Μόλις 77.100 ήταν οι εργαζόμενοι στο Βόρειο Αιγαίο το πρώτο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Οι άνεργοι στα νησιά της Περιφέρειας ανέρχονται σε 8.000, ενώ εκτός εργατικού δυναμικού βρίσκονται 79.800 άτομα. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ο συνολικός πληθυσμός των νησιών προσδιορίζεται σε 164.000 άτομα. Το ποσοστό ανεργίας διαμορφώνεται στο 9,4%, ενώ το εργατικό δυναμικό αντιστοιχεί στο 51,6% του συνολικού πληθυσμού των νησιών της Περιφέρειας.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο μόνιμος πληθυσμός του Βορείου Αιγαίου είναι 194.943 άτομα (82.457 νοικοκυριά). Είναι προφανές ότι ο πληθυσμός των νησιών δεν μειώθηκε κατά 30.000 άτομα μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Συνεπώς, απαιτείται σοβαρή αναθεώρηση των στοιχείων ώστε η ανάλυση της ΕΛΣΤΑΤ για τον υπολογισμό της ανεργίας να καταστεί αξιόπιστη.

Όμως, ακόμη και τα αμφιλεγόμενα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν αύξηση της ανεργίας στα νησιά του Βορείου Αιγαίου κατά περίπου 1,7 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε ένα χρόνο. Συγκεκριμένα, το δελτίο Τύπου για το πρώτο τρίμηνο του 2024 κατέγραφε 78.000 απασχολούμενους, 6.500 ανέργους και 80.700 άτομα εκτός εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό του εργατικού δυναμικού ήταν 51,1% και το ποσοστό ανεργίας 7,7%.

Οι συνταξιούχοι επιστρέφουν στη δουλειά

Συγκρίνοντας τα στοιχεία των δύο τριμήνων (δεδομένης της σταθερότητας της μεθοδολογίας στατιστικής αποτύπωσης), παρατηρείται ότι ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε κατά 1.500 άτομα. Παράλληλα, αυξήθηκαν και οι απασχολούμενοι κατά 1.800 άτομα. Δηλαδή, το εργατικό δυναμικό των νησιών αυξήθηκε κατά 3.300 άτομα.

Η ποσοστιαία αύξηση ανήλθε σε 0,5%. Οι δύο κύριες αιτίες αυτής της αύξησης είναι:

Α) Νέοι άνθρωποι που βρήκαν για πρώτη φορά δουλειά ή εντάχθηκαν στις λίστες των ανέργων.
Β) Συνταξιούχοι που βρήκαν εργασία, προκειμένου να συμπληρώσουν το εισόδημά τους, καθώς δεν μπορούσαν να καλύψουν το κόστος ζωής μόνο από τη σύνταξή τους.

Η δεύτερη κατηγορία φαίνεται να είναι σαφώς πολυπληθέστερη, καθώς στα νησιά καταγράφεται έντονη μεταναστευτική ροή νέων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας και το εξωτερικό.Σε πολλές περιπτώσεις, οι συνταξιούχοι εργάζονται για να καλύψουν το κόστος σπουδών των παιδιών ή των εγγονών τους, για να εξυπηρετήσουν στεγαστικά δάνεια που είχαν λάβει στο παρελθόν κ.ά.Επιπλέον, τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού μειώθηκαν κατά 900.

Απασχολούμενοι με το στανιό

Ένα από τα βασικά διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας —που παρουσιάζεται με ιδιαίτερη ένταση στο Βόρειο Αιγαίο— είναι το πολύ χαμηλό ποσοστό συμμετοχής του πληθυσμού στο εργατικό δυναμικό.Είναι χαρακτηριστικό πως η ΕΛΣΤΑΤ, στον ορισμό των «απασχολούμενων», περιλαμβάνει άτομα ηλικίας από 15 έως 89 ετών, τα οποία, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αναφοράς, εντάσσονται σε μία από τις εξής κατηγορίες:

α) Άτομα που εργάστηκαν τουλάχιστον μία ώρα με αμοιβή ή κέρδος, περιλαμβανομένων και των μελών οικογενειακής επιχείρησης.
β) Άτομα που δεν εργάστηκαν προσωρινά, αλλά διατηρούν σχέση με την εργασία τους, όπως:
— άτομα σε άδεια (λόγω αργίας, κανονικής άδειας, αναρρωτικής, μητρότητας ή πατρότητας),
— άτομα σε κατάρτιση σχετική με την εργασία,
— άτομα σε γονική άδεια, με αναμενόμενη μέγιστη διάρκειά της έως 3 μήνες,
— εποχιακοί εργαζόμενοι στη νεκρή περίοδο, που εξακολουθούν να εκτελούν τακτικά καθήκοντα,
— άτομα με προσωρινή διακοπή εργασίας για άλλους λόγους, εφόσον η απουσία δεν υπερβαίνει τους 3 μήνες.

Γίνεται λοιπόν εύκολα αντιληπτό πως χρειάζεται κάποιος ιδιαίτερη «προσπάθεια» για να καταταγεί από την ΕΛΣΤΑΤ στην κατηγορία είτε του ανέργου είτε του απασχολούμενου.