Σημαντικές επιφυλάξεις για τη μορφή και τη λειτουργία της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την περίοδο 2028–2034 διατυπώνει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ), προειδοποιώντας για αυξημένους κινδύνους ως προς τη σταθερότητα, τη διαφάνεια και τη χρηστή διαχείριση των κοινοτικών πόρων.

Σε γνώμη που δημοσιοποιήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου, το ΕΕΣ επισημαίνει ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισάγει ριζικές θεσμικές αλλαγές, καθώς για πρώτη φορά από το 1962 η ΚΑΠ δεν θα χρηματοδοτείται από ξεχωριστό αγροτικό ταμείο αλλά θα ενταχθεί σε ένα νέο ενιαίο Ευρωπαϊκό Ταμείο. Παράλληλα, καταργείται η παραδοσιακή διάρθρωση των 2 πυλώνων, που αφορούσαν τη στήριξη των γεωργών και την αγροτική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με το ΕΕΣ, η πιο σύνθετη νομική αρχιτεκτονική και οι περίπλοκες διαδικασίες έγκρισης των εθνικών σχεδίων ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστερήσεις και να εντείνουν την αβεβαιότητα για τους δικαιούχους. Το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης της νέας ΚΑΠ θα προσδιοριστεί μόνο μετά την έγκριση των εθνικών σχεδίων, γεγονός που δυσχεραίνει τη σύγκριση με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και περιορίζει την προβλεψιμότητα για τους αγρότες.

Το προτεινόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034 ανέρχεται σε 2 τρισ. ευρώ, ενώ το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 865 δισ. ευρώ. Η ΚΑΠ προβλέπεται να λάβει ελάχιστη κατανομή 293,7 δισ. ευρώ για εισοδηματική στήριξη, ενώ πρόσθετα μέτρα, όπως το πρόγραμμα LEADER και οι παρεμβάσεις για αγροτικές περιοχές, θα χρηματοδοτηθούν από μη οριοθετημένους πόρους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη λογοδοσία και την πλήρη ιχνηλασιμότητα των κονδυλίων, από το επίπεδο των λογαριασμών έως τον τελικό δικαιούχο. Το ΕΕΣ τονίζει ότι η αυξημένη ευελιξία που παρέχεται στα κράτη μέλη δεν πρέπει να υπονομεύει τους κοινούς στόχους της πολιτικής, όπως το δίκαιο εισόδημα για τους γεωργούς, η περιβαλλοντική προστασία και η επισιτιστική ασφάλεια, ούτε να δημιουργεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Η γνώμη του ΕΕΣ απευθύνεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, τα οποία θα εξετάσουν τις προτάσεις πριν την τελική έγκρισή τους. Μέχρι τότε, ο αγροτικός κόσμος της Ευρώπης παρακολουθεί με αυξημένη ανησυχία τις εξελίξεις γύρω από το μέλλον της βασικότερης πολιτικής στήριξης του πρωτογενούς τομέα.