Συζητάμε για τα Οικονομικά του Περιβάλλοντος με κ. Ηλία Ντεμιάν, Επικεφαλής του Τμήματος Περιβαλλοντικών Οικονομικών του Ι.Ο.Β.Ε.. Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον έχουν οικονομικό κόστος. Οι περιβαλλοντικές συνέπιες αναπτυξιακών επιλογών ή επενδύσεων είναι δυνατόν να αξιολογηθούν με εργαλεία οικονομικής αποτίμησης.

Μία Χώρα, μια Περιφέρεια ή ένας Δήμος που προγραμματίζουν τις περιβαλλοντικές τους παρεμβάσεις οφείλουν, μέσα στα περιθώρια του διαθέσιμου προϋπολογισμού τους, να ιεραρχήσουν τις προτεραιότητές τους και να επιλέξουν τις υποδομές και τις άυλες δράσεις που θα υλοποιήσουν. Πέρα, όμως, από το κόστος της άμεσης δαπάνης (π.χ. το κόστος κατασκευής του βιολογικού καθαρισμού) ως κριτήριο κατά την ιεράρχηση (οφείλουν να) λαμβάνουν υπόψη και το περιβαλλοντικό όφελος της κάθε επιλογής. Μία από τις χρησιμότητες των Οικονομικών του Περιβάλλοντος είναι η αποτίμηση αυτού του περιβαλλοντικού οφέλους (ή ζημίας) σε οικονομικούς όρους (σε €). Οι επιπτώσεις για παράδειγμα της απουσίας του βιολογικού καθαρισμού επιβαρύνουν το σύστημα υγείας ή υποβαθμίζουν το τουριστικό προϊόν μιας περιοχής. Οι επιπτώσεις αυτές έχουν οικονομικό αντίκτυπο στο Δημόσιο ή/και σε ιδιώτες. Το κόστος μη υλοποίησης του έργου μετατρέπεται σε όφελος κατά την υλοποίησή του ενώ μπορεί να προκύψουν και περεταίρω οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία μετά την αποκατάσταση μιας περιβαλλοντικής «πληγής».

Ακόμη και η ανάγκη θέσπισης περιβαλλοντικών κινήτρων ή τελών/προστίμων καθώς και το ύψος αυτών προσδιορίζονται βάσει της οικονομικής αποτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον (Οικονομικά του Περιβάλλοντος).

Η «Κυκλική Οικονομία» έχει ταυτιστεί, εν πολλοίς, με την έννοια της ανακύκλωσης. Όμως αποτελεί κάτι ευρύτερο. Είναι η πρόταση για μετάβαση σε ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο. Προϋποθέτει την αλλαγή και του καταναλωτικού μοντέλου. Ο βασικός στόχος της κυκλικής οικονομίας είναι η εξάντληση κάθε δυνατής χρήσης και η απολαβή κάθε δυνατού οφέλους από δεδομένη ποσότητα φυσικού πόρου (π.χ. ξυλεία, νερό, ορυκτά…). Με αυτή τη μεγιστοποίηση απόδοσης του φυσικού πόρου για την οικονομία, επιτυγχάνεται η βασική επιδίωξη περιβαλλοντικά ορθής διαχείρισης. Δηλαδή, ο περιορισμός λήψης πόρων από το περιβάλλον και ταυτόχρονα ο περιορισμός της απόρριψης υλικών στο περιβάλλον. Η εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας την πράξη μεταφράζεται σε δημιουργία νέων επιχειρηματικών ευκαιριών και νέων θέσεων εργασίας.

Είναι εντυπωσιακή η εκτίμηση, σε αύξηση του ΑΕΠ και των θέσεων εργασίας, που προβλέπει έρευνα του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (Ι.Ο.Β.Ε.), που αφορά στην προοπτική μετάβασης της Χώρας μας στην κυκλική οικονομία. Η έρευνα αυτή αποτελεί άλλη μια περίπτωση εφαρμογής των Οικονομικών του Περιβάλλοντος στην αποτίμηση εφαρμογής πολιτικής περιβάλλοντος.