Όταν μετακόμισα στην Ελλάδα από την Τουρκία στις αρχές του 2017, η Ελλάδα ήταν μια διαφορετική χώρα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα ήταν άψογα, ήταν, όμως, μια σαφώς ελεύθερη και δημοκρατική χώρα.

Παρόλα αυτά, τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν δραστικά μετά τις εθνικές εκλογές του Ιουλίου 2019. Οι δραστικές αλλαγές σε αυταρχική κατεύθυνση μπορεί να φάνταζαν πρωτοφανείς σε πολλούς Έλληνες πολίτες, όμως, σαν πολίτης μιας χώρας που υπήρξε μεταξύ των πρωτοπόρων διεθνώς στην άνοδο του αυταρχισμού, μπορώ να πω πως τα κατασταλτικά μέτρα πάντα φαντάζουν “αδιανόητα”, ώσπου να θεσπιστούν.

Οι πρώτες πράξεις του κ. Μητσοτάκη, ως νέου Πρωθυπουργού, ήταν αρκετά ενδεικτικές για την πορεία που θα ακολουθούσε: Απευθείας έλεγχος της ΕΡΤ, του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων και της ΕΥΠ. Κάπου τα είχα ξαναδεί όλα αυτά.

Οι πρωτοφανείς συνθήκες της πανδημίας έγιναν η τέλεια δικαιολογία για την ελληνική κυβέρνηση, ώστε να σπρώξει τα πράγματα ταχύτερα προς μια αυταρχική κατεύθυνση. Όπως ακριβώς λειτούργησε το αποτυχημένο πραξικόπημα και εν συνεχεία το κράτος έκτακτης ανάγκης για το καθεστώς Ερντογάν.

Σε αυτή την περίοδο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έκανε ορισμένες κομβικές κινήσεις, χαρακτηριστικές - πρακτικά και συμβολικά - των αυταρχικών καθεστώτων. Ένα από αυτά είναι το νομοσχέδιο που πέρασε τον Ιούλιο 2020, με το αμφισβητείται το συνταγματικό δικαίωμα στη συνάθροιση και τη διαδήλωση.

Το δικαίωμα στην ειρηνική συνάθροιση, που είναι εγγυημένο από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έχει συχνά και αυθαίρετα περιοριστεί στην Τουρκία, όμως η αντίδραση από τις δυνάμεις καταστολής οξύνθηκε σταδιακά, ακριβώς όπως βλέπουμε να συμβαίνει στην Ελλάδα από τον περασμένο Ιούλιο.

Έτερο χαρακτηριστικό είναι η καταστολή στα πανεπιστήμια. Υπάρχει γενικώς η τάση να παραβλέπεται τόσο η συμβολική όσο και η μακροπρόθεσμη επίδραση αυτής της πολιτικής στην κοινωνία. Μια γενιά που δεν μπορεί να βιώσει την ελευθερία και να εξασκήσει πλήρως τα δημοκρατικά της δικαιώματα στο πανεπιστήμιο, δεν θα μπορέσει ποτέ να γνωρίσει την αξία αυτών των δικαιωμάτων και άρα δεν θα τα απαιτήσει ποτέ.

Η σημερινή Ελλάδα ακολουθεί εμφανώς τα βήματα της Τουρκίας: απεργία πείνας κρατουμένου, συγκρούσεις αστυνομίας-πολιτών και υποδαύλιση βαθύτατων πολώσεων, συστηματική περιθωριοποίηση και αποσιώπηση της λαϊκής βούλησης.

Όμως το πιο ανησυχητικό είναι ότι για όλα αυτά χρειάστηκε περίπου μια δεκαετία στην Τουρκία, ενώ στην Ελλάδα κορυφώνονται σε μόλις ενάμιση χρόνο.

Για κάποιους από εμάς είναι σαν να ξαναβλέπουμε τον ίδιο εφιάλτη. Και είναι ιδιαίτερα ενοχλητική η υποκρισία της συντριπτικής πλειοψηφίας των ελληνικών ΜΜΕ: Όταν όλα αυτά συμβαίνουν στην Τουρκία, πρόκειται για τυραννία, αλλά όταν συμβαίνουν στην Ελλάδα είναι Δευτέρα και ο καιρός είναι αίθριος.

*Δρ οικονομικών, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου