Κλείνουμε ένα χρόνο από τη φωτιά στο κέντρο κράτησης της Μόριας και ακόμα οι φλόγες σιγοκαίνε. Οι εξελίξεις στο ζήτημα τον τελευταίο χρόνο ήταν καταιγιστικές. Χιλιάδες πρόσφυγες μετά την φωτιά βρέθηκαν στο δρόμο και η Kυβέρνηση τους μετέφερε σε ένα πεδίο βολής, στο κέντρο κράτησης του Καρά Τεπέ. Χωρίς καμία διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες η Kυβέρνηση ξεκίνησε την εφαρμογή του σχεδίου της για τη δημιουργία 5 κέντρων κράτησης στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και συγκεκριμένα σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο.

Αποτέλεσμα της απαξίωσης των τοπικών κοινωνιών άλλωστε ήταν τα τραγικά επεισόδια σε Λέσβο και Χίο τον Φεβρουάριο του 2020 κατά την πρώτη προσπάθεια της κυβέρνησης για να ξεκινήσει η κατασκευή των νέων ΚΥΤ. Μόλις χθες ενημερωθήκαμε από τα ΜΜΕ ότι ορίστηκε η ανάδοχος εταιρία του έργου κατασκευής των νέων δομών σε Λέσβο και Χίο και της αναβάθμισης της δομής στον Έβρο, με προϋπολογισμό 132 εκατ €, χωρίς καμία συναίνεση από την πλευρά των πολιτών.  

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την ανοχή της Ελληνικής Κυβέρνησης, το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση, συνεχίζει την ίδια πολιτική μετάθεσης της ευθύνης στις χώρες πρώτης υποδοχής, χωρίς να εξασφαλίζεται δεσμευτική μετεγκατάσταση προσφύγων σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Με τη δέσμευση για τη δημιουργία τεράστιων χώρων υποδοχής στα ελληνικά νησιά και τον Έβρο, με την παραμονή εκεί προσφύγων και μεταναστών που μπορεί να κρατήσει πολλά χρόνια, οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια στη δημιουργία νέων χώρων σαν τη Μόρια.  

Οι εξελίξεις στο Αφγανιστάν έχουν σημάνει συναγερμό για το ενδεχόμενο νέων προσφυγικών ροών στην Ευρώπη και η Κυβέρνηση μας ασχολείται μόνο με την αποτροπή της δυνατότητας πρόσβασης προσφύγων στο άσυλο, υψώνοντας τείχη στον Έβρο και εντείνοντας τις επιχειρήσεις αποτροπής -με κάθε τρόπο- στα νησιά μας.  Οι αποκαλύψεις ελληνικών και διεθνών ΜΜΕ για επαναπροωθήσεις προσφύγων στην Τουρκία συνεχίζονται, ενώ είναι χαρακτηριστικά τα δημοσιεύματα εφημερίδων ότι εδώ και μερικούς μήνες η Κομισιόν δεν συγχρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις των κοινοτικών μέσων στο ανατολικό Αιγαίο, ως αποτέλεσμα των καταγγελιών για επαναπροωθήσεις από την Ελλάδα. Ως προϋπόθεση για την αποκατάσταση της χρηματοδότησης έχει τεθεί η δημιουργία από την Ελλάδα και το Λιμενικό μιας ανεξάρτητης αρχής που θα αναλαμβάνει να διερευνά τα συμβάντα που καταγγέλονται, κάτι που η Ελλάδα αρνείται.

Καμιά στρατηγική δεν έχει υπάρξει για την προετοιμασία αξιοπρεπών δομών ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η αύξηση των προσφυγικών ροών, με σεβασμό στους ανθρώπους που προσπαθούν να ξεφύγουν από το απάνθρωπο καθεστώς των Ταλιμπάν. Η στρατιωτική προετοιμασία για να σταλούν με κάθε τρόπο οι πρόσφυγες στην Τουρκία ή να μείνουν στα νησιά μας σε καμπ – φυλακές, δεν είναι λύση που ταιριάζει σε ένα οργανωμένο κράτος.

Οι Οικολόγοι ΠΡΑΣΙΝΟΙ καλούμε την Ελληνική Κυβέρνηση  να προετοιμαστεί για το νέο κύμα προσφυγικών ροών από το Αφγανιστάν, με την ανάπτυξη αξιοπρεπών μικρών δομών υποδοχής στα νησιά αλλά και στην ενδοχώρα, σε συνεργασία με την ΕΕ και διεθνείς οργανισμούς. Τα MEGA, κλειστά, κέντρα κράτησης, χωρίς τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών στα νησιά και τον Έβρο δεν είναι λύση. Απαιτούνται πρωτοβουλίες για την ενεργοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαχείριση του ζητήματος καθώς η ευθύνη δεν μπορεί να βαραίνει μόνο τις χώρες πρώτης υποδοχής, αλλά όλη την Ευρώπη. Η χώρα μας αλλά και η ευρωπαϊκή μας οικογένεια, η ΕΕ, πρέπει να σταθούν αντάξιοι των στιγμών που έρχονται ώστε να μην ζήσουμε νέες ανθρωπιστικές τραγωδίες, υπερασπιζόμενοι τις αρχές της αλληλεγγύης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

*Ο Μιχάλης Μπάκας είναι συντονιστής του χαρτοφυλακίου Μετανάστευσης και Ασύλου των Οικολόγων ΠΡΑΣΙΝΩΝ