Ακριβά πληρώνουν οι Έλληνες κτηνοτρόφοι τις χρόνιες αδυναμίες του κράτους να οργανώσει σύστημα επιτήρησης των κοπαδιών αιγοπροβάτων της χώρας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, οι τρεις επιζωοτίες που έχουν πλήξει τον ζωικό πληθυσμό της χώρας έχουν ήδη στοιχίσει τη ζωή σε 410.000 αιγοπρόβατα. Ο Σύνδεσμος αθροίζει τις απώλειες από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών, την ευλογιά των προβάτων και τον καταρροϊκό πυρετό. Το κόστος των τριών επιζωοτιών εκτιμάται πως ξεπερνά τα 350 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου θανατώθηκαν περισσότερα από 110.000 αιγοπρόβατα, καθώς προέρχονταν από εκτροφές στις οποίες είχε εντοπισθεί η ευλογιά των προβάτων. Από την έναρξη της επιζωοτίας ως σήμερα έχουν εντοπισθεί κρούσματα της νόσου σε 1.148 εκτροφές. Με δεδομένο ότι αρκεί μόνο ένα κρούσμα για να θανατωθεί ολόκληρο κοπάδι, 1.148 κτηνοτρόφοι της χώρας έχουν καταστραφεί στους 13 μήνες που βρίσκεται σε εξέλιξη η επιζωοτία.

Γιατί δεν μπορεί η χώρα να σταματήσει την ευλογιά;
Τον Ιούλιο του 2024, όταν ξέσπασε η επιζωοτία της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών, ο καθηγητής Υγείας των Ζώων του Τμήματος Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιάννης Σκούφος, με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, εξήγησε γιατί η χώρα δυσκολευόταν να αντιμετωπίσει αυτή την επιζωοτία. Την ανάρτηση αυτή είχε δημοσιεύσει το «Ν», διότι η τοποθέτηση ενός ανθρώπου που έχει την επιστημονική γνώση είναι πάντα πολύ σημαντική. Ακόμη πιο σημαντικό ήταν ότι ο κ. Σκούφος περιέγραφε μια διαδικασία που θα έπρεπε να ακολουθηθεί συνολικά για την αντιμετώπιση τέτοιων ζωονόσων ώστε να μην κλονιστεί η κτηνοτροφία της χώρας.

Ο κ. Σκούφος υπογραμμίζει τις χρόνιες παθογένειες στην αντιμετώπιση των ζωονόσων και τα μέτρα πρόληψης που θα έπρεπε να εφαρμόζονται στη χώρα. Επίσης, τονίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν άμεσα για να σταματήσει όσο γίνεται συντομότερα η επιζωοτία.

Αναλυτικά ο κ. Σκούφος αναφέρει:

«Η πανώλη μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ! Θα μπορούσε να είναι χειρότερα, αφθώδης πυρετός που πετάει δεκάδες χιλιόμετρα. Πώς μας ήρθε; Με μύγα; Όχι. Με αγριόχοιρο; Όχι. Με αγριόχορτα; Όχι. Μάλλον κάποιος έφερε πρόβατα από χώρα που ενδημεί η νόσος. Την ξέρουμε τη χώρα; Μάλλον όχι, γιατί ανεχόμαστε το στήσιμο ολόκληρης επιχείρησης λαθρομετανάστευσης αιγοπροβάτων από όλη την Ευρώπη.

Ευτυχώς τα πρόβατα της Γαλλίας που τα παίρνουν από τα σφαγεία ζουν σε χώρα που λειτουργεί το σύστημα και οι έλεγχοι, αλλά αυτά που είναι να σφαγούν γίνονται αναπαραγωγικά στον τόπο μας γιατί είναι “Μερσεντές” των προβάτων. Όμως άλλοι αδέξιοι αγοράζουν από σφαγεία απολειφάδια χωρών που δεν καινοτομούν, είναι παραδοσιακές σε λοιμώδη νοσήματα. Και τα αγοράζουν για να τα σφάξουν στην Ελλαδίτσα που όλα επιτρέπονται· τα σφαχτά να γίνουν γεννήτορες ή να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια πιο εύκολα από τους αφγανικής καταγωγής.

Μπήκαν λοιπόν. Είχαν κτηνιατρικά παραστατικά; Εξετάσεις αίματος ότι ήταν ελεύθερα νοσημάτων υποχρεωτικής δήλωσης; Αγοράστηκαν από περιοχές ελεύθερες πανώλης, καταρροϊκού, ευλογιάς; Τότε πώς μπήκαν, ποιος τους άφησε; Και πού πήγαν; Δεν υπάρχει παραστατικό για το πού θα εγκατασταθούν ή πού θα σφαγούν; Μήπως γνωρίζετε ότι υπάρχει καραντίνα για ζώα εισαγωγής που είναι να διατεθούν σε παραγωγούς; Ακόμα και τα ζώα σφαγής υποχρεούνται να μένουν σε ειδικές εγκαταστάσεις ή στο σφαγείο μετά τη μεταφορά, αφού «δεν απαγορεύεται» η εισαγωγή τους από χώρες ενδημικές.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2000, όταν είχαν την πρώτη επιδημία του αφθώδους και δεν έλεγξαν από το πρώτο τριήμερο την επιδημιολογική εικόνα της νόσου, την είδαν να επεκτείνεται παντού. Το ίδιο και οι Ολλανδοί με την πανώλη των χοίρων. Μέχρι τεχνητά ποτάμια έκαναν για να διασφαλίσουν τον περιορισμό της σε συγκεκριμένες περιοχές. Τώρα έχουμε 8 ημέρες από τη διάγνωση, τουτέστιν έχει ξεφύγει η πανώλη αφού δεν έχουμε βρει ακόμα την πηγή. Σήμερα νομίζω άλλες δύο μεγάλες μονάδες βρέθηκαν θετικές. Τα κρούσματα είναι σε απόσταση 100 χιλιομέτρων και δεδομένου ότι η νόσος μεταδίδεται με επαφή, οι μονάδες ήρθαν σε επαφή με κάποιον τρόπο με τη μονάδα της πηγής. Άμεσα απολυμαντικά συνεργεία λοιπόν σε όλους τους δρόμους που οδηγούν στη Θεσσαλία ή την ενώνουν με τους όμορους νομούς. Φαντάζομαι οι επαφές του εισαγωγέα είναι δεδομένες, έχουν ιχνηλατηθεί για να συλληφθεί ο δράστης και να μετατρέψει τις εικασίες σε αλήθειες.

Το ερώτημα όμως μένει. Χώρα ανοχύρωτη, χώρα που κλαίει πάνω από το χυμένο γάλα, χώρα που τα σύνορα είναι διάτρητα και οι έλεγχοι εξαρτώμενοι από κάθε είδους δοσοληψίες ή ψεύτικα χαρτιά. Μη μου πείτε όμως “δεν γνωρίζουν”, μη μου πείτε ότι πήρε φωτιά η χώρα και φροντίσαμε να έχουμε μόνο καναντέρ, αντί να κάνουμε πρόληψη.

Να μη ρωτήσουμε έστω και άκαιρα τι γίνεται με τον μελιταίο που αιώνες τώρα προσπαθούμε να απαλλαγούμε; Σωτήρες είχαμε πολλούς, αλλά τελευταία δεν προβληματίστηκαν καθόλου με την εμφάνιση της ευλογιάς, του καταρροϊκού· περίμεναν και την πανώλη για να γιορτάσει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης την πρωτιά. Ερώτηση: Τη γρίπη των πτηνών την περιμένουμε ή όχι; Εξετάζονται τα αποδημητικά πουλιά με δείγματα στατιστικής σημαντικότητας; Υπάρχει προσωπικό; Υπάρχει ενεργός δημόσιος τομέας; Προστατεύουμε τον εθνικό πλούτο της πρωτογενούς παραγωγής; Εν τω μεταξύ, ο βοριάς που τα αρνάκια παγώνει είναι εδώ».

Κάτι λιγότερο από ενάμιση χρόνο μετά, η παραπάνω ανάρτηση του κ. Σκούφου παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη. Τίποτα δεν έχει αλλάξει στην εισαγωγή και διακίνηση ζώων στην Ελλάδα. Ο αφθώδης πυρετός απειλεί τα κοπάδια της Λέσβου και άλλων συνοριακών περιοχών της χώρας. Η ευλογιά εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ τα κρούσματα του καταρροϊκού πυρετού αυξάνονται επικίνδυνα.