Αρχές Αυγούστου συζητούσαμε με επιχειρηματία της εστίασης στη Σκάλα Ερεσού για το πώς εξελίσσεται ο τζίρος τη φετινή χρονιά. Η απάντησή του ήταν ότι το μαγαζί πάει καλά, καθώς είναι από τα πρώτα που γεμίζουν κάθε βράδυ. Ωστόσο, ο τζίρος του ήταν κατά 40% χαμηλότερος σε σχέση με το 2024.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, κάτοικος της Πέτρας που παρακολουθεί συστηματικά τις εξελίξεις στον κλάδο μας έλεγε πως είναι διάχυτη η δυσφορία των επιχειρήσεων εστίασης και ότι όλοι μιλούν για πτώση του τζίρου. Ο ίδιος, βέβαια, υπογράμμισε: «Βλέπω, ωστόσο, πως τα μαγαζιά που έχουν καλό φαγητό και γενικά προσφέρουν καλές υπηρεσίες γεμίζουν, και οι επισκέπτες τα επιλέγουν».

Στις καλοκαιρινές παρέες της Λέσβου, σταθερό θέμα συζήτησης είναι πού μπορεί να βρει κανείς φθηνό φαγητό, ποτό και καφέ. Οι συνεχείς αυξήσεις στις τιμές έχουν μετατρέψει τη βραδινή έξοδο σε «δύσκολο σταυρόλεξο» για πολλούς.

Την εικόνα αυτή επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη του τζίρου στις επιχειρήσεις εστίασης του Βορείου Αιγαίου το πρώτο εξάμηνο του 2025. Συγκεκριμένα, ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε στα 76,46 εκατ. ευρώ, έναντι 79,08 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024, σημειώνοντας μείωση 3,43%.

Η μεγαλύτερη απώλεια καταγράφηκε στην Ικαρία, όπου ο τζίρος μειώθηκε κατά 14,21% (1,81 εκατ. ευρώ από 2,07 εκατ. ευρώ). Ακολούθησε η Λέσβος, με πτώση 5,99% (34,23 εκατ. ευρώ έναντι 36,28 εκατ. ευρώ), και η Σάμος, με μείωση 5,15% (14,40 εκατ. ευρώ από 15,14 εκατ. ευρώ).

Αντίθετα, οριακά θετικό αποτέλεσμα εμφάνισε η Χίος, με άνοδο 1,95%, καθώς ο τζίρος ανήλθε σε 21,45 εκατ. ευρώ από 21,03 εκατ. ευρώ το 2024. Σχεδόν αμετάβλητη παρέμεινε η εικόνα στη Λήμνο, με οριακή αύξηση μόλις 0,04%, δηλαδή 2.000 ευρώ σε απόλυτους αριθμούς (4,567 εκατ. ευρώ έναντι 4,565 εκατ. ευρώ).

Σε πανελλαδικό επίπεδο, ο τζίρος των επιχειρήσεων του κλάδου το πρώτο εξάμηνο του 2025 εμφάνισε πτώση 4,71%. Συγκεκριμένα, διαμορφώθηκε στα 4,573 δισ. ευρώ από 4,799 δισ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2024.

Τα παραπάνω στοιχεία αποκτούν ακόμη πιο απογοητευτική διάσταση αν συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός, που ξεπερνά το 3%, καθώς και η συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους πρώτων υλών και ενδιάμεσων προϊόντων που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις της εστίασης.

Τί δείχνουν οι αριθμοί

Η μείωση της παρουσίας Τούρκων τουριστών στη Λέσβο –και πιθανότατα και στη Σάμο– το πρώτο εξάμηνο του 2025 φαίνεται ότι έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην πτώση του τζίρου. Αντίθετα, η καταναλωτική δαπάνη των Ευρωπαίων τουριστών είχε περιορισμένη συμβολή στα νησιά του Βορείου Αιγαίου το ίδιο διάστημα.

Η βασική αιτία της πτώσης παραμένει η υποχρεωτική στροφή των Ελλήνων καταναλωτών σε πιο οικονομικές επιλογές: είτε γιατί δεν έχουν πλέον άλλο «λίπος να κάψουν», είτε γιατί το εισόδημά τους δεν αρκεί για να καλύψει τις βασικές ανάγκες. Μια κατάσταση που ισχύει τόσο για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου όσο και για το σύνολο της χώρας.

Ίσως η πιο χαρακτηριστική εικόνα είναι αυτή που μας μετέφερε ιδιοκτήτης σουβλατζίδικου στη Λέσβο:
«Φέτος το καλοκαίρι, για πρώτη φορά στη ζωή μου, είδα παρέα οκτώ ατόμων να κάνει λογαριασμό 30 ευρώ».