× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αγαπώ τη ντοπιολαλιά...

Γράφει η ΕΙΡΗΝΗ ΛΑΓΟΥΤΑΤΖΗ

Δημοσίευση 31/1/2024

Αγαπώ τη ντοπιολαλιά...
' χρόνος ανάγνωσης

Αγαπώ την ντοπιολαλιά. Την θεωρώ αναπόσπαστο κομμάτι της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς. Κάτι σαν τα αρχοντικά του Μολύβου και της Αγιάσου ή τα εξαιρετικά νεοκλασικά της Μυτιλήνης.
Ντοπιολαλιά. Στην καθημερινότητά μας έχει περιοριστεί πλέον κατά πολύ. Όταν όμως μιλάμε με φίλους ή οικογένεια και θέλουμε να εκφράσουμε έντονα συναισθήματα τότε κάνει την επανεμφάνιση της δυναμικά.
Λέξεις μυτιληνιές που εκφράζουν συναισθήματα θα υπερτερούν πάντα έναντι της κοινής Ελληνικής. Λέξεις όπως "μι χτίτσασι" ή "κουντούρντ'σι". Άλλες που χαρακτηρίζουν, όπως "αγ'πανάβατους" ή "αμπούρντ'στους".
Πολλές φορές η σημασία τους αν μεταφραστεί στην καθομιλουμένη παραμένει λειψή ατελής. Σαν να επιδέχονται ακρωτηριασμό κατά κάποιον τρόπο.

Η ντοπιολαλιά είναι κυρίως μνήμες και οι μνήμες κυρίως αυλές. Αυλές με παππούδες και λευκά πουκάμισα, με μαγκούρες και βασιλικό στο αυτί . Μπαξίσι και κέρασμα υποβρύχιο αγκαλιά στον καφενέ.Ντοπιολαλιά είναι τα τυρουπτέλια, τα γιαπρακέλια, η γεύση και η όσφρηση τα "μή μι παρουγδίσ' μουρέλιμ" όταν η γιαγιά σου έδινε κρυφά από τον πατέρα σου κάτι απαγορευμένο για να χαρείς.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κάπως έτσι οι λέξεις αποκτούν ζωή δεν χωρούν σε λεξικά και τρέχουν κάτω στο ντουσιμέ να παίξουν τζαμί και μήλα μέχρι τα μεσάνυχτα. Μπορεί και αργότερα.Ντοπιολαλιά λοιπόν. Η ψυχή μας σε αιολική διάλεκτο με τούρκικο σεβντά. Γιατί παλιά, οι άνθρωποι καταφέρναν και συνεννοούνταν και ταξίδευαν και ζούσαν.

Όποτε η Πολιτική δε ζύγιζε τη ψυχή με τον παρά βέβαια και τότε η άμοιρη ψυχή αποδεικνύονταν αέρας και μετά καπνός και έρμα αποκαΐδια.
Με αφορμή έναν χτεσινό γιουφκά που μαγείρεψα ψες και τον κακοποίησα αποκαλώντας τον χυλοπίτες.
Άκου χυλοπίτες!
Τσ... τσ... τσ....
Συν -νους.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Win ‑ Win» μεν, αλλά για ποιον;

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
«Win ‑ Win» μεν, αλλά για ποιον;
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

16 νεκροί στην Αττάλεια από ανατροπή λεωφορείου

Σύμφωνα με τον κυβερνήτη, στο σημείο επικρατούσαν δυσμενείς καιρικές συνθήκες με βροχή και πυκνή ομίχλη
16 νεκροί στην Αττάλεια από ανατροπή λεωφορείου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Τυμβωρύχοι»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ*
«Τυμβωρύχοι»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Υπό το πέπλο της εθνικής κατήφειας…

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Υπό το πέπλο της εθνικής κατήφειας…
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ζωή και το έργο του πρωτοπόρου μηχανικού που σφράγισε την ανάπτυξη της Μυτιλήνης

Ο δρόμος της Αγριλιάς Κρατήγου που τιμά τον Συμεών Αργυρόπουλο
Η ζωή και το έργο του πρωτοπόρου μηχανικού που σφράγισε την ανάπτυξη της Μυτιλήνης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Από τα Ίμια στους «Δημοσιογράφους στο Αιγαίο και στη Θράκη για την Ειρήνη»

Με αφορμή τα 30 χρόνια από την κρίση των Ιμίων, μια αναφορά στην Επιτροπή Ελλήνων και Τούρκων δημοσιογράφων για το διάλογο ανάμεσα στους πολίτες της Ελλάδας και της Τουρκίας και την υπεράσπιση της ειρήνης -Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ*
Από τα Ίμια στους «Δημοσιογράφους στο Αιγαίο και στη Θράκη για την Ειρήνη»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Για να μην ξεχνιόμαστε...

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
Για να μην ξεχνιόμαστε...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το βιβλίο Τσίπρα και οι αριθμοί ενός αρρω‑στημένου δημόσιου διαλόγου

Γράφει ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, δημοσιογράφος
Το βιβλίο Τσίπρα και οι αριθμοί ενός αρρω‑στημένου δημόσιου διαλόγου
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Ο Σύλλογος Ιμβρίων τίμησε τον Νίκο Σηφουνάκη

Αναγνώριση της πολυετούς στήριξής του στην Ίμβρο και την Τένεδο
Ο Σύλλογος Ιμβρίων τίμησε τον Νίκο Σηφουνάκη
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Νίκος Τσιριγώτης: Φύρδην μίγδην (2025) *

Γράφει ο Δημήτρης Κωστούλας φιλόλογος, μουσικός ερευνητής
Νίκος Τσιριγώτης: Φύρδην μίγδην (2025) *
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Χειμερινή διαδρομή στις πλαγιές του Λεπετύμνου

Γράφει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΤΩΝΑΚΗΣ
Χειμερινή διαδρομή στις πλαγιές του Λεπετύμνου