Στα γραπτά μου, στο πάντοτε φιλόξενο ΝΗΣΙ, πολλές φορές έχω επισημάνει ότι είναι άκρως παράδοξη και αθεολόγητη η άποψη που θέλει τη Θεολογία να αναπαράγει στείρους δογματισμούς και πως δεν είναι επιστήμη.

Από τις αρχές του περασμένου αιώνα η Ορθόδοξη Θεολογία και Εκκλησία, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο εσωστρέφειας η οποία, βέβαια, ήταν δικαιολογημένη λόγω της αιχμαλωσίας της σε προτεσταντίζουσες και ρωμαιοκαθολικίζουσες νοοτροπίες, βρήκε τον τρόπο να αποκτήσει την ταυτότητα μιας επιστήμης με γερές βάσεις στα βιβλικά και πατερικά κείμενα. Κορυφαίοι θεολόγοι των αρχών του 20ού αιώνα άνοιξαν αυτόν τον δρόμο. Αναφέρω τρεις, τους πιο σημαντικούς: τον Χρυσόστομο Παπαδόπουλο (1868 – 1938), Καθηγητή στη Θεολογική Σχολή Αθηνών και Αρχιεπίσκοπο της Εκκλησίας της Ελλάδος από το 1923 έως το 1938, τον Αμίλκα Αλιβιζάτο (1886-1969), Καθηγητή Κανονικού Δικαίου και Ποιμαντικής στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, Πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών και τον Γρηγόριο Παπαμιχαήλ (1875 - 1956), Καθηγητή στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, Πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών και Πρύτανη. Η συμβολή και το έργο και των τριών επικεντρώθηκε στην ανάδειξη των θεμελιωδών αρχών της θεολογικής επιστήμης, στην αναμόρφωση των σχέσεων Εκκλησίας - Κράτους, σε ιδιαίτερα κρίσιμες περιόδους και συγκυρίες, τόσο θεολογικές όσο πολιτικές - κοινωνικές.

Τον τελευταίο, τον Γρηγόριο Παπαμιχαήλ, το Ίππειος που είναι η γενέτειρά του, ετοιμάζεται να τον τιμήσει όπως αξίζει σε προσωπικότητες με διεθνή εμβέλεια και πολυσχιδές συγγραφικό έργο. Στα τέλη Ιουλίου, ο δραστήριος Πολιτιστικός Σύλλογος Ιππείου «Άγιος Προκόπιος», με πρωτοβουλία του Προέδρου του κ. Ευάγγελου Σάλτα, ετοιμάζει εκδήλωση τιμής στον Γρηγόριο Παπαμιχαήλ στην οποία, εκτός των συγγενών του, ο γράφων έχει προσκληθεί να μιλήσει γι’ αυτόν τον σημαντικό Ακαδημαϊκό και Διδάσκαλο.

Αξίζει, εδώ, να σημειώσω και το εξής. Μαζί με τον συνάδελφο Σταύρο Γιαγκάζογλου, Καθηγητή στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, ετοιμάζουμε την επανέκδοση δύο έργων του Παπαμιχαήλ. Πρόκειται για τα εξής: Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, (Αλεξάνδρεια 1911) και Μάξιμος ο Γραικός. Ο πρώτος φωτιστής των Ρώσων, (Αθήνα 1951). Και τα δύο θα συνοδεύονται από εκτενείς εισαγωγές.

Στην εποχή μας, η οποία είναι αποθρησκειοποιημένη και μεταχριστιανική, η δράση και το έργο προσωπικοτήτων όπως ήταν ο Γρηγόριος Παπαμιχαήλ θέτουν ερωτήματα που, νομίζω, επιζητούν καίριες απαντήσεις, ανοιχτές, με θεολογική ευθύνη. Ευθύς αμέσως καταγράφω δύο. Πρώτον, πάνω στα απομεινάρια της μεταχριστιανικής Ευρώπης και μιας θρησκευτικότητας που συνεχώς δύει, το έργο κορυφαίων θεολόγων με διεθνή απήχηση μπορεί να λειτουργήσει ως κέντρισμα για επαναευαγγελισμό της;

Δεύτερον, έναντι της μεταχριστιανικής ευρωπαϊκής κουλτούρας, η χριστιανική διδασκαλία μέσω της θεολογικής επιστήμης, μπορεί να γίνει πλημμυρίδα για μια νέα αρχή του ευαγγελικού μηνύματος; Την απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα μπορεί ο αναγνώστης να τη πάρει και να τη συζητήσει στην ωραία εκδήλωση για τον Γρηγόριο Παπαμιχαήλ, που ετοιμάζει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ιππείου «Άγιος Προκόπιος», στα τέλη Ιουλίου.