«Έξω οι πρόσφυγες από τα σχολεία», έγραφε πανό έξω από το Δημοτικό σχολείο, στο Άνω Βαθύ Σάμου την άνοιξη του 2019. Καλοκαίρι του 2022, ο πρωθυπουργός και η υπουργός Παιδείας τηλεφωνούν και συγχαίρουν υποψήφιο φοιτητή για τις επιδόσεις του στις πανελλήνιες εξετάσεις.

Ο κ. Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον μαθητή στο μέγαρο Μαξίμου δείχνοντας ενδιαφέρον για την περίπτωσή του.

Ο νεαρός έγραψε 20 στα Μαθηματικά, 20 στη Φυσική, 19,5 στη Χημεία και 13,5 στη Γλώσσα. Ονομάζεται Κουρός Νουρμοχαμαντί Μαϊκγί και είναι δεκαεννιάχρονος πρόσφυγας από το Ιράν.

Η οικογένειά του ήρθε στη Λέσβο το 2019, έζησε στο δύσκολο Κέντρο της Μόριας, μετά στον δημοτικό καταυλισμό του Δήμου και κατόπιν σε διαμέρισμα. Να θυμίσουμε ότι ο δημοτικός καταυλισμός καταργήθηκε από τη σημερινή δημοτική αρχή κι οι διαμένοντες σε διαμερίσματα ελαχιστοποιήθηκαν καθώς καταργήθηκαν τα αντίστοιχα προγράμματα, από το ονομαζόμενο υπουργείο Μετανάστευσης.

Μαζί με τα άριστα γραπτά του Κουρός έγιναν γνωστά και κάποια αριθμητικά στοιχεία της φοίτησης προσφύγων μαθητών στη Μυτιλήνη. Όπως, ποσοστά φοίτησης, αποφοίτησης, συγκρίσεις. Η αριθμητική παράθεση κι οι μέσοι όροι είναι μέρος της ποσοτικής ανάλυσης, αλλά όπως όλοι οι αριθμοί είναι ψυχροί, αν δε συνδυαστούν με τα ποιοτικά βήματα και την ποιοτική ανάλυση.

Μέσα στο 2016, μετά τον εγκλωβισμό των προσφύγων στα νησιά και στην Ελλάδα, υπήρξε η ανάγκη φοίτησης των προσφυγόπουλων στο ελληνικό σχολείο. Η ελληνική εκπαιδευτική νομοθεσία δεν είχε προβλέψει παρόμοια περίπτωση, μαζικής φοίτησης παιδιών προσφύγων. Υπήρχαν Τάξεις Υποδοχής (Τ.Υ.) στα Δημοτικά σχολεία, όπου μπορούσαν να φοιτήσουν μαθητές με ελλείψεις στη γλώσσα.

Οι μαθητές μπορεί να ήταν ελληνόπουλα, παλιννοστούντες, μέλη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, όπως Ρομά, αλλοδαποί που εργάζονται στη χώρα μας. Πάνω σε αυτά στηρίχτηκε η εκπαίδευση των προσφύγων. Στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση όλη η διαδικασία άρχισε από μηδενική βάση. Για να αρχίσει η φοίτηση των προσφυγόπουλων, να καταγραφούν αυτοί οι αριθμοί των φοιτώντων μαθητών μόχθησαν πολλοί άνθρωποι.

Πρωτεργάτης ο αείμνηστος γενικός γραμματέας του Παιδείας Γιάννης Παντής. Όσοι ενεπλάκησαν σ’ αυτό το πρωτόγνωρο εγχείρημα, συντονιστές, διευθυντές, εκπαιδευτικοί, διοικητικοί γνωρίζουν τα βήματα, τα μεγάλα εμπόδια και τις δυσκολίες που υπήρξαν και ξεπεράστηκαν.

Δυο μέρες πριν λειτουργήσει η πρώτη Τ.Υ. στο 8ο Δημοτικό Μυτιλήνης, τον Οκτώβριο του 2016, γονείς έκλεισαν με αλυσίδες την πόρτα του σχολείου. Με ποικίλους τρόπους επιχείρησαν κάποιοι, εντός και εκτός της εκπαίδευσης, να εμποδίσουν την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων. Ρωτούσαν αν τα εμβόλια είναι καλά, ποιος τα έκανε, αν έχουν «χαρτιά» τα παιδιά, αν είναι πλυμένα κ.ά. Η επωδός όλων ήταν «δεν είμαστε ρατσιστές, αλλά να πάνε αλλού». Για να φτάσουμε στα τωρινά συχαρίκια χρειάστηκε πολλή δουλειά και κόπος• ώστε να επιχαίρουν κάποιοι απόντες και αρνητές τότε.

*O Aριστείδης Καλάργαλης είναι συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας