Ο Αχιλλέας Κιαχαγιάς, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κάπης και ενεργός κτηνοτρόφος από την Πελόπη, μίλησε στο ραδιοφωνικό σταθμό 99 fm και την εκπομπή «Μιλάμε Οικονομικά» για τη σημερινή κατάσταση των συνεταιρισμών της Λέσβου, την πορεία του Συνεταιρισμού Κάπης, αλλά και τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η βοοτροφία του νησιού. Με λόγο άμεσο και χωρίς περιστροφές, ο κ.  σκιαγράφησε την πραγματικότητα που βιώνουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, κάνοντας λόγο για ανάγκη ριζικών αλλαγών στη νοοτροπία και στις δομές του συνεταιριστικού κινήματος.

Νέα εποχή για τον Συνεταιρισμό Κάπης

Αναφερόμενος στη δική του εμπειρία, σημείωσε πως συμμετέχει στον Συνεταιρισμό Κάπης από το 2012, χρονιά που σηματοδότησε τη νέα του πορεία με αναδιοργάνωση και εξυγίανση. «Όταν γράφτηκα, ο συνεταιρισμός ήταν ουσιαστικά χρεοκοπημένος. Από τότε έγιναν βήματα, νοικοκυρεύτηκε, οργανώθηκε, δεν χρωστά πουθενά και έρχονται συνεχώς νέα μέλη από όλα τα χωριά της περιοχής» είπε χαρακτηριστικά. Σήμερα, όπως τόνισε, ο συνεταιρισμός αριθμεί περίπου 120 έως 130 ενεργά μέλη, ενώ ο κύκλος εργασιών για το 2024 ξεπέρασε τα 8.000.000 ευρώ, με καθαρή κερδοφορία της τάξης των 150.000 ευρώ.

«Τα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά, αλλά δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για το μέλλον», είπε, επισημαίνοντας ότι ο αγροτικός τομέας είναι ευάλωτος σε αστάθμητους παράγοντες, όπως η ευλογιά στα αιγοπρόβατα ή οι καθυστερήσεις πληρωμών των επιδοτήσεων. «Αυτά που ξέραμε πρέπει να τα ξεχάσουμε. Τα έσοδα θα μειωθούν, και όταν έχεις οικονομικές εκκρεμότητες είτε με τον συνεταιρισμό είτε με εμπόρους, τα πράγματα δυσκολεύουν».

 «Χωρίς συνενώσεις δεν υπάρχει προοπτική»

Για τη δομή και τη λειτουργία των συνεταιρισμών στη Λέσβο, ο Αχιλλέας Κιαχαγιάς δεν μάσησε τα λόγια του. «Έτσι όπως λειτουργούν πολλοί συνεταιρισμοί σήμερα, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχουν. Τα χωριά αδειάζουν και χωρίς συνενώσεις και συνεργασίες δεν υπάρχει προοπτική». Εξήγησε πως η επιβίωση απαιτεί πια σύνθετη δράση και οικονομική διαφοροποίηση: «Ένας συνεταιρισμός δεν μπορεί να είναι μόνο ελαιοκομικός ή μόνο κτηνοτροφικός. Πρέπει να διαχειρίζεται ζωοτροφές, να έχει λογαριασμό, να συγκεντρώνει γάλα, να διαθέτει ελαιοτριβείο και να κάνει και εμπόριο λαδιού. Μόνο έτσι μπορεί να σταθεί».

Παράλληλα, άσκησε κριτική στη νοοτροπία που επικρατεί στις διοικήσεις πολλών συνεταιρισμών, όπου, όπως είπε, «οι αποφάσεις λαμβάνονται ουσιαστικά από τους διαχειριστές, ενώ πολλά μέλη των διοικητικών συμβουλίων δεν έχουν γνώση ή δεν εκφράζουν άποψη». Κατά τον ίδιο, «η εμπιστοσύνη έχει χαθεί» και «οι περισσότεροι διαχειριστές είναι αρνητικοί απέναντι σε συνενώσεις ή συνεργασίες».

 «Η ελαιοκομία της Λέσβου συρρικνώνεται»

Μιλώντας ειδικότερα για την ελαιοκομία, ο κ. Κιαχαγιάς υπογράμμισε τη δραματική μείωση της παραγωγής τα τελευταία χρόνια. «Δεν είναι ανάπτυξη αυτό που ζούμε, είναι υπανάπτυξη. Στη Λέσβο παράγουμε σήμερα τέσσερις έως οκτώ χιλιάδες τόνους λάδι, όταν παλιότερα φτάναμε τους είκοσι ή και τριάντα χιλιάδες χωρίς επιδοτήσεις. Οι ποσότητες είναι μικρές, δεν μπορούν να στηρίξουν δημοπρασίες όπως αυτές της Λακωνίας. Γι’ αυτό χρειάζονται συνενώσεις, ώστε να δημιουργηθούν μεγαλύτερα σχήματα με πραγματική διαπραγματευτική δύναμη».

 «Στρατηγικός σχεδιασμός δεν υπάρχει»

Σχολιάζοντας την απουσία στρατηγικού σχεδιασμού από την Πολιτεία, υπήρξε ιδιαίτερα επικριτικός. «Ακούμε συνεχώς για “στρατηγικό σχεδιασμό” στον πρωτογενή τομέα, αλλά αυτό είναι απλώς μια λέξη. Δεν υπάρχει τίποτα. Το Υπουργείο δεν πλησιάζει τον αγροτικό κόσμο, δεν ακούει. Αν περιμένουμε από τα υπουργεία να δώσουν λύσεις, είμαστε χαμένοι. Πρέπει να βασιστούμε στις δικές μας δυνάμεις», είπε χαρακτηριστικά.

«Η βοοτροφία πεθαίνει σιωπηλά»

Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στους συνεταιρισμούς, αλλά επεκτάθηκε και στην κτηνοτροφία και ειδικότερα στη βοοτροφία, όπου ο κ. Κιαχαγιάς έχει μακρόχρονη εμπειρία. Εξήγησε ότι η βοοτροφία στη Λέσβο –και γενικότερα στην Ελλάδα– βρίσκεται σε καθοδική πορεία. «Ο βοοτρόφος δεν γίνεται, γεννιέται. Κι αν σκεφτεί κανείς ότι το 90% του βοείου κρέατος που καταναλώνει η χώρα είναι εισαγόμενο, θα έπρεπε η πολιτεία να έχει δώσει πολύ μεγαλύτερη έμφαση στη στήριξη του τομέα», είπε.

Επισήμανε ακόμη την άνιση μεταχείριση μεταξύ αιγοπροβατοτροφίας και βοοτροφίας, σημειώνοντας πως «δίνονται ενισχύσεις για ζωοτροφές στα πρόβατα, αλλά όχι στα βοοειδή, λες και τα τελευταία δεν τρώνε». Τόνισε πως οι ελληνικές φυλές έχουν περιοριστεί δραματικά και πλέον στη Λέσβο όλα σχεδόν τα ζώα είναι βελτιωμένες φυλές, όπως Limousine ή Charolaise, με μεγαλύτερες αποδόσεις σε κρέας.

 «Το κόστος μεταφοράς σκοτώνει την παραγωγή»

Σχετικά με τις συνθήκες εκτροφής, εξήγησε πως οι αγελάδες-μάνες βόσκουν ελεύθερα, ενώ τα μοσχάρια μετά τον απογαλακτισμό μεγαλώνουν σε στάβλο μέχρι τη σφαγή. «Η αναπαραγωγή επιδοτείται με περίπου 110 ευρώ ανά ζώο, αλλά μόνο για ηλικίες από δύο έως έντεκα ετών. Αν είναι μεγαλύτερο το ζώο, δεν επιδοτείται, ακόμα κι αν γεννάει», είπε, υπογραμμίζοντας τη δυσκαμψία του συστήματος.

Αναφέρθηκε επίσης στις τεράστιες ανισότητες στη μοριοδότηση των σχεδίων ενίσχυσης, όπου οι βοοτρόφοι βρίσκονται σχεδόν αποκλεισμένοι. «Όσοι έχουν βοοειδή σχεδόν δεν εντάσσονται ποτέ στα σχέδια επιδότησης. Τα πρόβατα μοριοδοτούνται πολύ περισσότερο, οπότε ξεκινάμε με μειονέκτημα», τόνισε.

Το κόστος των ζωοτροφών αποτελεί, κατά τον ίδιο, τον σημαντικότερο παράγοντα που απειλεί τη βιωσιμότητα του κλάδου. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «για μια νταλίκα με άχυρα από τη Βόρεια Ελλάδα, η αξία του φορτίου ήταν 800 ευρώ, ενώ τα μεταφορικά 2.666 ευρώ. Δηλαδή το κόστος μεταφοράς είναι τριπλάσιο από το κόστος των ζωοτροφών». Σχολίασε με συγκρατημένη αισιοδοξία την προαναγγελθείσα γραμμή μεταφοράς από την Αλεξανδρούπολη που προβλέπει δωρεάν μεταφορά εμπορευμάτων από ΑΦΜ του Έβρου, λέγοντας ότι «αν ισχύσει, θα είναι μεγάλη ανάσα για τους παραγωγούς του νησιού».

 «Να αλλάξουμε νοοτροπία, να διεκδικήσουμε»

Στο κλείσιμο της συνέντευξης, ο Αχιλλέας Κιαχαγιάς απηύθυνε μήνυμα προς τους συναδέλφους του κτηνοτρόφους. «Πρέπει να ξεφύγουμε από τη λογική του “δώσε-δώσε και μετά χάρισε-χάρισε”. Να σκεφτούμε αλλιώς, να οργανωθούμε, να διεκδικήσουμε. Και να μην αφήνουμε σε ησυχία αυτούς που ασκούν εξουσία, είτε είναι στην Αθήνα είτε είναι εδώ, στον τόπο μας. Μόνο έτσι μπορούμε να έχουμε μέλλον».

Με λόγια απλά αλλά πυκνά σε νόημα, ο Αχιλλέας Κιαχαγιάς συμπύκνωσε την εμπειρία μιας ζωής στον αγροτικό χώρο της Λέσβου: τον μόχθο, την απογοήτευση, αλλά και την πεποίθηση ότι η επιβίωση περνά μέσα από τη συλλογική προσπάθεια και τη συνεργασία. Ένα μήνυμα που, όπως τόνισε και ο ίδιος, δεν απευθύνεται μόνο στους συνεταιριστές της Κάπης ή της Πελόπης, αλλά σε ολόκληρη τη νησιωτική ύπαιθρο, που παλεύει να κρατήσει ζωντανό το αγροτικό της μέλλον.

Δείτε όλη την συνέντευξη εδώ: