακό, την ελπίδα μέσα στις δυσκολίες, τη σοφία της ζωής μέσα από την απλότητα».

Το βιβλίο περιλαμβάνει έντεκα παραμύθια, κυρίως διηγηματικού χαρακτήρα, με έντονο ηθικοδιδακτικό στοιχείο. Σύμφωνα με τον κ. Κοντάρα, πολλά από αυτά διασώζουν αραβοπερσικές επιρροές, λόγω της γεωγραφικής και πολιτισμικής εγγύτητας των λαών της Ανατολής. «Δεν είναι τυχαίο», σημειώνει, «που οι ιστορίες αυτές –όπως και οι μουσικές της περιοχής– φέρουν κοινά μοτίβα με τα παραμύθια των Τούρκων, των Αράβων και των Περσών, με τους οποίους οι Έλληνες Μικρασιάτες συμβίωσαν για αιώνες».

Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης θα είναι εξίσου ζωντανό και συγκινητικό: μέλη της Χορωδίας του Συλλόγου θα ερμηνεύσουν σπάνια μικρασιατικά τραγούδια, υπό την καθοδήγηση του μουσικού και δεξιοτέχνη του ουτιού Αριστείδη Αποστολή. Ορισμένα από αυτά τα τραγούδια προέρχονται από αρχειακές καταγραφές του χωριού Κιόστε και ακούγονται δημόσια για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες.

Η εκδήλωση διοργανώνεται σε συνεργασία με το βιβλιοπωλείο Χατζηδανιήλ, τις εκδόσεις ΜΥΘΟΣ και με τη συμμετοχή του εκδότη Άγγελου Μουζάλα. Στο τέλος της παρουσίασης, παππούδες και γιαγιάδες του Συλλόγου θα διαβάσουν επιλεγμένα αποσπάσματα από το βιβλίο – ένας φόρος τιμής όχι μόνο στη συγγραφέα αλλά και στην ίδια την προφορική παράδοση.